|
InleidingOp 3 januari vieren we elk jaar de verjaardag van de website Stelling van Amsterdam. Deze keer de 27ste verjaardag en we beginnen aan de 28ste jaargang van de nieuwsbrief. En daarom gaat deze nieuwsbrief vooral over de website en de nieuwsbrief. Met de beste wensen voor het nieuwe jaar en statistieken over het oude jaar. Welke historische gebeurtenissen vonden dit jaar een eeuw geleden plaats? Wederom reclame voor ons digitale en papieren boek. Een vooraankondiging speciaal voor de alerte lezer. En een van de twee momenten in het jaar om te vragen donateur of sponsor te worden. Eind van deze maand is er weer een normale nieuwsbrief, over historische onderwerpen. Tip: houd de cursor boven de afbeeldingen om een beschrijving te lezen.
|
Dienstberichten- Met groot genoegen kunnen we laten weten dat Stichting Beheer Historisch Erfgoed Uithoorn sponsor van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam is geworden. Zij beheren namens de gemeente Uithoorn het Fort aan de Drecht, waarin twee restaurants, een wijnclub en enkele creatieve bedrijven en instellingen zijn gevestigd. - De planning voor deze nieuwsbrief is dat op 27 januari een normale editie verschijnt en daarna tot begin juli elke vier weken een nieuwe editie van ongeveer 3.000-4.000 woorden. Dan kunnen we begin juli, voor de zomervakantie, weer eindigen met een dubbeldik zomernummer. - Voor begin dit jaar ben ik gevraagd twee openbare lezingen te geven en die zijn inmiddels gepland. Kom jij een keer naar Loosdrecht of Amsterdam voor een presentatie over de Stelling van Amsterdam? - Er zijn twee nieuwe lezingen over de Stelling van Amsterdam aan ons aanbod toegevoegd. Er is een nieuwe lezing over de bouw van de bomvrije gebouwen van het Fort bij Nigtevecht aan de hand van 28 foto's uit de periode 1904-1905. En een nieuwe lezing over het gebruik en de sloop van het Fort Uitermeer aan de hand van drie series van in totaal 41 foto's uit de periode 1939-1953. Neem contact op als je deze of een andere lezing voor jouw gidsengroep, historische kring e.d. wilt laten verzorgen. We staan ook open voor locaties waar deze lezingen openbaar toegankelijk verzorgd kunnen worden. Meer informatie is te vinden via onderstaande links. - Door vakantie de nieuwsbrief van 9 december gemist? Lees het alsnog! Alle nieuwsbrieven zijn online te vinden en te doorzoeken. De onderwerpen van de laatste nieuwsbrief van 2025: schietproeven en konijnen, aanvullingen artikelen en de reclame voor ons boek. Over waterdruk in de forten en aanwinsten 2025. Leuk rommelhoekje-archief Noord-Hollands Archief.
|
Voorspoedig 2026!Tekst: René Ros. Mede namens alle betrokkenen van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam wens ik alle lezers een heel voorspoedig 2026!
Tegenslagen zoals gemiste samenwerkingen (lees: geringe waardering) en actief tegenwerken (lees: bedreiging voor hun functie). Mensen die denken me via de nieuwsbrieven te kennen (lees: "in het echt ben je veel aardiger"). Mensen die niet tegen commentaar kunnen. Mensen die denken dat ik altijd gelijk wil hebben, terwijl je vooral probeert betere informatie te vinden. Mensen die denken dat ik dingen heb gezegd of gedaan. Mensen die mij mijn fouten kwalijk nemen (lees: Ros is niet perfect en geduldig) met een houding alsof ik een bovengemiddelde dictator ben. Vaak leidt zo'n periode tot het wijzigen van de werkzaamheden. Zo zijn in 2014 en 2015 slechts losse artikelen verschenen en daarna een halvering van het aantal nieuwsbrieven. De foto's worden zelden geüpdatet en deze keer werd het Stelling Forum al beëindigd. Veel informatie komt niet meer op de website, maar in de database omdat dat leuker is, minder tijd kost en minder gedoe (lees: gezeik) oplevert. Ondertussen nadenken over de toekomst van de database, website en collectie. Daar bovenop kwam, ruim een jaar geleden, dat mijn deeltijdcontract voor het Kenniscentrum Waterlinies (KCW) door het sitebureau Hollandse Waterlinies onaangekondigd, onmiddellijk en op onbetamelijke wijze werd opgezegd. Na vier probleemloze en leuke jaren, volgden twee eenzame jaren waarin ik bijna alles verkeerd deed. De echte redenen ervoor weet ik niet. Mijn aandringen op betrokkenheid bij publicaties? De procedure bij de vertrouwenspersoon? Omdat ik het niet eens was met de toekomstplannen? Het lijkt er op dat ze bang voor mij zijn, terwijl ik slechts een knuffelbeer ben die af en toe wat bromt.
Al zijn er mensen die me graag zien verdwijnen, ik stop niet met wat ik doe zolang de gezondheid dat toelaat en dat zeg ik met een reden. Ook als je dat omgekeerd niet toewenst, wens ik iedereen weer een goed - of indien nodig een beter - nieuw jaar toe. Team
|
Statistiek 2025Tekst en afbeelding: René Ros. In heel 2025 werden er 105.000 bezoeken aan de website Stelling van Amsterdam gebracht. In totaal zijn er bijna 2,3 miljoen bezoeken aan de website gebracht sinds de eerste publicatie op 3 januari 1999. De website is 237 MB groot en bestaat uit 1.291 (+27) webpagina's inclusief de nieuwsbrieven.
Er waren 15 (+0) nieuwsbrieven terwijl het gemiddelde op 21 nieuwsbrieven per jaar ligt, omdat in het verleden er jaren waren met 40-50 per jaar. Het dubbeldikke zomernummer was vorig jaar het een-na-best gelezen nieuwsbrief, maar in 2025 was het nummer 1. Door een bewuste keuze gebruiken we sinds begin 2025 X/Twitter en FaceBook nauwelijks meer. Het bereik van de website en nieuwsbrief is daarmee gezakt, maar dat was niet te merken in de bezoekcijfers. Via de website zijn 37 (-11) vragen ontvangen, maar per e-mail nog ontelbaar veel meer. Er zijn 11 (+3) activiteiten georganiseerd of aan bijgedragen, met ongeveer 300 (+190) deelnemers. De foto-collectie over de Stelling en ander militair erfgoed omvat nu 117.000 digitale opnamen (486 GB). Aan de collectie zijn vorig jaar ruim 248 (-5) items toegevoegd en de database is nu 180 GB groot. Er werd 5.000 km auto voor gereden en in de bibliotheek zijn 40 mensen fysiek met koffie en koek ontvangen. Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam
|
Dit jaar een eeuw geleden...Tekst: René Ros. In dit jaarlijks terugkerende artikel kijken we naar gebeurtenissen in de Stelling die in dit nieuwe jaar honderd jaar geleden plaatsvonden. Tussen 1920 en 1929 was het kazematloze tijdperk, zodat er de komende jaren weinig over de bouw van verdedigingswerken te herinneren is.
... werd in januari een gebruiksconcessie aan de op te richten Heemskerksche Zwemclub verleend voor de zwemgelegenheid aan de St. Aagtendijk, ... trad per 1 januari Luitenant-generaal Muller Massis aan als commandant Veldleger en hij was de eerste die ook commandant Vesting Holland werd. Gebeurde dit in het leven van mensen: Daarnaast is het 145 jaar geleden dat de het tracé van de Stelling van Amsterdam in de Tweede Kamer werd aangenomen. En staat de Stelling 30 jaar op de Lijst van het Werelderfgoed, sinds 5 jaar samen met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het gehele jaar zijn 3.200 van in totaal ruim 24.000 historische gebeurtenissen op de website in de Historische Kalender te vinden. Indien een exacte datum bekend is, dan worden ze op die dag automatisch gepubliceerd op onze LinkedIn en Bluesky kanalen.
|
Nieuw boek 'Kennismaken met de Stelling van Amsterdam' (H)Tekst: Alexander Senger en René Ros. In het voorwoord stelt militair historicus en emeritus hoogleraar Wim Klinkert, dat het nieuwe boek 'Kennismaken met de Stelling van Amsterdam' een fraai inzicht geeft in het ontstaan, opbouw en functioneren van de Stelling van Amsterdam.
Maar hoe werkte dat systeem van inundaties en forten, hoe is het gebouwd en welke voorzieningen waren nodig om het daarbinnen zo'n negen maanden uit te houden? Hoe is het de Stelling in de Eerste en Tweede Wereldoorlog vergaan en hoe was het leven op de forten? Dat zijn enkele vragen die dit boek wil beantwoorden. En tenslotte kijken we ook naar de huidige en toekomstige waarde van deze unieke verdedigingsgordel; wat hebben we tegenwoordig aan de forten, liniewallen, wegen en de polders waaruit de Stelling bestaat. De Stelling van Amsterdam is sinds 1996 UNESCO Werelderfgoed en het meer dan waard om in goede staat door te geven aan de volgende generaties. Review: "Duidelijke informatie over De Stelling van Amsterdam, geen geneuzel en halve waarheden over details van de forten. Maar de hele waarheden over de forten en andere details over de fortenkring zijn, via de links in de tekst, snel en duidelijk op te zoeken op de uitgebreide website van de Stelling van Amsterdam!!" Thema 'Boek Kennismaken met de Stelling van Amsterdam' in Nieuwsbrief 561 (2025)
|
Symposium over 145-jarige Stelling van AmsterdamTekst: Stichting Militair Erfgoed Groot-Amsterdam. Naar aanleiding van het 145-jarig bestaan van de Stelling van Amsterdam wordt op 14 maart een symposium georganiseerd. Medewerkers van fortbeheerders (bv. gidsen en communicatie), overheden (cultuur, erfgoed en ruimtelijke ordening) en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom.
Dit jubileum-symposium wordt georganiseerd door de Stichting Militair Erfgoed Groot-Amsterdam (MEGA) in samenwerking met het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam (DStvA) en het Cruquius Museum. Stichting MEGA zet zich in voor behoud van militair erfgoed in de regio Amsterdam. Het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam doet onderzoek en publiceert sinds 1998 over de historie van datzelfde militaire erfgoed. Het Cruquius Museum verzorgt de ruimte in haar nieuwe museumpaviljoen naast het Cruquius-gemaal. Drie sprekers zullen verschillende aspecten onder de aandacht brengen. De eerste lezing "Die onzaglijke onneembare veste - De Stelling van Amsterdam als hoeksteen van de neutraliteit?" wordt gegeven door Prof. dr. Wim Klinkert, Em. Hoogleraar Militaire Geschiedenis Universiteit van Amsterdam en de Nederlandse Defensie Academie te Breda. Hij zal ingaan op de beginjaren van de nieuwe Stelling van Amsterdam en het jaar 1881. Bas Kreuger, vm. directeur Nederlands Vestingmuseum in Naarden en zelfstandig cultuurhistoricus, verzorgt de lezing "Weerbaar Water - gebruik van water in militaire strategie". Daarin laat hij de militaire strategische waarde van water zien, van de Romeinen tot de Koude Oorlog, met nadruk op de toepassing in Nederland.
Het symposium zal plaatsvinden op zaterdagmiddag 14 maart aanstaande van 13.30 uur tot 17.00 uur (inloop tot 14.00 uur). En wel in een zaal van het Cruquius Museum, gelegen tussen Haarlem en Hoofddorp. Bij aanvang en tijdens een pauze wordt koffie en thee geserveerd. Na afloop is er een borrel waar u voor eigen kosten zelf een drankkeuze mag maken De kosten bedragen 25 euro incl. btw en er moet vooraf aangemeld en betaald worden. Aanmelden kan via de onderstaande link tot en met 6 maart. Van de aanmelding ontvangt u een bevestiging met de betaalinformatie. We hopen u en vele andere geïnteresseerden op het symposium te mogen ontvangen. Wilt u het symposium combineren door in de ochtend een bezienswaardigheid in de omgeving te bezoeken? Aanmelden Symposium
|
Nieuwe donateurs en sponsors gezocht!Tekst en foto: René Ros. De huidige donateurs en sponsors willen we bij deze zeer bedanken. Het aantal particulieren en organisaties, de bedragen en het jaarlijks herhalen blijft de verwachtingen overtreffen. Toch stoppen er zo nu en dan mensen met doneren, stopt een bedrijf, is het e-mailadres niet meer geldig of krijgen we een overlijdensbericht. Nieuwe donateurs zijn daarom altijd welkom. Als je deze nieuwsbrieven met plezier leest en onze werkzaamheden wilt ondersteunen, overweeg dan alsjeblieft een donatie.
De bibliotheek op Fort Uitermeer en beveiligde opslag hebben kosten voor huisvesting en verzekering. Denk ook aan digitale scans en toegangsabonnementen bij enkele archiefdiensten, aankoop van boeken, foto's, briefkaarten en voorwerpen. En vergeet de kosten voor de met auto en trein afgelegde kilometers niet. Mocht je donateur kunnen worden, dan wordt dat zeer op prijs gesteld. Ook kunnen organisaties en bedrijven sponsor zijn. Donateurs ontvangen kortingen en gratis deelname aan activiteiten. En soms speciale acties met vrijkaarten, boekverloting enzovoort. Sponsors kunnen bijvoorbeeld een roulerende banner op de websites krijgen. Elke nieuwe donateur en sponsor krijgt gratis een van onze luchtfoto's naar keuze. Wil je als persoon of organisatie deze website financieel ondersteunen? Geef dan een donatie en geniet van een aantal voordelen. Bestaande donateurs ontvangen na een jaar een herinnering.
|
|
Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. Abonnementen kunnen in uitzonderlijke situaties zonder informeren en/of zonder opgaaf van redenen geweigerd of beëindigd worden. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Wij hebben ons best gedaan om alle rechthebbenden op deze website / nieuwsbrief te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haar materiaal zonder voorafgaande toestemming hier is gebruikt, verzoeken wij om zich tot ons te wenden. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. Activiteiten zoals rondleidingen worden mogelijk door andere partijen georganiseerd en de verantwoordelijkheid voor inhoud, uitvoering e.d. ligt geheel bij de betreffende partij. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven. |
Nieuwsbrief 565
Vanwege heel veel botbezoeken en problemen om die te blokkeren zijn de cijfers gelijkgetrokken met vorig jaar, ruim 105.000 in totaal met per maand gemiddeld 8.800 bezoeken oftewel 290 per dag. De partijen die deze website als een concurrent zien lezen mee, dus daar laten we het bij.
Dit jaar een eeuw geleden...
En zo is het ook precies bedoeld. Niet de individuele forten staan in de schijnwerpers, maar de Stelling van Amsterdam als militair afschrikwekkend systeem; een slimme combinatie van ondoorwaadbaar water, op de zwakke plekken beschermd door 'bewapend' betonnen verdedigingswerken, rondom de Nederlandse hoofdstad. Nergens anders in de wereld is dit principe zo effectief toegepast.
Het tracé voor deze waterlinie met forten rond Amsterdam werd in 1881 vastgesteld door aanname van een voorstel in de Tweede Kamer. Met de Vestingwet was in 1874 besloten tot de bouw van een nieuwe Stelling van Amsterdam, op een ruimere afstand van de stad. Het tracé is grotendeels zoals het is gebouwd en tegenwoordig vrijwel compleet aanwezig is. In 1996 - 30 jaar geleden - werd de Stelling geplaatst op de Lijst van het Werelderfgoed van de UNESCO, vanwege de uitzonderlijke culturele waarden.
Tenslotte geeft René Ros, militair-historicus van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam, een beeld van de archiefbronnen die over het Amsterdamse militaire erfgoed beschikbaar zijn. "Militair Erfgoed in Archieven - Zoeken, vinden en noteren…" is geen cursus, maar laat met voorbeelden de opbouw en werking van archieven zien. Bij archiefonderzoek komen ook vaak leuke bijzonderheden en uitdagingen voor.