Sluit [X]   
 

Wachter Kruishaar in 1906: uitgeschreven in bevolkingsregister naar Amersfoort

Donateur worden?

© 1999-2024, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 7-5-2024

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 526

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
Een nieuwsbrief over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
25ste jaargang, nummer 526, 23 mei 2023

 

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

De Koninklijke Marine gebruikte ook enkele forten, waarover een archiefstuk aanvullende informatie gaf over de keuze van de forten. Daarnaast zijn we op zoek naar nieuwe donateurs om het werk financieel te ondersteunen. Ook een verslag van het niet toegankelijke deel van de Militaire Drinkwatervoorziening. Tevens de laatste kans voor de Netwerkmiddag van het Kenniscentrum Waterlinies op Fort bij Spijkerboor. En dan weer een verslag, maar dan van de wederom gezellige dagexcursie. Een oproep voor de scriptieprijs gaat vooraf aan het top-artikel van deze nieuwsbrief over brandstichtende anti-militaristen. Koppen-snellen is prima, maar lees in ieder geval het laatste artikel voor een explosief verhaal... Met in de volgende nieuwsbrief nog zo'n verhaal over onbekende locaties.

Lees deze nieuwsbrief op: https://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2023/nieuwsbrief-526/
De volgende nieuwsbrief zal waarschijnlijk op 28 juni verschijnen.

Tip: houd de cursor boven elke afbeelding om een beschrijving te zien.
Meer: Slechts een deel van de gevonden informatie kan worden gebruikt, neem contact op als je voor onderzoek meer informatie wenst.

 

Dienstberichten

- Vrijwel alle berichten op onze LinkedIn, Twitter en FaceBook pagina's worden automatisch geplaatst vanuit een database. 3.400 van 18.000 historische gebeurtenissen, nieuwe collectie-items en de losse nieuwsberichten. Er zit niemand om 3:25 of zo berichten te typen… Het is automatisering!

- Er zitten zeker nog wat onzekerheden in, maar er staan momenteel 20 personen op de lijst van commandanten der Stelling van Amsterdam en/of bevelhebbers in de 1e Militaire Afdeling. De eerste werd in 1823 geboren en de laatste in 1865, waarbij er geen is overleden voordat een opvolger werd geboren. Gemiddeld zijn ze 73 jaar oud geworden. Er zijn er maar drie in Amsterdam zelf geboren, en twee overleden. Dertien zijn in Den Haag overleden. Gemiddeld waren ze ruim drie jaar Stellingcommandant. Dat geldt ook voor de zestien bekende commandanten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie over de periode 1874-1922. Zij werden gemiddeld wel iets ouder, 76 jaar.
Bureau Stellingcommandant

 

Marine in de forten

Tekst: René Ros.
Afbeelding: Nationaal Archief.

De verlanglijst voor het Nationaal Archief was door allerlei interessante vragen en toevallige vermeldingen van archiefstukken weer erg lang geworden. Op 23 februari jl. zijn 42 dossiers in zes archieven aangevraagd en doorgenomen. Dit artikel gaat over een van de onderwerpen waarover interessante informatie werd gevonden.

Marine-beambte Berkhof in het kantoor op Fort bij Velsen.Toen er nog een apart Ministerie van Marine was, heeft een Coördinatie Commissie Marine - Landmacht bestaan, die zich ook met de forten moest inlaten. In 1949 had zowel de Landmacht als Marine een tekort aan magazijnen, vanwege de komst van Amerikaans materiaal. De Marine wilde tijdelijk de forten Aan de Middenweg, Aan de Jisperweg, Zuidwijkermeer en Bij Penningsveer gebruiken voor de opslag van munitie. Uit onderzoek bleek in december 1949 dat Middenweg en Jisperweg zonder veel kosten in gebruik genomen konden worden. Bij Zuidwijkermeer moest er wat geld besteed worden, maar de bergloods was mooi geschikt voor een bewakingsdetachement. Omdat Fort bij Penningsveer een grote investering vergde wilde de Marine liever Fort aan de St. Aagtendijk gaan gebruiken.

De commissie betoogde in haar antwoord van januari 1950, dat er geen kosten zouden zijn omdat al fondsen in de begroting van 1950 voor het Ministerie van Oorlog waren aangevraagd. Bovendien vond men het ontoelaatbaar om Fort aan de St. Aagtendijk aan de landmacht te onttrekken. Hoe het verder is gelopen vertelt deze correspondentie niet. Wel weten we dat uiteindelijk toch Fort aan de St. Aagtendijk door de Marine is gebruikt en niet de forten Aan de Middenweg en Aan de Jisperweg. Beambte Berkhof van het Marine Wakers Korps bewaakte uiteindelijk jarenlang Fort aan de St. Aagtendijk, Fort bij Velsen, Fort Zuidwijkermeer en Fort benoorden Spaarndam.

Fort aan de Middenweg
Fort aan de Jisperweg
Fort aan de St. Aagtendijk
Fort Zuidwijkermeer
Fort benoorden Spaarndam
Fort bij Penningsveer
Beambte Berkhof

 

Uitnodiging Netwerkbijeenkomst Fort bij Spijkerboor (H)

Tekst en foto: René Ros (Kenniscentrum Waterlinies).

Frontgebouw met pantserkoepel van Fort bij Spijkerboor.Op woensdagmiddag 31 mei aanstaande organiseert het Kenniscentrum Waterlinies (KCW) weer een Netwerkmiddag waarvoor u van harte bent uitgenodigd. De Netwerkmiddag vindt plaats op Fort bij Spijkerboor en heeft als thema: Bescherming van de Hollandse Waterlinies. Een rondleiding en borrel is ook onderdeel van het programma.

Vanuit het Kenniscentrum zal René Ros spreken over de militaire grenspalen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam. Wietse Burger, medewerker Bescherming van het Sitebureau Hollandse Waterlinies, gaat spreken over de bedreigingen, bescherming en kansen van de Hollandse Waterlinies.

Na de presentaties is er een moment voor vragen en discussie over de bescherming van militair erfgoed. Daarna is er een rondleiding op het Fort bij Spijkerboor of kunt u op eigen gelegenheid buiten de gracht langs de grenspalen wandelen. Tenslotte volgt een borrel ter afsluiting van de Netwerkbijeenkomst. Aanmelden is noodzakelijk en kan tot en met 26 mei as.

Meer informatie en aanmelden

 

Het grondwater- en luchtvaartcomplex

Tekst en foto's: René Ros
Met dank aan: Bas Raaymakers (Luchtverkeersleiding Nederland).

Vier jaar geleden werd het toch weer eens tijd om het ontoegankelijke deel van de Militaire Drinkwatervoorziening nabij Sloten te 'inspecteren'. Na zo'n lange tijd moet je binnen Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) op zoek naar de nieuwe beheerder. Die werd gevonden en ook deze was bereid om toegang te verlenen maar daar kwam 'iets' tussen.

Machinegebouw van de Militaire Drinkwatervoorziening.In april 2001 brachten we er een eerste bezoek aan, tijdens de allereerste dag-excursie, met de inmiddels gepensioneerde bedrijfsarchivaris. In 2019 kwamen we in contact met de huidige beheerder. Tijdens de corona-pandemie maakten lockdowns een bezoek illegaal en daarbuiten moest de beheerder werkzaamheden inhalen. Ondertussen had de beheerder zich geabonneerd op deze nieuwsbrief en was fan geworden. Op 24 april jl. was het alsof twee bekenden elkaar na jaren weer zagen, en dat was dus eigenlijk ook zo.

De Militaire Drinkwatervoorziening ligt tegen de snelweg A4 aan, met aan de andere zijde het dorpje Sloten. Het is rond de voorlaatste eeuwwisseling exclusief voor de Stellling gebouwd om Amsterdam en Zaandam van drinkwater te voorzien, mochten de drinkwaterduinen en de Vechtplassen in handen van een vijand zijn.

Ruim 100 bronputten waren in de omgeving de grondwaterlaag ingeslagen en het complex was dus veel groter dan het huidige terrein met alleen de gebouwen. Een deel van dat terrein wordt al decennia bewoond door krakers en het andere deel is in gebruik bij LVNL en omringd door een hoog hek met camera's.

Het - naar begrippen van de Genie - zeer fraai vormgegeven machinegebouw werd als eerste geïnspecteerd. De binnenzijde is flink verbouwd en toont weinig oorspronkelijke elementen, alhoewel het fraaie houten puntdak met metalen draagbalken de grote uitzondering daarop is. Het merendeel van de grotere ruimten zijn ingericht als vergader- en kantoorruimten en zien er erg modern uit. Een aantal kleine ruimten worden niet gebruikt en zijn verwaarloosd.

De restanten van een reinwaterkelder.Iets verder op het terrein staat een werkhal op de fundering van de eerste reinwaterkelder uit 1904. De werkhal was ooit garage en werkplaats, maar is nu een magazijn. We hebben op twee plekken in de kelder ervan kunnen kijken, dus in de oorspronkelijke reinwaterkelder.

Nou, er staat merendeels nog altijd water in, maar rein is het niet! De tussenmuren zijn te herkennen maar er is een vloer overheen gelegd. Een staande lamp met de snoeren in een plastic zakje, staat er nog exact zoals twintig jaar geleden. In een ander deel hebben de gasketels gestaan en dat is nu leeg en vervallen. Via een klein luik zijn de reinwaterkelders onder de werkhal te betreden. Er staat veel water in met een laag stof daarop drijvend.

Er is dus eigenlijk niet veel verandert op het LVNL-terrein en dat is misschien wel zo fijn. Het was erg prettig om met een hedendaags fototoestel het huidige tijdsbeeld te kunnen vastleggen. En goed om weer eens met eigen ogen en nieuwe inzichten op het terrein te kunnen rondlopen. Vanaf de openbare weg is het unieke terrein gelukkig ook goed te overzien.

Militaire Drinkwatervoorziening
Proviandering
Luchtverkeersleiding

 

Nieuwe donateurs en sponsors gezocht!

Tekst en foto: René Ros.

De huidige donateurs en sponsors wil ik bij deze zeer bedanken. Het aantal particulieren en organisaties, de bedragen en het jaarlijks herhalen blijft de verwachtingen overtreffen. Toch stoppen er zo nu en dan mensen met doneren, is het e-mailadres niet meer geldig of krijgen we een overlijdensbericht. Nieuwe donateurs zijn daarom zeer wenselijk. Als je deze nieuwsbrieven met plezier leest en de werkzaamheden wilt ondersteunen, overweeg dan alsjeblieft een donatie.

Kluis in het Provinciaal Centrum Civiele Verdediging te Haarlem.Zoals je zult begrijpen, vraagt het maken en in de lucht houden van deze omvangrijke website vele honderden uren vrije tijd. Jouw donatie is cruciaal om de directe kosten van deze private website te dragen om het in de lucht te houden, onafhankelijk van overheden. Met als doel om kennis, bekendheid en bewustzijn over de geschiedenis van militair erfgoed te bevorderen.

De bibliotheek op Fort Uitermeer en beveiligde opslag hebben kosten voor huisvesting en verzekering. Denk ook aan digitale scans en toegangsabonnementen bij enkele archiefdiensten, aankoop van boeken, foto's, prentbriefkaarten en voorwerpen. En vergeet de brandstofkosten voor de gereden kilometers niet, dat was vorig jaar 3.800 kilometer.

Mocht je donateur kunnen worden, dan wordt dat nu zeer op prijs gesteld. Ook organisaties en bedrijven kunnen donateur of sponsor zijn. Donateurs ontvangen vooraankondigingen, kortingen of gratis deelname voor activiteiten. En soms speciale acties met vrijkaarten, boekverloting enzovoort. Sponsors kunnen een roulerende banner op de websites krijgen. Elke nieuwe donateur en sponsor krijg gratis een van onze luchtfoto's naar keuze.

Wil je als persoon of organisatie deze website financieel ondersteunen? Geef dan een donatie en geniet van een aantal voordelen. Bestaande donateurs ontvangen na een jaar een herinnering.
Zie de webpagina met informatie over het doneren om eenvoudig via PayPal (ook creditcard) of een overschrijving te betalen. En natuurlijk kan je daar ook meer informatie vinden over de voordelen.

Informatie over doneren
Overzicht van sponsors

 

Verslag dagexcursie 2023

Tekst: meerdere deelnemers.
Foto's: Erik van Schagen, Otto Bodemeijer.
Met dank aan: Rijksvastgoedbedrijf/FIM Vastgoed, Natuurmonumenten Vechtplassen, Fort Academie bv, Café Fort De Kwakel en Stichting Beheer Historisch Erfgoed Uithoorn.

De 22ste dagexcursie in 23 jaar vond op 13 mei jongstleden plaats. De 35 deelnemers bezochten Fort aan de Winkel, Fort Waver-Amstel, Fort bij Uithoorn, de sluis bij Kudelstaart, Fort bij De Kwakel en Fort aan de Drecht en zagen onderweg nog meer objecten. Het weer was uitstekend en zelfs behoorlijk warm, wat een tegenstelling met de voorafgaande natte dagen! Uit de reacties van de deelnemers is dit verslag samengesteld.

Deelnemers in een reinigingslokaal van Fort Waver-Amstel."Bij de autoverhuurder begon de dag niet flitsend. Het inschrijven van de chauffeurs duurde langer dan gedacht want het computersysteem werkte niet echt mee."
"Mede vanwege corona was het al enkele jaren geleden dat ik aan een dagexcursie had deelgenomen. Dit keer was de excursie voor mij een thuiswedstrijd. Ik woon in Amsterdam-Zuidoost dus het ophalen van station Abcoude en vervolgens koffie in het restaurant van de golfbaan aan de Hoge Dijk was dichtbij."
"De parkeerplaats van de golfbaan was de locatie van de verdwenen Hoeve Witlust, waar tijdens de mobilisatie het stafkwartier van de groep Abcoude was gevestigd. Zo bleken we toch op historische grond te beginnen."

"Alle forten heb ik in de loop van tijd bezocht, behalve Fort aan de Winkel. Nu na zo een veertig jaar eindelijk een bezoek gebracht aan het fort. Was voor mij dus een historisch moment. De contouren van het verdedigbaar aardwerk waren nog goed te zien. Het was bijzonder. Zonde, dat de loods er zo slecht aan toe was."
"Fort aan de Winkel lag er prachtig bij. De natuur was zijn gang gegaan en had zich mooi ontwikkeld."
"Fort aan de Winkel is een prachtig stukje natuur onder de rook van Amsterdam. Op de restanten van het aardwerk konden we rondstruinen. Het tweede fort, Fort in de Botshol, was jammer genoeg niet toegankelijk maar van de weg af wel goed te zien."

"Op Fort Waver-Amstel maakte met name de sanitair ruimtes veel indruk. Leuk dat het zo'n mooi beeld geeft van de situatie zoals deze toen was, met de aparte privaten voor de (onder)officieren."
"Als je oud wordt dan wordt het verleden mooier dan die was. Heb net voor een hoop geld thuis een nieuwe WC laten plaatsen en dan zie je in het fort Waver-Amstel een serie WC’s van 100 jaar geleden. Dan word je met je neus op de feiten gedrukt dat we toch wel erg verwend zijn."

"We hebben heerlijk in de zon geluncht op Fort bij Uithoorn, nadat we binnen het fortgebouw hadden verkend. Mooie details, de waterbak, de hefkoepel en ook hier de sanitaire ruimtes."
"Op dit fort zag ik in de diverse kamers ijzeren bakken aan het plafond hangen. Op mijn vraag wat dat voor bakken zijn, legde Otto uit dat het waterreservoirs zijn. Hij wees ook op de luiken van de waterkelders in sommige vloeren."
"Voor mij persoonlijk was het een historisch familie-uitje. Opa van Vliet (1895) was op fort Uithoorn en later Drecht gestationeerd als kanonnier. Ik heb de slaapplaats en de sanitaire voorzieningen gezien alwaar hij gebruik van gemaakt heeft. In 1918 ging hij met groot verlof zonder ook maar een kanon gebruikt te hebben. Helaas is van deze opa geen soldaatfoto overgebleven. Ik vond het heel apart om 116 jaar later deze forten te bezoeken en zakte soms weg in gedachten hoe hij het ervaren moet hebben."

De bergloods bij Kudelstaart ging spontaan open voor onze groep."Bij Fort bij Kudelstaart (dat zelf gesloten was) zagen we misschien wel het meest bijzondere van de hele Stelling: Een schutsluis die was aangelegd voor wanneer de vijand de inundatie verhoogd zou hebben, en je voor het bevaren van de inundatie dan een schutsluis nodig hebt, die onder normale omstandigheden overbodig is. De ontwerpers van de Stelling moesten echt aan alles denken!"
"De sluis bij Kudelstaart is zo'n plek waar je achteloos aan voorbij gaat. Het verhaal van het hoe en waarom maakt het extra speciaal. Een mooie toevoeging aan deze dag."

"Op Fort bij de Kwakel zag men, en tenslotte ook ik, de resten van een batterij op het fort. Dat moet ik uitleggen. Het echte geweld kwam van zware batterijen àchter de forten. Hier lag het fort wat naar voren en was het vijandelijke geschut onbereikbaar voor het eigen geschut, zodat het hier óp het fort was geplaatst Gelukkig, er vond nooit een aanval plaats."
"Na een wandeling op het Fort bij de Kwakel, konden we hier in de zon van een drankje genieten."

"I.v.m. het broedseizoen konden we niet aan de frontzijde van Fort aan de Drecht komen. Dit fort is een mooi voorbeeld hoe een fort geëxploiteerd kan worden en er is ook een leuke tentoonstelling over de Stelling te zien."
"Altijd erg lastig om iets te schrijven omdat alles erg leuk/boeiend is. Maar wat er nu uitsprong, was de kleine tentoonstelling over o.a. de vindsels op het Fort aan de Drecht. Een mooie manier van hergebruik die ook bij het fort past, alleen had het kanon andersom moeten staan!"

"Op een mooie zonovergoten dag een bezoek brengen aan een groot aantal forten aan de zuidzijde van de Stelling. Na z’n dag valt het toch weer op dat geen fort hetzelfde is! Elk fort heeft zo zijn bijzonderheden en afwijkingen! Mooi om deze te herkennen en te verklaren."
"Heel de 'bezetting' van Fort bij Vijfhuizen was mee op een dagje uit; ze luisterden en keken met grote interesse naar alles. Hoe alles allemaal net iets anders was dan op Vijfhuizen."
"Dankzij de strakke dienstregeling werd het programma keurig afgehandeld. Ook merkte ik dat er goed geluisterd werd naar de "commandant". Kortom een heel fijn tempo."
"Bij fort Waver-Amstel constateerde René met een verbaasde glimlach dat we drie minuten voor lagen op het schema. Slechts bij fort Kudelstaart ging door een misverstand wat tijd verloren doordat twee busjes een andere route namen."

Groepsfoto deelnemers op Fort bij Uithoorn."Mij viel op dat de groep van geïnteresseerde deelnemers ook dit jaar weer een hele prettige manier van omgaan met elkaar had. Misschien is dat wel de belangrijkste verdienste van al het werk van René. Mij was duidelijk dat tenminste een deel van de deelnemers ook voor het sociale aspect kwam."
"Mooi weer en een enthousiaste groep. Met enkele specialisten met veel kennis over wapens en munitie, de omgeving van de locaties en de vroegere werkmethodes in het fort. En onderweg in de bus ook veel gelachen met 'Palletje', de bediener van de klapstoel. Ik hoop dat hij er volgend jaar weer bij is."
"Ik kijk nu al uit naar volgend jaar. René, bedankt voor de organisatie."

Fort aan de Winkel
Fort Waver-Amstel
Fort bij Uithoorn
Fort bij Kudelstaart
Fort bij De Kwakel
Fort aan de Drecht
Linie Kudelstaart - Uithoorn

 

Scriptieprijs Kenniscentrum Waterlinies 2023

Tekst: René Ros (Kenniscentrum Waterlinies).
Foto: collectie Kenniscentrum Waterlinies.

Is het schrijven van een scriptie een onderdeel van je studie? Als je overweegt om een scriptie te schrijven over militaire geschiedenis, dan kan het Kenniscentrum Waterlinies je helpen.

Bovendien kan je je scriptie inzenden en maak je kans op een geldprijs en publicatie in het vaktijdschrift Mars et Historia. Doe mee met de Kenniscentrum Waterlinies scriptieprijs!
Alle informatie vind je op de pagina over de Scriptieprijs.

En stuur dit bericht gerust door aan mensen waarvan je weet dat ze een scriptie moeten gaan schrijven.

Scriptieprijs

 

Het te korte lontje van de SAJO

Tekst: René Ros.
Foto's: tijdschrift Het Leven collectie Doc.centrum Stelling van Amsterdam, Stadsarchief Amsterdam.
Met dank aan: PC Uitvaart.
Bronnen: boek 'Niet voor God en niet voor het Vaderland, Linkse soldaten, matrozen en hun organisaties tijdens de mobilisatie van '14-'18' R.L. Blom, Th.Stelling 2004, diversie militieregisters en diverse krantenartikelen in Delpher.

De grote oorlog van 1914-1918 had grote gevolgen voor heel Europa. Een van die gevolgen kwam voort uit de wens om nooit meer zo'n oorlog mee te maken. Een beperkt deel van de bevolking werd anti-militaristisch en zelfs anarchistisch. Enkele extremisten richtten zich met brandstichting op een aantal gebouwen van de Stelling. De poging tot brandstichting op het 'kruithuis bij Halfweg' is al heel lang bekend, maar recent is er wat meer informatie over herontdekt naar aanleiding van de vraag wie de daders waren.

Het magazijn op het Sectorpark Sloten, afd. Munitie.In 2014 hebben we in deze nieuwsbrief al eens een artikel van het tijdschrift Het Leven uit 1918 overgenomen. In 2019 werd een krantenartikel met de namen van de vijf gearresteerden gevonden. Behalve hun roepnaam en achternaam werden ook leeftijd en beroep genoemd. Dat het een Amsterdamse groep was, zou het zoeken ook makkelijker moeten maken. Toen lukte dat nog niet, maar nu konden ze wel geïdentificeerd worden en werd daardoor meer informatie gevonden.

Het boek 'Niet voor God en niet voor het Vaderland' (R.L. Blom en Th.Stelling, 2004) schrijft dat vanaf 1916 in verschillende steden een Sociaal-Anarchistische Jeugd-Organisatie (SAJO) bestond met "fel opstandige jongeren, die weigerden hun militaire dienst te vervullen, zich liefst aan geregeld werk in loondienst onttrokken, zwerftochten maakten, musicerend rondtrokken en droomden van bomaanslagen". De Amsterdamse groep van 10-15 personen was na een toespraak door Domela Nieuwenhuis in een geprikkelde stemming bijeen in café 'Het Wapen van Amsterdam'. Albert Mell stelde daar voor een aanslag of beroving uit te voeren.

In de nacht van 26 op 27 januari 1918 braken vijf jongemannen in in het munitiemagazijn op het Sectorpark Sloten, afd. Munitie, aan de weg van Amsterdam naar Halfweg. Ze namen een aantal doosjes tijdschokbuizen mee voor later gebruik en plaatsten een lont naar een hoeveelheid petroleum. De lont werd aangestoken en ze verlieten het terrein. Als door de brandstichting de munitie geëxplodeerd zou zijn, dan was de Haarlemmertrekvaart heel wat breder geworden en had dát de Sloterplas geheten. Dat er nu geen flinke bocht in de provinciale weg N200 zit om om de krater heen te rijden, is een weggever dat de aanslag mislukte.

Foto van Albert Mell op zijn ventvergunning van 1920.Ze werden door politieman Heiligers gezien toen ze de tijdschokbuizen nabij het latere Hoofddorpplein aan het begraven waren. Na een achtervolging door de Amsterdamse politie werden ze aangehouden en de herkomst van de zonderlinge tijdschokbuizen achterhaald. Bij onderzoek in de loods bleek dat de lont (gelukkig) niet volledig gebrand had. Er worden verschillende redenen genoemd waarom de lont gedoofd is, zoals tocht, vochtig lont en een regendruppel van een jas.

Door de rechtbank werden Wim Holthaus jr. (†1918), Albert Mell (*1895), Jan Remijn (1901-1945), Herman Veltman (1898-1971) en Frederik van der Wal (*1901) veroordeeld tot gevangenisstraffen van zes tot twaalf maanden met aftrek van 4,5 maand voorarrest. Online werd niet meer informatie gevonden over de rechtszaken en gevangenisstraffen. Maar een mens kan ook niet álles uitzoeken, je moet ergens stoppen met graven.

Wim Holthaus en Jan Remijn waren tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld, hetgeen blijkt uit de reden dat deze jongelui later uitgesloten werden van de militieplicht. Holthaus overleed nog in december van hetzelfde jaar aan tuberculose in de Strafgevangenis in Goes. Bij zijn begrafenis werd echter gesproken over "verontwaardiging over deze jongste daad der Nederlandse justitie". Het graf is op de begraafplaats Vredenhof in Amsterdam niet meer bekend, dus hij is niet heel lang martelaar gebleven.

Albert Mell was in 1914 vanwege broederdienst vrijgesteld van de militieplicht. In 1922 kreeg hij in Amsterdam een vergunning (met pasfoto, zie rechts) voor straatventen van aardappelen, groenten en fruit op maandag, woensdag en vrijdag "Over het IJ". In 1927 werd hij landbouwer in Best, maar dat was blijkbaar geen succes en hij vertrok na een jaar naar Haarlem.

Er is ook van Frederik van de Wal een vermelding van een gevangenisstraf als reden van uitsluiting van de militieplicht, maar een tweede vermelding noemt dat geheel niet. Kort voordat hij in oktober 1921 moest opkomen, zorgde hij dat hij kostwinner werd door zijn eerste van drie huwelijken. Hij verscheen niet voor inlijving bij het 7e Regiment Infanterie. En na tweemaal twee jaar uitstel wegens kostwinnerschap werd hij in 1928 voorgoed vrijgesteld. Hij wilde echt niet...
Later werd hij volgens zijn archiefkaart "amanuensis in het Wilhelmina Gasthuis" en staat er ook "Waffen SS chemisch technoloog". Dat strookt niet met anti-militarisme en anarchisme. "Waffen SS" is later doorgehaald, mogelijk een administratieve vergissing? Er loopt momenteel nog een aanvraag bij het Nationaal Archief voor mogelijk meer materiaal hierover.

Dat ze uitgesloten werden van de militaire dienst hadden ze vast graag gewild, maar daarvoor een munitiemagazijn in de lucht laten gaan was misschien wat overdreven. Dienstweigeren was al een - weinig aantrekkelijke - mogelijkheid. Ook in eigen kring werd de actie onverstandig gevonden, maar dan omdat de munitie henzelf nog van dienst kon zijn tegen de bourgeoisie. Wat nu de elite wordt genoemd.

Sectorpark Sloten, afd. Munitie
'De mislukte aanslag op het onbewaakte kruithuis' in Nieuwsbrief 420 (2014)
'Slapende anti-militaristen aan de Slaperdijk (1/2)' in Nieuwsbrief 527 (2023)

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Wij hebben ons best gedaan om alle rechthebbenden op deze website / nieuwsbrief te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haar materiaal zonder voorafgaande toestemming hier is gebruikt, verzoeken wij om zich tot ons te wenden. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. Activiteiten zoals rondleidingen worden mogelijk door andere partijen georganiseerd en de verantwoordelijkheid voor inhoud, uitvoering e.d. ligt geheel bij de betreffende partij. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven.

 

Stelling van Amsterdam op Twitter Stelling van Amsterdam op Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Alle rechten voorbehouden, o.a. gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
ReneRos.biz voor ontwikkeling, advies & expertise en opleidingen voor Filemaker database-toepassingen. (Advertentie)
 
 
 
FMTraining - Trainingen en cursussen voor gebruikers en ontwikkelaars van FileMaker (Advertentie)