Vesting Weesp

(vanaf 1947: Wal van Weesp)

Historie:

1355 aarden en houten omwalling (≤1355)
1517 stenen stadsmuren (≥1517)
1530 stadsmuren gedeeltelijk aanwezig
17eeeuw stadsmuren Oude Gracht en Smal Weesp gesloopt (17e eeuw)
1673 aanleg aarden bastions
18eeeuw van stadsmuur alleen rondelen aanwezig: Muiderpoort, Waag (sloop 1826) en Olymolen (18e eeuw)
1816 van Oude Hollandse Waterlinie naar Nieuwe Hollandse Waterlinie
1844 vestingwerk van de eerste of tweede klasse (K.B. 8 juli 1844, Stbl. 37)
1854 vestingwerk van de eerste klasse zonder Batterij De Roskam (K.B. 25 januari 1854, Stbl. 8)
1860 wallen verzwaard
1877 bouw artillerieloods op Bakkerschans voor 7.200 gulden
1892 officieus bij Stelling ingedeeld
1901 officieel bij Stelling ingedeeld
1947 vestingwerk van geene klasse voor het deel op de westelijke Vechtoever (K.B. 27 september 1947, Stbl. 335)
1947 vestingwerk van de eerste klasse voor het deel op de oostelijke Vechtoever (K.B. 27 september 1947, Stbl. 335)
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 19 augustus 1959, Stbl. 316)
2010-2011 reconstructie zuidelijke helft Bastion Nieuw Achtkant

Locatie:

De vestingstad ligt langs de rivier Vecht met de Wal aan de oost- en zuidzijde van de stad met vier bastions. (131.500/480.000)

Doel:

Afsluiting en verdedigen van de Vecht oevers, de sluizen en de spoorweg Amsterdam - Amersfoort.

Bezetting:

28 logies in loods Bastion Bakkerschans en 14 logies in loods Bastion Rozeboom (1924); 31ste Regiment Infanterie, II Bataljon (1939-1940)
Zie Sergeant Bode.

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf 1672 werd onder leiding van Johan Maurits van Nassau een viertal bastions aangelegd.
Twee bastions ten oosten van de Vecht, Bakkerschans en Nieuw Achtkant, vormen het 's Gravelandse Front met daarin de (gesloopte) 's Gravelandse Poort. Ten westen van de Vecht, en ten zuiden van de stad, werden de bastions Rozeboom en Draaierschans aangelegd met de (gesloopte) Utrechtse Poort.

De vier bastions om de vesting ook ten noorden en ten westen van de stad af te sluiten, zijn tegenwoordig niet meer aanwezig. Op een kaart uit 1787 staan de twee noordelijke bastions aangegeven en deze zijn nog herkenbaar als de straat Herensingel. Dezelfde kaart toont niet de twee westelijke bastions maar een brede, rechte Achtergracht. Tegenwoordig is het tracé als de straat Singel te herkennen en dit zou betekenen dat de bastions mogelijk nog na 1787 zijn aangelegd.

Naast twee artillerieloodsen, waarvan één gesloopt is, en het Torenfort aan de Ossenmarkt (Gebouw A) werden er drie remises gebouwd en wel op de bastions: Bakkerschans (Gebouw B, gesloopt), Nieuw Achtkant (Gebouw C, bestaand) en Rozeboom (Gebouw D, bestaand in heuvel).

Oorspronkelijk onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, in 1892 (formeel in 1901) toegevoegd aan de Stelling. Zie ook het hoofdstuk Grens met de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Het Torenfort aan de Ossenmarkt en de Batterij De Roskam behoren ook tot de Vesting Weesp. Vanaf 1939 was het Kamp De Roskam bij de stad gelegen.

Vanaf circa 1939 zijn in de bastions van Weesp de Kazematten Weesp en enkele groepsschuilplaatsen gebouwd.
Na 1945 werd Bastion Bakkerschans gebruikt voor opslag en als kwekerij van de Dienstkring Naarden van de Genie.

Zie Gedenkplaat Kringenwet te Weesp.

Omgeving:

De originele situatie rond de vesting is behouden met uitzondering van nieuwbouwwijken en industrie ten noorden en westen van de vesting. Er is vrijwel geen spoor meer van de remises en andere verdedigingswerken in de bastions.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Weesp, NH

Eigenaar:

Gemeente Weesp e.a.

Gebruiker:

Bastion Bakkerschans: Theetuin (horeca)
overig: Wandelgebied, jachthavens

Gebruik:

Recreatie

Monument status:

Rijksmonumenten; Beschermd Stadsgezicht

Onderhoud:

-