Kustbatterij bij Durgerdam

(Werk aan het Y op het Vuurtoreneiland, Fort du canal de Pampus (plan 1813), Fort aan den Durgerdamschen Vuurtooren, Kustbatterij bij Durgerdam, Emplacement bij Durgerdam, Batterij Vuurtoreneiland, Fort op het Vuurtoreneiland, Fort bij Durgerdam, Vuurtoreneiland Durgerdam; Volksmond: Fort Durgerdam)

Historie:

1701 aanleg vuurtoreneiland
1809 batterij Post 9 en vuurtoren (Posten van Krayenhoff)
1844 vestingwerk van de eerste of tweede klasse (K.B. 8 juli, Stbl. 37)
1849 overgedragen aan Departement van Marine
1883 toegevoegd aan de Stelling
1886-1887 aanleg (Blankevoort)
1887 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 28 april, Stbl. 85)
1889 geschutsbedding met munitiegebouwtjes
1893 huidige vuurtoren
1894 bomvrij gebouw
1904 versnelde overplaatsing 24 cm L/35 geschut naar Stelling van Den Helder (Oostbatterij?), vervangen door 15 cm L/24 geschut (Russisch-Japanse oorlog, Russische schepen beschieten visserschepen van Japan-bondgenoot Groot-Brittanië op Noordzee)
1914 ingedeeld bij Sector Ouderkerk, Groep Diemerdam
1916 soldaten brengen vanwege extreem hoog water de nacht op de daken door (13 op 14 januari, dijkdoorbraak Zeedijk)
1916 aanleg draineerput (nog aanwezig)
1917 resterende manschappen in Muiden gehuisvest (augustus)
1924 logieslokaal in hoofdgebouw in gebruik als opslag
1926 vestingwerk van de derde klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1951 herbouw lichtwachterswoning (vernield door oorlogshandelingen)
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 januari, Stbl. 461)
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 27 augustus, Stbl. 323)

Locatie:

De kustbatterij ligt op het vuurtoren eiland in het Buiten-IJ, zuid-oostelijk van het dorp Durgerdam. (129.550/487.230)

Doel:

"Afsluiting van de Zuiderzee (nu Buiten-IJ / IJsselmeer) en beletten van toegang tot Amsterdam."
Verdediging op zee was een taak van het Zuiderzee-flottielje van de Koninklijke Marine.

Bezetting:

95 (1887, 1920), 5 off. en 10 onderoff. en 96 mansch. = 111 (1924)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Een uitzonderlijke kustbatterij wat betreft het model, samen met de tegenhanger bij Diemerdam.

Het is een open artillerie batterij-platform voor drie 24 cm kanonnen, in het oosten achter de aarden wal rond de batterij met munitie-magazijnen en een bomvrij hoofdgebouw verspreidt over het terrein. De magazijnen zijn van onversterkt beton met ijzeren steunen. Het hoofdgebouw bevindt zich in het midden van het eiland.

Er is ook een lichterswoning en vuurtoren aanwezig op het eiland. In de muur van de fortwachterswoning zit een gedenksteen uit 1700 van de eerste vuurtoren. Zie ook Vuurtorens in Nederland.

Rondom het eiland ligt vlak onder de waterspiegel een stortkade uit 1892 om landingen te voorkomen.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Amsterdam, NH

Eigenaar:

Dienst Landelijk Gebied, Ministerie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Gebruiker:

idem

Gebruik:

geen
Zie bezoekinformatie over dit fort op de website van St. CENH.

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland; Lijst van Werelderfgoed UNESCO

Onderhoud:

Originele staat, constructie is matig.