Sluit [X]   
 

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 15-9-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 410

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
15de jaargang, nummer 410, 29 mei 2013

Een nieuwsbrief van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam met informatie over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/

 

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

Beste lezer,

Er wordt achter de schermen hard gewerkt maar er is nog weinig over in de nieuwsbrief te vertellen. Maar wel lekker luchtig materiaal dat wellicht inspireert om, ondanks het slechte of matige weer, naar buiten te gaan.
In eigen woorden doen de deelnemers aan de afgelopen dagexcursie verslag van hun bevindingen in twee aparte verslagen. Ook een verslag van de opening van de fietsbrug in de Geniedijk Haarlemmermeer. En tevens een verslag van een wandeling over een deel van die Geniedijk.
Als klap op de vuurpijl een artikel over de diensttijd van Kees van der Stad en het fotoboek dat hij erover maakte.

Lees deze nieuwsbrief op: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2013/nieuwsbrief-410/
Overig kort nieuws op het Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/
Reageren kan door het contact-formulier te gebruiken. Openbaar reageren met een artikel is ook mogelijk.

Fortgebruikers: vergeet u niet uw persberichten aan de redacteur van deze nieuwsbrief te sturen?

Het is niet bekend wanneer de volgende nieuwsbrief zal verschijnen. Bijdragen graag bij eerste gelegenheid toezenden.

Veel leesplezier!
René Ros

Tip: houd de cursor boven elke afbeelding om een beschrijving te zien.

 

Dienstberichten

Gisteren (28 mei) was het 87 jaar geleden dat vrijwel alle Stelling-forten gedegradeerd werden in de klasse waartoe ze voor de Kringenwet werden ingedeeld. Die klasse bepaalde wat er binnen een kring van 1000 meter rond een verdedigingswerk mocht worden gebouwd en verbouwd.
De forten en liniewallen benoorden het Noordzeekanaal, nog deel van de Vesting Holland als Noordfront, werden bij de tweede klasse ingedeeld. De objecten ten zuiden van het kanaal gingen naar de derde klasse. Fort aan het Pampus en Fort aan de Winkel gingen zelfs naar 'geene klasse'. En Fort aan het Schiphol werd opgeheven als vestingwerk.
Historische Kalender voor 28 mei
Kringenwet 1853

Dank voor de vele donaties, groot en klein! Wel even aanmelden op het Stelling Forum want anders kan ik u niet op de hoogte houden en uitnodigingen sturen!
Donateurs Forum

Om de discussie en besluitvorming weer op gang te krijgen stelde ik met enkele andere deskundigen in 2003 een voorstel op voor een sneller te realiseren tijdelijk of permanent bezoekerscentrum (BZC).
Het Voorstel BZC is opnieuw online geplaatst om te kunnen lezen wat er toen leefde en wat er wel/niet uit het voorstel is gerealiseerd.

UNESCO Centrum Nederland liet weten dat ik toestemming moet hebben om het UNESCO logo op de website te gebruiken. Die toestemming werd me in november 1999 gegeven maar de voorwaarden blijken in 2007 gewijzigd. Alleen officiële samenwerkingspartners mogen het logo nog gebruiken.

 

Verslag Dagexcursie, deel 1

Met dank aan: diverse fortbeheerders, gidsen, chauffeurs, enz.
Foto: Hans Baas.

Op zaterdag 20 april jl. reden 33 personen in vier busjes door het zuidfront van de Stelling. In hun eigen woorden doen de diverse deelnemers verslag van het bezoek aan zes forten. In dit deel over specifieke onderdelen van de excursie.

Groepsfoto van de deelnemers, op Fort bij Kudelstaart."Na het ophalen van een aantal mensen op station Sloterdijk kwamen we aan bij Fort bij Aalsmeer. Hier troffen we de andere deelnemers. Het was leuk om naast een aantal bekende gezichten, waaronder onze trouwe deelnemers uit België, ook een groot aantal nieuwe gezichten te zien." (Otto Bodemeijer)

"In Fort bij Aalsmeer hebben we de uitstekend verzorgde tentoonstelling van de Stichting CRASH bekeken. In deze tentoonstelling wordt ook op gepaste wijze herdacht dhr. Rebel, die een zeer grote rol in het behoud van dit militair erfgoed heeft gehad." (Maria Duijn)

"Ik vind het altijd leerzaam, interessant en boeiend om op forten en/of andere onderdelen van de Stelling van Amsterdam rond te kijken, maar daarnaast ben ik ook imker en natuurliefhebber en daarom viel mij bij Fort bij Aalsmeer op dat er bijenkasten op het terreplein stonden, waaruit tot mijn genoegen bijen af en aan vlogen." (Jan Brilleman)

"Hoe meer forten ik zie hoe meer ik me verbaas over de kleinste details; prachtige natuurstenen wasbakjes op de forten bij Aalsmeer en Kudelstaart." (Edwin Kapitein)

Deelnemers aan de lunch in de sfeervolle bergloods van Fort bij Uithoorn."Verrassend hoe ieder fort weer zijn eigen details kent. Zo vond ik Fort bij Uithoorn heel mooi, vanwege zijn authenticiteit." (Bram Kap)
"Bij het Fort bij Uithoorn gingen bijna alle deuren open, maar zoveel mooie luchthappers als op het dak zag ik nog weinig!" (Rein Reuter)
"Wat ik erg leuk vond om te zien dat er nog een bijna compleet fort te bewonderen was, zoals het er vroeger uitzag, met name de complete slaapkamer met bedden, kasten, en planken. je krijgt dan pas echt de indruk hoe de soldaten moesten leven." (Janine de Ruiter Zijlker)

"Kleine teleurstelling: wij konden fort Waver-Amstel alleen vanaf de weg bekijken, ik had graag de plek gezien waar mijn oom korporaal Izaak Muller in 1914-18 heeft gelegen!" (Hans Muller)

"Ook heel apart vond ik het verdedigbaar aardwerk van Fort in de Botshol, wat een uitzicht!" (Bram Kap)
"Ik maakte bij Fort in de Botshol een foto van de frontgracht die ik 's avonds op de pc bekeek en toen ontdekte ik dat ik een paartje Krooneend gefotografeerd had, voor Nederland toch redelijk bijzonder!" (Jan Brilleman)
"De grenspalenjacht rond Botshol met Edwin was erg leuk, we staken er veel van op..." (Eltjo de Ruiter Zijlker)

"Het aantal grenspalen en het enthousiasme hierover overtrof mijn stoutste verwachtingen." (Bram Simons)

Tenslotte brachten we nog een kort bezoek aan Fort aan de Drecht. Fort bij De Kwakel werd uitgebreider bezocht en we sloten daar de dag met een drankje af.

Zie ook Verslag Dagexcursie, deel 2.

Fort bij Aalsmeer
Fort bij Kudelstaart
Fort bij Uithoorn
Fort Waver-Amstel
Fort in de Botshol
Fort aan de Drecht
Fort bij De Kwakel
Korporaal Muller

 

Opening fietsbrug Geniedijk

Tekst en foto's: Gijs Dirkzwager.

Fietsbarbaren openen de fietsbrug in de Geniedijk Haarlemmermeer.Op 18 mei jl. is de nieuwe fietsbrug over de A4 en in de Geniedijk Haarlemmermeer officieel geopend, er is nu weer een korte en fraaie fietsroute van Hoofddorp naar Rijsenhout.

De bezoekers werden ontvangen door de zogenoemde fietsbarbaren die uitleg gaven over de procedure. Nadat het fietspeloton zich opgesteld had en de toeschouwers door de fietsbarbaren voorzien werden van een fietsbel openden de wethouder van de Haarlemmermeer de heer M. Bezuijen en de wethouder van Haarlem de heer C. Mooij de brug door het lint, gemaakt van fietsbinnenbanden, door te knippen, waarna al fietsend en bellend de stoet vertrok.

De brug ligt parallel aan de noordoostzijde van de Geniedijk. De fietsers moeten om hoogte te winnen ter weerszijde een bocht maken van 360 graden waarbij het talud over gaat in de brug.
Bovenop de brug hoog boven de A4 een fraai uitzicht waarbij de kopse kanten van de Geniedijk goed te zien zijn. Aan beide zijden tweemaal het woord Stelling erop waarbij een ervan het spiegelbeeld is, ook in reliëf. Beide zijden passen als een reliëf stempel in elkaar en symboliseren de continuïteit van de Geniedijk.
De brug ligt boven, en in het verlengde van, het Achterkanaal, symbolisch voor de transportfunctie van destijds en nu. Een deel van de pijlers van de brug staan dus ook in het Achterkanaal.

Fietsbrug in het Achterkanaal.Als laatste bijzonderheid, water moet tenslotte blijven stromen, aan de oostzijde is een duiker onder de Geniedijk aangelegd, het vervangt de damsluis die moest wijken voor de verbreding van de A4.
Wat ik niet kon zien is of deze duiker ook afsluitbaar is, ik neem het wel aan daar de damsluizen in de Hoofdvaart en IJtocht nog wel afsluitbaar zijn.

Geniedijk Haarlemmermeer
'Bomvrije Damsluis in de Slotertocht' in Nieuwsbrief 390

 

Lijden in de Haarlemmermeer

Schapen en ganzen op de Geniedijk in Hoofddorp.Ik ben in training. Ik wil de Afsluitdijk helemaal bewandelen. En om te trainen gebruik ik de Geniedijk Haarlemmermeer. Immers, als ik die goed heen en weer kan lopen ben ik al op tweederde van de Afsluitdijk.
Het enige probleem is dat als ik de Geniedijk wil bewandelen het ALTIJD knudde-weer is. En jawel, eind mei had ik een dag gelegenheid om te wandelen en weer waai ik uit mijn broek en loopt regelmatig regenwater mijn nek in!

De auto bij Fort bij Hoofddorp geparkeerd. De sportschuttersvereniging moest het fort begin dit jaar verlaten maar bij wijze van stil protest hangt hun naambord nog aan de keelkazemat. Verder niets opmerkelijks behalve dat ook het nieuwe informatiepaneel meldt dat het fort twee verdiepingen heeft omdat het terrein zo klein was. Eigenaardig, de militaire rijksgrond was zo groot dat de fortwachterswoning 175 meter van het fort af stond. Ik ken een betere verklaring, over inunderen en dijkhoogte.

Bomvrije damsluis in de Hoofdvaart veilig overgestoken en langs de Geniedijk richting het station. Niet veel verandert, de nevenbatterij ligt er nog steeds vervallen bij. Sprong een hek over omdat ik dacht een grenspaal te zien maar dat bleek een van de twee palen van de 10 kV NS-kabel te zijn. Het treinstation was geen plezierig stukje maar het ging al snel weer op de Geniedijk.
De Batterij aan de Sloterweg ligt er onveranderd bij. De originele bruggen van die weg (nu Rijnlanderweg) over het Achterkanaal en Voorkanaal zijn blijkbaar onlangs gerestaureerd.

Een fietser op het Munitiecomplex Schiphol.Mijn favoriete deel van de Geniedijk volgt daarna, tussen de Rijnlanderweg en snelweg A4. Daarin liggen twee van de drie kazematten uit 1934 en 1937. Maar ook de magazijnen en betonnen scherfmuur van het Munitiedepot Schiphol uit 1956-1957. De bomen zijn flink doorgegroeid en het effect van een fietser in een groene tunnel met muur en bouwwerken is schitterend. Tenminste, als het zonlicht door de bomen schijnt... Hoe dan ook, je loopt en fietst op dit deel altijd heerlijk uit de wind! Een bezoek waard!

En dan plots komt een fietsbrug boven de muur tevoorschijn. De roestkleur en vervormde geniehekwerk snap ik niet helemaal maar afgezien daarvan staat de brug er heel mooi bij. De toeritten zijn korter dan ik dacht, maar dat had ik al in februari 2012 gezien toen de uitvoerder me rondleidde. Over de opening heb ik geen persbericht of uitnodiging gezien.
De brug heeft een hoog hekwerk van metaalgaas maar ik hoop dat het een dicht materiaal gaat worden dat geluid afschermt van de passant. De herrie van 2x5 rijbanen (en later 2x2 erbij) is werkelijk oorverdovend!
Ik stel voor de nieuwe duiker, ter vervanging van de gesloopte Damsluis in de Slotertocht, 'Duiker bij de Slotertocht' te noemen. Maar hoe heet de nieuwe fietsbrug eigenlijk?

De fietsbrug gaat schijnbaar naadloos over in het Achterkanaal.Het stuk naar Fort bij Aalsmeer heeft weinig bezienswaardigheden, behalve veel mooie Schoonebeker heideschapen. Een paar grenspalen kon ik wederom niet meer vinden.
Grappig is dat, nu de fietsbrug open is, er reparaties uitgevoerd moeten worden aan de fietspaden die er al voor waren aangelegd.

Dezelfde route terug naar Hoofddorp gelopen. Eenmaal koud en nat aangekomen, had ik geen zin om naar Vijfhuizen door te lopen. De oververhitte voetzolen en een blaar waren de belangrijkste reden. En juist als ik in de auto zit GAAT DE ZON SCHIJNEN !!! Gelukkig maar heel even...

Geniedijk Haarlemmermeer
Fort bij Hoofddorp
Batterij aan de Sloterweg
Munitiedepot Schiphol
Fort bij Aalsmeer
Mythe 6: terrein Fort bij Hoofddorp te klein

 

Verslag Dagexcursie, deel 2

Met dank aan: diverse fortbeheerders, gidsen, chauffeurs, enz.

Op zaterdag 20 april jl. reden 33 personen in vier busjes door het zuidfront van de Stelling. In hun eigen woorden doen de diverse deelnemers verslag van het bezoek aan zes forten. In dit deel algemene reacties over de excursie.

Luchtfoto van het Fort in de Botshol."Na afgelopen zaterdag kan ik weer twee forten van mijn lijst te bezoeken forten afstrepen. Dat zijn fort bij Kudelstaart en Fort bij de Kwakel. Het was wat mij betreft een zeer geslaagde dag. Enthousiaste mensen en weer dat goed meewerkte." (Otto Bodemeijer)

"De dagexcursie StvA 2013 was een succes dankzij goede chauffeurs (mag ik nu eens zeggen!), een goed aangehouden tijdschema, zonnig weer en veel nieuwe gezichten." (Jan Brilleman)

"Prima excursie, weer veel dingen geleerd en ook nog mooi weer wat willen we nog meer." (Thijs Seeman)

"In een aantal jaren kan er op het gebied van de forten veel veranderen. Het hergebruik door andere bedrijven, horeca e.d. is vaak de redding voor een fort, maar stelt de liefhebber soms voor problemen. Zo was een hoogtepunt van de excursie het fort bij Uithoorn, omdat het nog geen herbestemming heeft en dus leeg was en vrij authentiek te bekijken. Hoe anders dan bij het fort aan de Drecht, waar een wijnkoperij in zit en de excursiegangers direct weer naar buiten werden gejaagd, omdat er binnen een -betaalde- wijnproeverij aan de gang was." (Erik Kappetijn)

Introductie door René Ros voordat het Fort in de Botshol wordt betreden."Als je bij zulk mooi weer die bekende forten weer mag bezoeken, dan blijft het een feest. Als je dan ook nog zulke goede chauffeurs hebt, dan vergeet je die “man” met zijn wijnproeverij." (Ked Nooy en Joop Wielinga)

"Acht jaar geleden zag ik deze serie forten voor het eerst, er waren verbeteringen én verslechteringen t.o.v. de vorige keer! Het mooist blijft toch een fort in oorspronkelijke staat (Fort bij Uithoorn!), maar het Fort in de Botshol is uniek. De excursie was overigens uitstekend georganiseerd!" (C. Bekker)

"Wat een pracht van een excursie hebben we gehad. Bewondering voor de goed onderhouden forten en voor het enthousiasme van de beheerders hiervan. Lekker struinen in en over de stellingen en mooie foto's maken van bv. het vaak mooi gerestaureerde 'hang en sluitwerk' en van de omgeving. Bedankt voor deze 'super mooie dag'." (Ronald Velden)

Zie ook Verslag Dagexcursie, deel 1.

Fort bij Aalsmeer
Fort bij Kudelstaart
Fort bij Uithoorn
Fort Waver-Amstel
Fort in de Botshol
Fort aan de Drecht
Fort bij De Kwakel

 

MTOO Van der Stad

Met dank aan: Jenny van der Stad en Frank van der Stad.

Kees van der Stad tijdens een bezoek aan Kamp Rooswijk in 2004.Eind vorig jaar zocht een productiebedrijf oude foto's van Kamp Rooswijk (Velsen-Noord) voor een documentaire over de Watersnoodramp 1953. Toen ik contact opnam met een voormalig dienstplichtige, kreeg ik antwoord van zijn zoon; Kees van der Stad is helaas eind 2011 overleden.
Hij bleek over zijn diensttijd een apart fotoboek bijgehouden te hebben met "Rechtvaardigheid uw plicht, ontbering uw recht" als titel.
Ik vermoed dat hij niet alle foto's zelf gemaakt heeft maar dat er foto's werden geruild. Er zaten ook diverse documenten en getypte papiertjes met datums en persoonsnamen bij.
Als ik wilde mocht ik het fotoboek hebben. Vrijwel zijn gehele diensttijd bracht hij in de omgeving van Amsterdam door zodat het prima in mijn aandachtsveld past. Bovendien bevat het fotoboek geen herinneringen van zijn vrouw en kinderen.

Een dolle vrijdagavond op de Oranje-Nassau Kazerne te Amsterdam.In 2004 heb ik met Kees door Kamp Rooswijk gelopen en hij was hevig verbaasd alles nog te zien staan. Over zijn collega Van Waart is toen een biografie samengesteld met de foto's van Kees ter illustratie. Hieronder volgt zijn verhaal zoals ik uit het fotoboek afleid. Maar eigenlijk had ik hem moeten interviewen...

Kees begon zijn dienstplicht op 9 april 1957 bij het Regiment Intendancetroepen met de basistraining op Kamp Zeeburg. Inclusief de Ouderdag met marcheren, Vaantjespeleton en taart.
Vervolgens in juni en juli 1957 bij de Kaderschool Intendance op de Oranje-Nassau Kazerne in Amsterdam, kamer 127. Met uiteraard tochten naar Schietkamp De Harskamp om te oefenen met geweer en bazooka.
"In deze 2 maanden viel de eerste klap na een ruzie met sgt. Bielefeld, een dag licht arrest, aangezien hij in de veronderstelling verkeerde dat mijn geweer niet schoon was."

Om opgeleid te worden tot sergeant automonteur werd hij overgeplaatst naar de School Technische Dienst in de Kromhoutkazerne te Utrecht. Hier maakte hij zijn eerste Sinterklaasfeest in dienst mee... Maar ook een driedaagse retraite in het Centrum Protestantse Geestelijke Verzorging "Beukbergen" in Huis ter Heide.

Sinterklaas op de Kromhoutkazerne te Utrecht.Manschappen van de Motordienst in de open cabine van een DAF YA 314.

Zijn werkplek vond hij als MTOO (Motor Transport Onder Officier) op Kamp Rooswijk van 6 februari 1958 t.e.m. 9 januari 1959. De nieuwe DAF YA 314 vrachtwagens en oudere jeeps en Fords kregen zijn volle aandacht.
Met een YA 314 een afgedankte Ford naar een onbekende eindbestemming slepen, leverde veel gezellige foto's van de verplichte pauzes op. Een locatie heb ik geïdentificeerd als Garage De Wegman bij Muiden. De snelwegen waren er nog niet dus de route liep via, wat wij nu noemen, de toeristische route over de binnenwegen.
Ook een 24-uurs Jeeprit heeft een trotse vermelding in het fotoboek. De vierdaagse van Nijmegen komt ook aan bod maar er staat eerlijk bij dat hij die niet gelopen heeft maar wel collega's erheen heeft gereden.
Foto's over het gewone werk op Kamp Rooswijk, het onderhoud aan de auto's en de ritten met werktroepen naar diverse locaties, ontbreken zodat er geen foto's van forten tussen zitten. Uit de formulieren met rijopdrachten blijkt dat hij naar Fort bij Velsen reed. Maar ook naar Haarlem (aftanken en proefrit), Utrecht en Woerden.

Het ging ook wel eens mis. Er is een ongevalsrapport dat Kees als chauffeur bij een inhaal- & uitwijkmanoeuvre een paard met wagen raakte. Daar zijn geen foto's van maar wel van een leger-Ford die op een andere auto botste en via een bomenrij over de kop naar het fietspad ging. Een van de foto's toont de vier ongeschonden inzittenden.

De Ford ligt ondersteboven op het fietspad.De inzittenden van de Ford poseren bij het wrak.

Kees van der StadNa zijn diensttijd werkte hij 42 jaar in de civiele autobranche. Kees hoeft het gelukkig niet meer mee te maken: komend najaar zal 'zijn' Kamp Rooswijk gesloopt worden...

Hebt u als (dienstplichtig) soldaat ook herinneringen, foto's of memorabilia? Zorg dat ze bij een persoon of organisatie terecht komen die de waarde (al) onderkent!

Sergeant Van der Stad (NIEUW!)
Kamp Rooswijk
Kamp Zeeburg
Soldaat van Waart
'Op stap met Rooswijkers' in NIeuwsbrief 131
Militair Terrein Zeeburg (met Operatie Methusalem over vaantjespeleton etc.)

N.B. Omdat veel foto's los waren, heb ik aan de hand van de lijmresten gepuzzeld op welke bladzijde ze horen. Ook de nog vastzittende foto's zijn losgemaakt en allen zijn genummerd en gescand. Tevens zijn de teksten van bijschriften en achterzijde vastgelegd. Tenslotte zijn alle foto's weer op de juiste plek vastgeplakt.
Het fotoboek is dubbel verpakt opgeslagen in een gehuurde, geconditioneerde en beveiligde opslagruimte. Inzage en gebruik is, net als van de andere documenten en voorwerpen, mogelijk.

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven. Zie ook de privacy verklaring.

 

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Wijnimport J. Bart levert ruim 800 gastronomische wijnen uit 17 landen exclusief aan de horeca en zakelijke markt vanuit o.a. Fort benoorden Purmerend. (Advertentie)
 
 
 
Maas+deNatris verrichten militair-historisch onderzoek op het snijvlak van defensie en samenleving en vertalen dat naar gedrukte en digitale media. (Advertentie)