Sluit [X]   
 

Peuter Henk Hioolen in 1914: ontvangt Officier in de Orde van Oranje-Nassau

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 10-5-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief 69

Nieuwsbrief Website Stelling van Amsterdam, nummer 69
(25 september 2002)

Beste lezer,

Bij deze een nieuwe nieuwsbrief over de website Stelling van Amsterdam; een onafhankelijk particulier initiatief zonder winst-oogmerk.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/>

Deze nieuwsbrief is, met meer verwijzingen, ook te vinden op: <http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/>
Daar is ook meer informatie over deze nieuwsbrieven, het aanmelden en het archief te vinden.

Heb jij informatie die via deze nieuwsbrief aan geïnteresseerden gezonden kan worden? Stuur de informatie dan aan <e-mail adres vervangen door formulier>.

Tip: stuur de nieuwsbrief door aan anderen en vraag ze ook abonnee te worden.

INHOUD
In deze nieuwsbrief:

OPEN MONUMENTENDAGEN
Zoals eerder besproken zouden er tijdens de Open Monumentendagen enkele computers op drie locaties opgesteld worden om de website te tonen en te promoten. Met die computers kwam het dankzij leverancier Summix allemaal wel goed. Evenals de speciale verzekering via Van W. te W. Maar twee dagen van tevoren kwam het bericht dat Natuurmonumenten toch niet wilde meewerken aan de aanwezigheid op Fort bij Nigtevecht - en eerder die week was er nog een geval van geen medewerking van NM maar daarover volgende keer meer. De copyrette R. te W. was inmiddels al bezig met de promotiekaartjes met daarop alle meewerkende organisaties!
Maar de ene ellende werd opgelost dankzij de volgende ellende. Ik had de drukker namelijk een digitaal bestand aangeleverd maar daar bleek hij niet mee overweg te kunnen. Want de tekst van vorig jaar was op het papier terecht gekomen...
<http://www.summix.nl/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/nigtevecht/>

Op vrijdagmiddag heb ik de vier computers naar het Fort bij Uithoorn gebracht en dat ging allemaal goed. Behalve dat we werden opgehouden door een filmploeg van een lokale omroep die onder andere het afschieten van een kanon in scene zette. De volgende ochtend was ik al vroeg op het fort om de computers aan te sluiten. Ook de rest van het promotie team kwam binnen: Frank van Drie, Eddy de Haes en Jurgen Lamers.
Vorig jaar was de computer-leverancier een toetsenbord en muis vergeten mee te geven. Deze keer was er een verkeerde stroomkabel maar gelukkig was er een alternatief voorhande.
Getooid in onze speciale 'Stelling van Amsterdam' T-shirts liepen we door het fort maar stonden we vooral bij de computers. Het was de gehele dag aardig druk maar het weer was slechter dan de dagen ervoor en erna. Vele bezoekers hebben achter de computers gezeten en werden geholpen met hun problemen en vragen. Ook diverse bekenden kwamen langs maar helaas ken ik de e-mail adressen veelal beter dan de gezichten.
De computers waren opgesteld in de officiersruimte en ernaast was tijdelijk een snuisterijen winkeltje gevestigd. Een mevrouw die via dat lokaal bij de computers kwam kon haar ergernis niet meer onderdrukken en riep 'wat heeft dat nou weer met een fort te maken'. Het is gelukt om haar dat duidelijk te maken... :-)
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/uithoorn/>
<http://www.fort-akademie.nl/>

Het was lang geleden dat ik het Fort bij Uithoorn bezocht had, 1999 zelfs. Bovendien waren er enkele ruimten weer opengebroken maar niet toegankelijk voor het publiek. Het ging hier om de waslokalen aan de beide uiteinden van het hoofdgebouw. Daar begint ook de gang naar de hefkoepels. De wastafels, urinoirs en toiletpotten zijn er nog aanwezig. Ook een originele waterpomp staat er onder de spinrag.
In de deur stak een originele sleutel maar omdat het slot lam was kon de sleutel er niet uit. Dachten we... Want een onbekend persoon is het wel degelijk gelukt. De splinters staken uit de deur maar de sleutel niet meer. Wat een zielig figuur!

Elders in het fort - en hopelijk inmiddels beter opgeborgen - lagen maar liefst 6 losse peilschalen. Ik ken drie originele peilschalen van de Genie die nog bij forten staan: Veldhuis, Zuidwijkermeer en Vijfhuizen.
Ik beeld mij zo in dat een medewerker van de Genie die peilschalen tussen 1945 en 1950 heeft moeten verwijderen. En in plaats van weg te gooien heeft hij ze in een hoekje van het fort gestoken. Daar vonden we twaalf delen van zes peilschalen. Omdat de aanduidingen op de peilschalen per locatie verschillen zal bij de fabrikatie achterop geschreven zijn voor welke locatie de peilschaal was bestemd. En je raadt het al, die locaties staan er nog steeds op. Enkele delen zijn niet de lezen maar dit zijn de teksten met tussen haakjes mijn invulling:

126 N Ringkade Damsl Drecht ...landspolder (126 Noordelijke Ringkade Damsluis Drecht Weilandspolder = Bloklandspolder = Polder Blokland)
117. N.W. Vleugel. Woerdensche Verlaat (117 Noordwestelijke vleugel Woerdense Verlaat)
Motorgem. 1e Bed. (Motorgemaal 1e Bedijking der Mijdrechtse Droogmakerij = polder tussen Fort bij Uithoorn en Fort Waver-Amstel)
116.c Paal Spoorbrug Amstel (de spoorbrug in Uithoorn, nu busbrug)
119. Liefkenshoek (Het gaat vast niet om Liefkenshoek bij Antwerpen.)
... Z. Amstelkade (???)

Qua interieur wint het Fort Waver-Amstel het maar in het Fort bij Uithoorn is ook nog wel wat moois te zien. Alle houten vloeren, waterreservoirs tegen de plafonds, veel deuren en de ontijzeringsinrichting zijn aanwezig. Enkele tussenwanden missen helaas. Zo was in 'onze' ruimte goed te zien waar de wanden van de officierskamers aangebracht waren.
De rechter keelkazemat is dichtgemetseld maar de linker is open. Er staat echter een laag water in de kazemat en alle wanden zijn zwart geblakerd. Zoals hierboven geschreven zijn de wasruimten aan beide zijden van het hoofdgebouw een puinhoop maar nog goed herkenbaar. Waskommen en kranen zijn weg maar rechts zijn de wastafels, urinoirs en closetpotten nog aan wezig. Links is dat juist allemaal weggesloopt en zie je alleen de drie zithokjes voor officieren en onderofficieren. En aan de muur hangen de witte tegels maar de wastafels zijn weg.
In geval van oorlog mocht men zich blijkbaar niet wassen want dan moest men zich voor de schietgaten in dezelfde wasruimte opstellen. En als er toch gewassen werd, mocht er niet geschoten worden. Daarmee is de vorm en de inrichting van de ruimte heel dubbel en apart.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/waver/>

Omdat het zo druk was met bezoekers bij de computers en een enkele keer door het fort lopen heb ik niet veel van de activiteiten gemerkt. Ik had ook nog in een kano op de fortgracht willen peddelen maar dat is er niet van gekomen. De koks van de catering gingen wel een stukje. In de houten bergloods was een tijdelijk restaurant met tafels en stoelen ingericht. Vanwege de monumentennacht kon men er zelfs warme eten.
Muziek was er bij de ingang en aangeklede soldaten liepen er rond. Dat het ging om Napoleontische uniformen en kanonnen (voorladers!) zeurt alleen een kniesoor over - ondergetekende dus.
Op de beide terrepleinen waren tentenkampen ingericht waar men ook authentiek de nacht had doorgebracht: op stro. Bij een van de kampen stond een kanon dat regelmatig werd afgeschoten. En aan de keelzijde zagen we regelmatig Engelse kinderen in Frans uniform die marcheren aan het oefenen waren - met Franse commando's! Ze zagen er niet uit alsof ze het leuk vonden.
In te poterne stond een drankenhandel met kruidenlikeur in kruiken. Een fles maar meegenomen want ik wist al dat ik 's avonds een stevige borrel nodig had. Verderop stonden er nog enkele poppen met hedendaagse kledingontwerpen die geïnspireerd was op de oude soldatenkleding.
In een andere ruimte hingen allemaal landkaarten en hield een antiquaar tijdelijk zijn winkel. Deze meneer wilden we bij de Euro kliklijn gaan aanmelden maar dat was niet geheel voldoende. Want een topografische kaart van 1903 verkocht hij voor 250 euro terwijl ik een soortgelijke kaart uit 1913 voor 25 GULDEN had gekocht. Zou er zo veel verschil in zeldzaamheid zijn?

Ons team was in ieder geval zeer tevreden over deze dag. Het was gezellig geweest en we hebben veel mensen wijzer kunnen maken. Wie wil ons volgend jaar hebben??? Reserveer op tijd!

Die zondag was een ander verhaal. Het bleek praktisch onmogelijk om op de twee locaties, Fort bij Nigtevecht en bezoekerscentrum de Groene Golf, de computers te installeren. Bovendien wilde Natuurmonumenten niet meewerken en was er geen vrijwilliger opgestaan om op een van de twee locaties aanwezig te zijn. Daarom op het laatste moment moeten besluiten om niet met de computers op het Fort bij Nigtevecht te staan. Jammer want daarmee had ik in één weekeind drie geheel verschillende soorten publiek kunnen benaderen.
<http://www.groene-golf.nl/>

Om 11 uur gingen de deuren van het bezoekerscentrum De Groene Golf open. Ik kan niet zeggen dat er meteen een golf mensen binnen kwam om de tijdelijke expositie over de Stelling te bezoeken. De historische vereniging Meer-Historie had enkele informatie panelen en een dia-presentatie verzorgd. En de brandweertrainers in het Fort bij Aalsmeer hadden hun maquette van het fort ter beschikking gesteld.
De bezoekers kregen alle aandacht die ze maar konden verdragen. En tussendoor konden de mannen van Meer-Historie en ondergetekende gezellig praten over de Stelling binnen de Gemeente Haarlemmermeer. En over het Duitse Schijnvliegveld Rijsenhout.
Aan het eind van de middag ruimden we alles op en kregen we een 'Zuidtangent/N22/A5/Haarlemmerméér Groen' wijnfles mee. De mannen van Meer-Historie gingen nog even op het Fort bij Vijfhuizen kijken. Ik ging uitgeput naar huis om het vlees voor vrouw en kinderen aan te snijden. Een glaasje rode wijn bij het eten en een borrel voor het vroeg slapen gaan. Want de volgende ochtend stonden de computers om 8:30 weer voor de deur bij de computer-dealer.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/aalsmeer/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/vijfhuizen/>

Enkele foto's die een impressie geven van bovenstaande evenementen zijn inmiddels op de website te vinden:
<http://www.stelling-amsterdam.nl/algemeen/fotoreportages/omd2002/>

SEEADLER EN WEESPER BUNKER
Samen met enkele andere personen ben ik bezig met het maken van een eenvoudige webpagina over het Peilstation Seeadler nabij Muiden.
Ga ik nu ook al de Duitse werken tot mijn interessegebied maken? Neen! Alhans, niet veel meer dan dat ik nu al had door te willen weten waar binnen de Stelling Duitse werken zijn gebouwd. Van mij zal je geen stroom van typenummers horen alsof ik de Neckerman catalogus voor bunkers uit mijn hoofd weet.
Echter, Seeadler is zo onbekend en tevens bedreigd dat het als ondergeschoven kindje wel meer aandacht verdient. Dat de resten zo ongeveer in mijn achtertuin staan speelt ook mee omdat ze zo goed zichtbaar voor me zijn.

Hoe dan ook, er is toch enige informatie boven water gekomen om een leuk verhaal te vertellen. Als de pagina klaar is zal ik er ook hier ruchtbaarheid aan geven.
Wat ik nu al wil verklappen is dat uit telefonische gespreken met ooggetuigen is gebleken dat er een Duitse bunker in Weesp heeft gestaan en bovendien nog staat. Het gaat om een gebouw dat er als woning uit ziet, met rode dakpannen, en onderdeel was van een complex waarvan in de jaren 1960 drie andere bunkers zijn gesloopt. De resterende bunker is nog in gebruik als studio voor Radio Weesp, de lokale omroep. Dus ik ben er in juni 2000 al eens binnen geweest voor een radio-interview over de Stelling!
De oorspronkelijke functie is bij de ooggetuigen onbekend maar het zou een zendstation geweest zijn en/of met de luchtverdediging te maken hebben gehad. Tijdens de oorlog waren er acht antennes op de bunker aanwezig.
< http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/duits/>

MUIDERBERG
Naar aanleiding van een vraag van Sander van Valen op de Rondzendlijst Verdedigingswerken over de uitkijkpost op het Muizenfort in de Vesting Muiden ben ik eens goed naar foto's gaan kijken. Op het Muizenfort staat namelijk een groepsschuilplaats (piramide) die onder de grond is gewerkt. Erbovenop, en boven de grond uitkomend, staat een losse gietijzeren uitkijkpost. Deze heeft jaren op de gemeentewerf in Muiderberg gestaan maar verdere informatie over de herkomst ontbreekt.
Ik heb alle 71 foto's die ik heb van uitkijkposten op Stelling-forten bekeken en die blijken een andere vorm te hebben. De koepels van zowel voor als na 1908 zijn hoger (kijkgleuf tot bovenkant) terwijl die op het Muizenfort veel platter is. Vervolgens kregen de laatst gebouwde forten mijn speciale aandacht. Van de forten Aan de Middenweg en Aan de Jisperweg heb ik nog geen foto van de uitkijkposten. Maar wel een van het Fort bij Spijkerboor - en die heeft hetzelfde platte model!!!
Het gaat dus om een model van rond 1913. Van het gesloopte Fort bij Velsen (1899) kan het dus niet af komen. En de exemplaren in de kazematten op de Afsluitdijk wijken iets af. Dan blijven er volgens mij maar twee mogelijkheden over:
- het is van een gesloopt of nog te bouwen fort of kazemat buiten de Stelling
- het was bedoeld voor het Fort bij Muiderberg - hiervan was de bouw wel in 1913 begonnen maar niet voltooid...
<http://www.forten.info/rondzendlijst/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/muiden/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/velsen/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/muiderberg/>

SCHIJNVLIEGVELD RIJSENHOUT
In het blad 'Meer Historie' van september 2002 - van de Stichting Meer-Historie, de historische vereniging van de Haarlemmermeer - is een lang en interessant artikel verschenen over het Duitse schijnvliegveld van Schiphol. Deze lag nabij het huidige brugrestaurant over de snelweg A4 en bestond uit verschillende echte bunkers, nepvliegtuig en verlichting.
Meer informatie over een nabestelling: Edmond Destree.
<http://www.meerhistorie.nl/>

KABELKRANT WEESP
Ik werd getipt over het feit dat een vechtwagenhindernis uit 1939 in de dijk langs de Vecht bij Weesp door enkele onbekende personen was ontdaan van de versluierende grasmat. Hierdoor kwam het grote blok beton en de resten van de spoorstaven weer open te liggen en kreeg de term 'Open Monumentendag' een geheel andere betekenis. Op mijn beurt tipte in de Kabelkrant Weesp weer en geloof het of niet - zeker nog komkommertijd - ze besteedde er twee pagina's met tekst en foto op de kabelkrant aan! :-)
Voor de volgende maandag kan iedereen de pagina's zien op hun website http://www.weesper.nl/kk/ (klik dan op 'MA'). Als je te laat bent kan je hier kijken:
<http://www.stelling-amsterdam.nl/colofon/media/kk200209/>

OVERIG
- Op 16 september is Pakhuis Californie aan de Oostelijke Handelskade in Amsterdam uitgebrand en het is waarschijnlijk geheel verloren gegaan. Dit was een van de twee bestaande gebouwen, uit de juiste periode, die als koelhuis waren ingericht en mogelijk voor de Stelling ingericht waren. Maar dat is natte vinger werk mijnerzijds.
- De 'Pampus Post' over de stichting en het fort is al geruime tijd op het Internet te vinden. Maar tegenwoordig via de speciale portaal site www.pampus.info. Die van september is inmiddels verschenen.
- Op 16 oktober is er 's middags een excursie naar het vm. Vliegveld Bergen en de Duitse bunkers. Het wordt georganiseerd door Stichting Militair Erfgoed en je kan je nog tot 4 oktober aanmelden. <http://www.rgaros.nl/sme/programma.htm>
- Het komt ongeveer eens per 16 maanden voor, maar mijn backup software heeft weer eens de foto-collectie gered nadat de harde schijf was gecrasht.

Met vriendelijke groet,
René Ros

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Bloed geven, jouw bloed kan levens redden. (Advertentie)
 
 
 
Beleef het zelf: kom ook naar de forten en waterlinies in Nederland! (Advertentie)