Sluit [X]   
 

Vesting Weesp in 1959: opheffing als vestingwerk

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 2-8-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief 62

E-Nieuwsbrief Website Stelling van Amsterdam, nummer 62
(29 april 2002)

Beste lezer,

Bij deze een nieuwe e-nieuwsbrief over de website Stelling van Amsterdam; een onafhankelijk particulier initiatief zonder winst-oogmerk.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/>

Deze nieuwsbrief is, met meer verwijzingen, ook te vinden op:
<http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/>
Daar is ook meer informatie over deze nieuwsbrieven, het aanmelden en het archief te vinden.

Heb jij informatie die via deze nieuwsbrief aan geïnteresseerden gezonden kan worden? Stuur de informatie dan aan <e-mail adres vervangen door formulier>.

Tip: stuur de nieuwsbrief door aan anderen en vraag ze ook abonnee te worden.

INHOUD
In deze nieuwsbrief:

NIEUWE VERSIE
Zoals eerder geschreven komt het bijwerken van de forten-omschrijvingen er maar niet van. De herbouw van de Forten Site kwam de laatste maand in een stroomversnelling en heeft de nodige tijd gekost evenals mijn bijdrage aan het komende Stelling-boek.
Omdat er een aantal algemene zaken van de StvA-site naar de Forten Site verhuisd zijn, waren beide websites afhankelijk van elkaar wat betreft het publiceren. Door de toegenomen inhoud, techniek en belang werd het noodzakelijk om de Forten Site op een eigen domeinnaam en webserver te beheren. Daardoor heb ik besloten om de Forten Site te verhuizen naar een nieuwe domeinnaam. Alhoewel de site nog niet geheel getest is en nog wat bijschaven vereist, is deze inmiddels op www.forten.info te vinden. Suggesties en opmerkingen zijn, zoals altijd, van harte welkom!
Om alle grotere en kleinere wijzigingen nu eindelijk toch maar te publiceren is, zodra de Forten Site technisch in orde was, een nieuwe versie van de StvA-site in de lucht gekomen. Zoals in de vorige nieuwsbrief werd besproken, heeft deze geen versie nummer meer. Linksonder is nu alleen de wijzigingsdatum te zien en door er op te klikken krijgt men een lijst van recente wijzigingen. Naar die lijst zal ik in volgende nieuwsbrieven dan ook meer verwijzen dan vroeger.
De belangrijkste wijzigingen zijn de nieuwe pagina's over enkele gebouwen in Haarlem. Tevens zijn voor de zaken Algemeen, Amsterdam en Haarlem aparte overzichten opgesteld van de zogenoemde 'overige zaken': functies zonder object, objecten zonder functie - kortom te onbekende restjes. Ook zijn er twee nieuwe pagina's over het geplande Fort bezuiden het Noordzeekanaal en de Kustbatterijen IJmuiden. Maar er zijn ook diverse nieuwe foto's geplaatst waaronder een paar uit 1939 van de Marinesteunpunten Akersloot en Kudelstaart.
En een stapel kleinere wijzigingen. Wist u dat het Fort bij Nigtevecht is gebruikt door de Rijks Munt voor opslag van muntgeld? Meer weten over Luchtwachttorens en Koude Oorlog bunkers?
<http://www.stelling-amsterdam.nl/colofon/wijzigingen/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/index-haarlem.htm>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/alg-overig/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/adam-overig/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/haarlem-overig/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/ijmuiden-zuid/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/ijmuiden-kustbatt/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/kudelstaart-vliegkamp/>

VECHTWAGENHINDERNIS ZEEDIJK BIJ MUIDEN
Op een moment dat ik om gezondheidsredenen nauwelijks meer kon zitten of liggen ben ik maar eens een stukje in de buurt gaan lopen. Een leuke eindbestemming was de vechtwagenhindernis in de zeedijk bij Muiden die uitsluitend te voet te bereiken is. Omdat er al vroeg foto's van ter beschikking waren gesteld was er nooit zo'n noodzaak geweest om er naar toe te lopen.
De versperring komt overeen met die nabij Muiderberg maar deze heeft meer spoorstaven die nog geheel in het beton zitten. Over de gehele zeedijk is een twee meter brede betonnen dam gebouwd met daarin de spoorstaven die schuin naar de aanvalsrichting staan. Alleen op de vlakke binnenberm ontbreekt de versperring. Een vijftal tetraeders (bermhindernissen) liggen er in de buurt. De hindernis lag in het schootsveld van een van de Kazematten Muiden.
Met snijbranders was men ooit begonnen met het afsnijden van de spoorstaven en de grotere H-balken. Echter, ergens halverwege vond men het wel mooi en de rest is blijven staan.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/muiden-kazemat/>

Fort Waver-Amstel
In september 1999 mochten Jurgen en ik mee met een groepje medewerkers van Natuurmonumenten om enkele van hun bezittingen te inspecteren. Daarbij waren het Fort Waver-Amstel en het Fort bij Nigtevecht. Binnen het eerste fort mochten/konden we toen niet fotograferen maar daar mochten we wel een andere afspraak voor maken. Ondertussen had Stichting Herstelling een nieuw dak op het Fort bij Nigtevecht gelegd, maar een duidelijke afwijzing of toezegging voor het Fort Waver-Amstel bleef uit. Totdat Hans Baas en ik de hoofdgebruiker, Dhr. Mulder van wijnkoperij Fa. J. van der Smit Jr., ter plekke verveeld hebben totdat hij ons door het fort liet lopen. De diverse inbraken en andere onvriendelijkheden van mensen die zich voor het fort interesseren hadden deze ondernemer natuurlijk geen goed gedaan.
Wat betreft het interieur zouden er nog vele zaken alleen nog in dit fort aanwezig zijn. Zelf hadden we daar ook nog weinig besef van maar het zou al snel elke verwachting overtreffen. Ik zal het kort houden en alleen opsommen welke zaken vrijwel nergens meer voorkomen maar hier nog aanwezig zijn:
- alle waterreservoirs
- waterpomp en -kranen in de machinekamer (handbediening werkt nog!)
- knalpotten en schoorsteen van de generator
- een gordijn van vijf meter breed van stalagtieten met een lengte van circa een meter
- vele kapstokken in de lokalen en de poterne, zelfs met teksten als 'hoofdwacht' er nog bij
- veel originele lampen met porceleinen fittingen, kabels zijn aanwezig maar aangetast
- drie elektrische verdeelkasten
- de twee wastafels voor ieder drie tuimelkommen (die ontbreken wel) in het verblijf van de onderofficieren
- minstens twee waterpompen binnen
- keuken zonder potten maar met werktafel, hakblok en waterpomp
- toiletgroep in originele staat inclusief toen moderne stortbakken
- alle houten scheidingswanden waaronder de scheidingswanden voor de kamers van de officieren
- de scheidingswand tussen de commandant en de telegrafist (met luikjes in de deuren naar de commandant en gang)
- kantine nog te herkennen, eigenlijk nog als zodanig in gebruik, met schuifkast in de muur
- grote wasruimte met waskommen (tuimelkommen ontbreken) met leidingen en 'kantelkranen'
- tabellen in de linker keelkazemat
- potlood tekening van man-figuur op wand bij onder-officieren
- potlood berekeningen over gewichten van projectielen met oud Nederlands ('leege projectielen') op de keelwand van een lokaal
- vrijwel alle binnendeuren met opschriften boven de deuren
- één glasplaat in een lampnis van een kruitruimte
De ontijzeringsinrichting konden we niet meer vinden, wel de mogelijk plek waar deze in de poterne had gestaan. Alle drie poternes staan onder water en het deel achter de rechter keelkazemat is al dertig jaar geheel dichtgemetseld. Aan de vele onberoerde spinnenlijkjes en -draden te zien waren we in enkele delen van het fort de eersten in vijf jaar die er rondliepen.

Aan de rechterzijde van het hoofdgebouw liepen we tegen een dichtgemetselde tussenwand aan. Buitenom kwamen we toen bij het bedrijf The Gift (http://www.thegift.nl/ - val er maar eens met een pantserdeur in huis). De drie lokalen daar zijn keurig gewit en als verkoopruimte in gebruik.

Ik moet concluderen dat dit fort eigenlijk zeer uniek is vanwege de authenciteit. Er is zoveel te zien dat ik binnen maar liefst 170 foto's heb gemaakt.
Zowel de omgeving als het fort is vrijwel onverandert omdat er vrijwel geen begroeiïng op en rond het fort is. Het interieur is uiteraard in matige staat maar er zijn veel elementen nog aanwezig. Dit komt waarschijnlijk doordat kort nadat Defensie het fort afstootte er een ondernemer in is gekomen die de meeste ruimten ongemoeid heeft gelaten. Enkele lokalen zijn als kantoor e.d. ingericht, de meeste worden als opslag of feestruimte gebruikt en vele kleinere ruimten worden nergens voor gebruikt. Nu maar hopen dat de eigenaar ook eens bedenkt dat een fort in de eerste plaats een cultuur-historisch object is en dat vleermuizen nog nooit succesvol in een Stelling-fort hebben overwintert.
Als ik drie keer de Staatsloterij-jackpot zou winnen, wist ik wel waar ik een Stelling-museum en bezoekerscentrum zou willen inrichten. Zelfs als de provincie-grens ervoor gewijzigd moet worden!
Het is jammer dat het fort slecht toegankelijk is maar dat zal iedereen moeten respecteren. Wellicht dat het in de toekomst mogelijk is om een excursie te organiseren?

<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/waver/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/nigtevecht/>
<http://www.natuurmonumenten.nl/>
<http://www.herstelling.nl/>
<http://www.thegift.nl/>

RIJNLANDERWEG
De Geniedijk in de Haarlemmermeer is onlangs van jonge bomen voorzien op het stuk tussen de Rijnlanderweg en de Snelweg A4. Bij de Batterij aan de Sloterweg zijn een paar zitbanken op de dijk geplaatst een klinkerpad ernaar toe.
Op dat stuk van de dijk staan een aantal magazijnen die grotendeels door een lange beton muur onzichtbaar zijn. Deze magazijnen blijken niet door Defensie gebouwd te zijn maar door een bedrijf dat handelde in explosieven voor civiel gebruik. Momenteel worden de loodsen nog voor dat doel gebruikt door drie verschillende bedrijven.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/haarlemmermeer/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/sloterweg/>

ZAANDAM
Via de lokale televisie-zender AT5 zag ik een stukje over de verhuisplannen van de Bijlmer Bajes (officieel: Penitiaire Inrichtingen Over-Amstel). Er bestaan plannen om naar Zaandam te verhuizen. Nadat de Zaanse bevolking in een referendum aangaf dat het Vijfhoekpark niet de gewenste locatie is, komt - tot mijn schrik - een andere locatie weer in beeld. Namelijk het Hembrugterrein.
Eurometaal gaat zijn werkzaamheden in Zaandam en Bergen op Zoom beeindigen omdat het produceren van munitie in Nederland niet meer economische haalbaar is. Er zullen 250 personen hun werk verliezen
Het Legermuseum zag enige tijd geleden geen mogelijkheid om het Hembrugterrein te overwegen als nieuwe locatie vanwege de veiligheidszone rond Eurometaal. Wat dat betreft zou het terrein nu wel overwogen kunnen worden. Of wil het Legermuseum gewoon erg graag met het Militaire Luchtvaart Museum in Soesterberg zitten? Maar een ander hergebruik moet toch mogelijk zijn?
In het TV-programma werd de indruk gewekt dat op het Eurometaal terrein de gevangenis zou moeten komen. En dan hebben ze het vast over slopen en niet over hergebruik van de gebouwen...
Moet er eerst iets vitaals van de centrale voorzieningen verdwijnen voordat er rapporten geschreven gaan worden? De Stelling is meer dan de forten en landschap. Was de Dam in Amsterdam het geografische hart, in Zaandam was het logistieke hart van de Stelling. Zelfs van de hele landsverdediging.
Er staan een aantal fraaie en unieke gebouwen uit de lange periode van 1914 tot 1960, waaronder een aantal houten loodsen in Zwitserse chalet-stijl. Ook de .50" fabriek uit 1956 heeft een bepaalde schoonheid en is een voorbeeld van haar tijd. Het deel dat later de gereedschapfabriek is geworden is inmiddels een Rijksmonument. Waarin verschilt het andere deel dat nu bij Eurometaal in gebruik is? Daarnaast heeft het Hembrugterrein een klein doch verrassend stuk nat bosgebied met een eigen flora en fauna. Dat moet de nieuwe (Groen-Links) Commisaris van de Koningin toch aanspreken.
Krijgen we nu een herhaling van Velsen?
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/zaandam-ai/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/zaandam-avp/>
<http://www.eurometaal.nl/> (zie Nieuws)

WEBMAPPING
De StvA is voorgekomen als opwarmertje in een prakticum van de Vrije Universiteit over Webmapping. Al snel komen ingewikkeldere websites aan bod. De online tekst over het practicum schrijft ook: "Probeer zo ver mogelijk te komen. Voer de opdrachten snel uit en blijf niet te lang op de sites hangen." :-))))
De wijze van presenteren van de geografische informatie blijkt een 'statische, interactieve vorm van webmapping' te zijn. Hiervan zijn vele voorbeelden te vinden op het web, maar men vond dit 'een mooi voorbeeld omdat er twee schaalniveaus inzitten en er veel interessante informatie achterzit'.
<http://ivm9.ivm.vu.nl/website/URLswebmapping.htm>

OVERIG
(met dank aan Hans Baas, Paul Vesters en Cor Schaap)
- De Provincie Noord-Holland heeft enkele meerpalen langs het Noordhollands Kanaal uitgegraven. Niet geheel verrassend was dat het oude kanonnen blijken te zijn. Na onderzoek gaan de kanonnen naar instellingen die zich er voor interesseren.
- De kringenwetwoning aan de Botsholsedwarsweg (Fort Waver-Amstel) krijgt een speciaal informatiebord welke door de wethouder van de Gemeente De Ronde Venen zal worden onthuld. <http://www.derondevenen.nl/>
- Het rechter reinigingslokaal van het Fort bij Uithoorn is opengebroken. Er blijkt een vrij complete toilet installatie, een pomp en verder veel raadselachtige draai-handles.
- De Amsterdamse Modelbouwers Club is bezig met een modelspoorbaan van het nog bestaande Station Vijfhuizen met daarbij het fort. <http://www.geocities.com/AMCNL/proj4.htm>

Met vriendelijke groet,
René Ros

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Het Hembrug Museum vertelt het verhaal van de wapen- en munitiefabriek die vanaf eind 19e eeuw tot 2003 op HEMbrug in Zaandam gevestigd was. (Advertentie)
 
 
 
Het Hembrug Museum vertelt het verhaal van de wapen- en munitiefabriek die vanaf eind 19e eeuw tot 2003 op HEMbrug in Zaandam gevestigd was. (Advertentie)