Sluit [X]   
 

Soldaat van Kampen in 1956: "in werkelijke dienst tot eerste oefening" bij Luchtmacht

© 1999-2022, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 17-8-2022

Nieuwsbrief

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 517

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
Een nieuwsbrief over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
23ste jaargang, nummer 517, 6 september 2022

 

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

De zomerperiode is weer voorbij, de stapel werk na een vakantie wordt weer opgepakt en we plannen weer richting de Kerstvakantie. Van goed insmeren naar goed strooien. Welkom terug, hopelijk in goede gezondheid.

Eerst een aankondiging van Koude Oorlog-activiteiten eind oktober op Fort bij Uithoorn. Daarna een artikel dat we digitale data over de StvA hebben gedeeld met het Kenniscentrum Waterlinies. Vervolgens de eerste van twee artikelen met het beantwoorden van een vraag over buitenlandse kennis over de waterlinies. Ook een artikel waarin we kennis delen over welke eenheden tijdens de Koude Oorlog in de forten en magazijnen hun opslag hadden, maar ook met een wedervraag over de afkortingen.
Samen met de Volksuniversiteit Amsterdam verzorgen we een uitgebreide presentatie, waarover een aankondiging is ingesloten. We bewaren het - in onze ogen - interessantste artikel altijd als laatste. Deze keer over een ziekendrager die schreef dat een mens moet durven leven.

In de inleiding van de vorige nieuwsbrief stond een opmerking over het niet ontvangen van reacties. Dank aan hen die daarop een reactie stuurden. Ik doelde vooral op reacties met aanvullingen en correcties. Er moeten toch lezers zijn die over bepaalde onderwerpen meer weten?

Lees deze nieuwsbrief op: https://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2022/nieuwsbrief-517/
De volgende nieuwsbrief zal waarschijnlijk op 4 oktober verschijnen.

Tip: houd de cursor boven elke afbeelding om een beschrijving te zien.

 

Dienstberichten

- Op 4 juli jongstleden is Gerrit de Vries overleden. Hij was de laatste beheerder van de VaFaMil camping op Fort aan de Winkel en woonde nog op het fort. Deze energieke man bleek ouder te zijn dan je zou denken en is 81 jaar geworden. Als een goed beheerder en verdediger van het fort was het eerste contact wat stroef, maar daarna is het altijd goed geweest en werkte hij mee aan bezoeken en de dag-excursie in 2014 terwijl ook de dag-excursie van 2020 rond was... Dat hij in vrede moge rusten en de nabestaanden spoedig de goede herinneringen kunnen koesteren.

- Er is een nieuwe versie verschenen van 'Geschiedenis van de Stelling van Amsterdam', het gedigitaliseerde boek dat twee Genie-officieren tussen 1908 en 1910 schreven. Er zijn een paar kleine correcties en de opmaak is wat gewijzigd, maar inhoudelijk is het ongewijzigd. Eigenlijk niet het vermelden waard, maar mocht je het nog niet gelezen/doorzocht hebben dan is dit een mooie aanleiding?
Geschiedenis van de Stelling van Amsterdam

- Naar aanleiding van een gekochte prentbriefkaart is een biografie van Soldaat van Kolfschoten uit Aalsmeer toegevoegd. De kaart is verzonden tijdens de fortmanoeuvres 1912 waar hij aan deelnam. Hij is waarschijnlijk geïdentificeerd als Teunis van Kolfschoten en de militaire stamboek-gegevens komen qua data en eenheden overeen. (Met dank aan Raymond Gaveel voor archiefonderzoek.)
Soldaat van Kolfschoten

- Eind augustus is de beeldbank door de 100.000 grens gegaan. Sinds 1998 zijn door René Ros 87.000 foto's gemaakt. De andere 13.000 zijn door 220 verschillende personen gemaakt: vrijwilligers, symphatisanten en eenmalige bijdragers die hun foto's voor vrij gebruik beschikbaar stelden. Oudere foto's en die zonder vrij gebruik zitten in de gewone collectie. En nee, die cijfers zijn niet handmatig geteld maar is een kwestie van automatisering...

- Op maandagmiddag 10 oktober aanstaande organiseert het Kenniscentrum Waterlinies (KCW) weer een Netwerkmiddag waarvoor u van harte bent uitgenodigd. De Netwerkmiddag vindt plaats op Fort aan de Klop en heeft als thema: "De Vecht: de militair-historische functie voor de Hollandse Waterlinies en het huidige waterbeheer".
Volledig nieuwsbericht op website Kenniscentrum Waterlinies


Koude Oorlog Weekeind op Fort bij Uithoorn

Tekst en foto's: René Ros.
Met dank aan: Markus van der Vlugt (VERON Uithoorn).

Radiostation in Fort bij Uithoorn.Fort bij Uithoorn is een van de forten die tijdens de Koude Oorlog werden gebruikt door de geheime Stay-behind organisaties. Naar aanleiding van 60 jaar Cuba Crisis zijn er tijdens het Koude Oorlog Weekeind op 22 en 23 oktober as. speciale activiteiten op meerdere toepasselijke locaties.

Het fort is vanaf de jaren 1970 tot 1991 gebruikt door Operaties, een van de twee Stay-behind organisaties die samen als O&I bekend staan. Hun taak was om een kern van verzets- en inlichtingen-agenten voor te bereiden. Bij een mogelijke bezetting door het Warsaw-Pact/Sovjet Unie moest het verder uitgebouwd worden om de bevolking tot verzet aan te zetten en inlichtingen in te winnen voor een regering in ballingschap.

Omdat ook radiocommunicatie een belangrijke rol speelde wordt dit herdacht met het speciale radiozendstation PH60CUBA in de telegrafistenkamer in het fort. Geprobeerd zal worden om verbinding te maken met andere deelnemende stations in objecten van de Koude Oorlog. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de korte golf, deze wordt nog steeds gebruikt door militairen om verbindingen te maken. Op het fort zal ook een radiowagen uit de Koude Oorlog staan.

Operaties instructeur Herman Schoemaker voor de hoofdtoegang van Fort bij Uithoorn tijdens zijn laatste bezoek aan het fort in 2014.René Ros is auteur van de uitgebreidste publicatie over O&I, getiteld 'Beste Nederlanders', dat gebaseerd is op de herinneringen van medewerker Operaties 'Pelt'. Hij zal om 11.30 en 14.00 een presentatie verzorgen en vragen beantwoorden over O&I. Er worden bovendien rondleidingen door het fort gegeven, met aandacht voor de 19e en 20e eeuw.

Het Fort bij Uithoorn is op 22 en 23 oktober open van 10.00 tot 16.00 uur. Toegang is gratis.
Het adres van het fort is: Mijdrechtse Zuwe 31, 1427 AV Amstelhoek
Vanaf de N201 (Haarlem - Hoofddorp - A4 afslag Hoofddorp - Uithoorn - A2 afslag Vinkeveen - Hilversum) bij Amstelhoek bij kruising met verkeerslichten richting N196, vanuit Aalsmeer rechtsaf en vanuit Mijdrecht linksaf. Na 500 meter ziet u links een groene loods en woning, de tweede oprit links inrijden, even voor de rotonde.

Koude Oorlog Weekeind, 60 jaar Cubacrisis
Speciaal zendstation Koude Oorlog Weekeind
Publicatie 'Beste Nederlanders'
Fort bij Uithoorn

 

Stelling-data staat op de kaart

Tekst en afbeelding: René Ros.

Locaties Stelling van Amsterdam op de kaart van het Kenniscentrum Waterlinies.Door trage formele procedures en technische hindernissen heeft het lang geduurd, maar nu zijn ook veel locaties van de Stelling van Amsterdam (StvA) in de collectie van het Kenniscentrum Waterlinies opgenomen.

Dat betekent dat ze op hun website in de kaart weergegeven worden, maar ook dat afbeeldingen en documenten aan de locaties kunnen worden gekoppeld en de webbezoeker ze makkelijk kan vinden. Het betreffen de belangrijkste militaire objecten die nog geheel of als restant aanwezig zijn, met de belangrijkste informatie.

De gegevens zijn afkomstig van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam (DStvA) van René Ros. Omdat de structuur anders is opgezet, lijkt de StvA op de kaart in eerste instantie meer locaties te hebben dan de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHWL). Bij de NHWL zijn inundatiewerken echter op een lager niveau van niet meteen zichtbare complex-onderdelen ingedeeld, binnen de structuur van verdedigingswerken in groepen en vakken. Bij de StvA zitten alleen verdedigingswerken in de structuur van sectoren, groepen en vakken, terwijl de inundatiekommen en inundatiewerken in een aparte structuur van inundatiestations zijn opgenomen als zelfstandige locaties (complexen).

Er is geen overlap met de locaties van het KCW omdat het DStvA in haar database vanaf het begin een strikte scheiding heeft aangehouden tussen beide linies. Ook al zijn er een aantal NHWL-forten ingedeeld geweest bij de StvA. Die scheiding was juist vanwege de mogelijkheid dat de twee datasets ooit met elkaar te maken zouden krijgen, alhoewel dat toen nog heel onwaarschijnlijk leek.

'Meer foto's en data in onze online collectie' op website KCW

 

Vragen gesteld! (1/3)

Tekst: René Ros.
Met dank aan: Chris Will.
Afbeeldingen: National Archives UK, Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH).

Op de oproep voor vragen en suggesties voor archiefonderzoek, in de twee nieuwsbrieven voor de zomervakantie, is één reactie gekomen. We blijven daarom vooral doen wat we altijd deden. Namelijk onze eigen vragen beantwoorden maar vooral laten leiden door gevonden en geschonken documenten en voorwerpen. Maar misschien ook beter kijken of van de circa 80 vragen die we per jaar ontvangen, een aantal ook openbaar in deze nieuwsbrief beantwoord kunnen worden.
De binnengekomen vragen van Marcel Anthonijsz kunnen we meteen beantwoorden, de eerste vraag in twee artikelen in deze nieuwsbrief en de tweede vraag in de volgende nieuwsbrief.

Vraag 1: "Welke informatie hadden de Duitsers en de Engelsen in WO1 en WO2 over de StvA en NHWL en de overige linies? Hoe actueel was deze informatie en hoe actueel waren de Duitse kaarten over de diverse linies? En in hoeverre heeft dit de strategie van de Duitsers beïnvloed in WO1 en WO2?"

Kaft rapport Northern Neutral Countries Committee.Dat zijn heel veel vragen in één keer. Te beginnen met de Eerste Wereldoorlog. Van Engelse zijde is er enig materiaal bekend van hun Foreign Office en het Northern Neutral Countries Committee. Daarover hebben we in 2019 de publicatie 'Luipaards Hulp' uitgegeven, dat wat betreft de waterlinies nogal teleurstellend was maar wel een paar nieuwe algemene inzichten opleverde.

Na eerdere raadpleging van deskundigen zijn er voor zover mij bekend, aan Duitse zijde weinig rapporten of andere publicaties over de Nederlandse waterlinies gemaakt en bewaard gebleven. Alleen het rapport "Die belgischen und hollandische Befestigungen und die Grundsatze ihrer Verteidigung" uit 1908 is ons bekend.

In het niet complete digitale exemplaar dat wij hebben ontvangen, worden in slechts 13 A5-pagina's alle waterlinies uit de Vestingwet 1874 behandeld, met correcte kaarten maar op schaal 1:300.000. Vijf linies worden onder de kop "Festung Holland" genoemd, terwijl daar in Nederland pas vanaf 1922 formeel sprake van was. Individuele forten worden beperkt genoemd, maar met correcte opmerkingen over vorm en omliggende inundaties. De voor ons interessantste conclusie luidt: "Rechtzeitig angelegte Überschwemmungen können die holländischen Befestigungen fast unuberwindlich machen." (Op tijd gestelde inundaties kunnen de Nederlandse vestingwerken bijna onoverkomelijk maken.) Ook staat geschreven dat een aanvaller nog voordat de inundaties voltooid zijn, voor de vestingwerken moet staan. En als de NHWL bij of ten noorden van Utrecht doorbroken zou worden, dat de troepen ten zuiden ervan afgesneden zijn en niet op Amsterdam zouden kunnen terugtrekken.

Het rapport lijkt vooral een bureauonderzoek te zijn geweest, gebaseerd op openbare Nederlandse bronnen zoals de verhandelingen van de Tweede Kamer over de Vestingwet. Maar kenmerken van forten, zoals de caponnières van Fort aan de St. Aagtendijk en Fort bij Hoofddorp, zijn waarschijnlijk op andere wijzen verkregen, zoals door waarnemingen ter plekke. En het feit dat het verouderde Fort bij Abcoude versterkt zou gaan worden, komt mogelijk uit geheime bronnen.
Er staan wel onjuistheden in over het gebruik van sectoren en het aantal ingedeelde manschappen in de linies. Zo schatte ze dat de NHWL door minder manschappen bezet zou worden dan de StvA, terwijl dat in 1913-1914 andersom is. In de NHWL zitten ze voor de artillerie behoorlijk goed, maar de infanterie wordt met een factor 1,5 overschat. Maar voor de StvA wordt de infanterie bijna vijf keer overschat en de artillerie drie keer. Het zou hilarisch zijn als die overschatting van de StvA meegewogen heeft in de beslissing om in 1914 de Nederlandse neutraliteit te respecteren.

In het tweede artikel gaan we verder met deze vraag, maar dan over de Tweede Wereldoorlog.
Heb jij nog vragen waarop je het antwoord zou willen weten? Stuur ze gerust toe en we zullen proberen ze te beantwoorden.

Luipaards Hulp
'Die belgischen und hollandische Befestigungen und die Grundsatze ihrer Verteidigung' in collectie KCW

 

De Militaire Afkortingen Pubquiz

Tekst: René Ros.
Afbeelding: collectie Doc.centrum Stelling van Amsterdam.
Met dank aan: Maj. Fred Warmer (Korps Nationale Reserve).

De Historische Collectie Korps Nationale Reserve stuurde een aantal digitale documenten uit een ontvangen nalatenschap. Een van de documenten bleek een correspondentie en overzicht van magazijnen en hun eenheden. Daarin werden ook forten van de StvA genoemd. Maar die afkortingen van de eenheden, wie weet wat die betekenen?

Het document 'Nederlandse Territoriale Bevelhebber, Personeelsorganisatie mob complexen en magazijnen 1953'. Dit zijn de StvA-forten die erin genoemd worden met de eenheden waarvan de uitrusting daar was opgeslagen:

Vrachtauto van 166 Werktroepen Compagnie.Fort bij Aalsmeer: "101 Tr. Bat" en "Afd. Lt LuA N.H.Zuid"
Fort aan de Drecht: "12 Vzg Cie (7 DD)" en "12 Zw Mitr Cie (7 DD)"
Fort bij Uithoorn: "12 Zw Mr Cie" en "12 Cie 8 tp"
Fort bij Veldhuis: "913 Bat Inf"
Fort aan Den Ham: "911 Afd. Lt LuA Terr"
Fort bij de Liebrug: "912 Afd. Lt LuA Terr"
Fort benoorden Purmerend: "108 Tr Bat"
Fort bij Vijfhuizen: "913 Afd. Lt LuA Terr" en "116 Int Werktpn Cie"
Groepspark Halfweg no. 1, Zijkanaal C: "Ost Cie 923 Bat Inf"
Sectorpark Sloten, Afdeling Materieel: "1 Verk Esk" en "12 Gnk Cie"
Sectorpark Ilpendam, Afdeling Materieel: "12 Afd Art 25 pr"

Aangezien ik zelf niet vrijwillig of verplicht in militaire dienst heb gediend - dat zal een verrassing zijn voor veel lezers!? - heb ik geen basisopleiding militaire afkortingen gehad. Na 23 jaar zelfstudie meen ik deze afkortingen te herkennen:

Afd Art: Afdeling Artillerie
Afd. Lt LuA: Afdeling Lichte Luchtdoelartillerie
Bat Inf: Bataljon Infanterie
Int Werktpn Cie: Intendance Werktroepen Compagnie
Tr. Bat: Territoriaal Bataljon
Vzg Cie: Verzorgings Compagnie
Zw Mr Cie: Zware Mitrailleur Compagnie

Maar van deze afkortingen heb ik weinig tot geen idee wat ze betekenen:

7 DD
Gnk Cie (Genie?)
0st Cie (nul, typefout?)
pr
tp
Verk Esk (Verkenners Eskadron? Cavalerie?)

Wie is er bekend met deze afkortingen en kan helpen met verbeteringen en aanvullingen?
En wellicht waarom die eenheden op de betreffende locaties hun opslag hadden?

(Reageren is niet meer nodig. Er zijn meerdere reacties ontvangen en in een volgende nieuwsbrief worden de antwoorden genoemd.)

Historische Collectie Korps Nationale Reserve

 

Uitgebreide lezing bij Volksuniversiteit Amsterdam

Tekst: René Ros.
Afbeelding: Volksuniversiteit Amsterdam.

Groep militairen in Amsterdam in 1914, met posters van de Volksuniversiteit op de muur achter henDe Volksuniversiteit Amsterdam heeft een bijzondere band met de Stelling van Amsterdam. Daarom is het toepasselijk dat we in samenwerking met hen een extra uitgebreide lezing over de Stelling gaan verzorgen op 3 oktober as.

In 1913 werden er door de Volksuniversiteit Amsterdam cursussen op de forten verzorgd, om "de stemming opgewekt te houden en demoralisatie tegen te gaan".

In een multimediale presentatie maakt René Ros de vrijwel onzichtbare Stelling van Amsterdam zichtbaar. Met veel aandacht voor de bouwwerken maar ook voor de mobilisatie en de mensen.

Aanmelden is vereist en vol = vol.

Informatie en aanmelden

 

Vragen gesteld! (2/3)

Tekst: René Ros.
Afbeeldingen: National Archives UK, Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH).

Op de oproep voor vragen en suggesties voor archiefonderzoek, in de twee nieuwsbrieven voor de zomervakantie, is één reactie gekomen. We blijven daarom vooral doen wat we altijd deden. Namelijk onze eigen vragen beantwoorden maar vooral laten leiden door gevonden en geschonken documenten en voorwerpen. Maar misschien ook beter kijken of van de circa 80 vragen die we per jaar ontvangen, een aantal ook openbaar in deze nieuwsbrief beantwoord kunnen worden.
De binnengekomen vragen van Marcel Anthonijsz kunnen we meteen beantwoorden, de eerste vraag in twee artikelen in deze nieuwsbrief en de tweede vraag in de volgende nieuwsbrief.

In dit tweede artikel gaan we verder met de vraag uit het eerste artikel, maar dan over de Tweede Wereldoorlog.

Omdat de StvA in aanloop en tijdens de Tweede Wereldoorlog geen verdedigende functie meer had, hebben we daar nooit onderzoek naar gedaan en dat lijkt nogsteeds een goede keuze. Het is mogelijk dat daarover materiaal bij de Duitsers en Engelsen was, maar ons is niet bekend waar we die tegenwoordig zouden kunnen vinden.
Wel is het 'Denkschrift über die niederländische Landesbefestigung' uit 1941 als reproductie in onze collectie aanwezig, maar dat is verkend en geschreven na de Duitse inval van mei 1940. Van een van de officieren die daarbij betrokken was, Oberstleutnant Rothe, hebben we een foto-album. In een Nederlandse veteranentijdschrift uit 2019 troffen we een anekdote aan, waarin deze Rothe mogelijk een rol speelde. Daaruit bleek dat bij de Duitsers een kaart aanwezig was van kazematten en schuilplaatsen met de bouwstatus. Ze hebben zich er duidelijk niet door laten weerhouden de confrontatie aan te gaan...

Kaft van "Die Neue Wasserlinie".Vanwege de mogelijke betrokkenheid van de Abwehr (Duitse inlichtingendienst) bij de ontsnapping door twee geïnterneerde Duits Luftwaffe-personen van Fort bij Spijkerboor, hadden we een aantal archiefdossiers op de te-doen lijst staan. We hebben die onlangs geraadpleegd en ook gekeken naar Duitse inlichtingen over de waterlinies.
Het betreffen de zogenoemde Washington Papers (archief 400) bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, met fotokopieën van voor Nederland relevante stukken van door het Amerikaanse leger verzameld materiaal van het Duitse leger.

In de rapporten van meerdere agenten van de Abwehrnebenstelle Bremen werd over Spijkerboor, zoekende rond een specifieke datum, niets gevonden. Bladerend en later steekproefsgewijs, werd niets over de waterlinies gevonden. Er waren wel veel weerberichten en scheepstijdingen in diverse Nederlandse steden.
Ook werden aparte mapjes met fotokopieën van de "OKH/Gen.St. d.H. Fremde Heere West" (Opperbevel van de landmacht/Generale staf van de landmacht, Vreemde legers West) gevonden met de titels "Die IJssel-Linie wassertechnisch ausgewertet" en "Die Neue Wasserlinie, Wassertechnische Abhandlung". Dat betreft dus niet de Stelling en, nogmaals, dat is niet vreemd.

"Die Neue Wasserlinie" is van januari 1940 en hebben we gescand en doorgenomen. Bijzonder leuk is dat er nog vijf pagina's bij zitten waarin brigade-generaal der Genie b.d. De Wolf in 1956 zijn mening gaf over het Duitse onderzoek. Hij merkte op dat de Duitsers helemaal niets schreven over de duur dat het stellen van inundaties kost. En dat ze nergens de mogelijkheid noemden om inundaties te overvoeren om ze doorvaarbaar te maken, waarvoor het Nederlandse leger juist zo bang was geweest en zoveel tegenmaatregelen had genomen. Maar hij was vooral erg verheugd, dat uit de tekst bleek dat de Duitsers alleen de openbare waterstaatskaarten gebruikt hadden en dat de geheime instructie-boekjes over inunderen hun onbekend waren. Op dit gebied waren de geheimen geheim gebleven. Waren die inundaties nu maar in mei 1940 beter en eerder gesteld geweest, het Duitse leger lijkt onvoldoende kennis te hebben gehad om ermee om te gaan... Maar wij hadden onvoldoende geschut om met bommenwerpers om te gaan.

Heb jij nog vragen waarop je het antwoord zou willen weten? Stuur ze gerust toe en we zullen proberen ze te beantwoorden.

Nieuwsbrief 426, thema 'De foto's van Oberstleutnant Rothe' (2015)
'Spraken deze Duitse en Nederlandse militairen elkaar?' in Nieuwsbrief 482 (2019)
Ontsnappen van Fort bij Spijkerboor
'Die Neue Wasserlinie; watertechnische verhandeling' in collectie KCW

 

Ziekendrager: mensch durf te leven!

Tekst: René Ros.
Afbeelding: Herinneringsalbum Stelling van Amsterdam p.30 en genoemde groepsfoto (collectie Doc.centrum StvA).
Met dank aan: Raymond Gaveel.

Een tafel vol met kaartende mannen, met een aantal in militair uniform met een Rode Kruis-armband. Volgens de verkoper is de foto in 1916 in Zaandam gemaakt en is de meest prominente figuur Dirk Witte. Die naam kenden we, maar was hij militair tijdens de mobilisatie? En waar?

Pagina herinneringsalbum StvA over aspirine en Dirk Witte.De naam Dirk Witte was al heel lang bekend, van een advertentie voor de verkoop van zijn liedteksten in het Herinneringsalbum Stelling van Amsterdam uit 1916. Een van zijn liedjes is 'Aspirine' dat gaat over militairen die zich met allerlei klachten bij de dokter melden. Die dokter stuurt ze allemaal weg met aspirine als middel tegen alle klachten. Naast de advertentie staat een foto van een aspirine-machine in het Rijksmagazijn voor Geneesmiddelen. Humor hadden ze ook in 1916.

De groepsfoto zou achter het ouderlijk huis in Zaandam zijn gemaakt. De meest prominente figuur op de foto lijkt sterk op een foto van Dirk Witte op latere leeftijd. En het militieregister vermeldt het 10e Regiment Infanterie maar ook overplaatsing naar de 4e Compagnie Hospitaal Soldaten. Het spoor leek goed.

In het Nationaal Archief werd zijn controlelijst gevonden met meer informatie en de aanduiding 'ziekendrager'. Helaas zat er geen straflijst bij, omdat daar meestal een plaats of fort wordt genoemd. De gevonden informatie is gebruikt om een korte biografie over hem aan de website toe te voegen.
Het probleem met Genietroepen en Hospitaalsoldaten is dat zij met één of twee personen in een fort waren gedetacheerd, en die detail-informatie is niet bewaard gebleven. Van een hele compagnie infanterie van 250 man is dat wel te achterhalen.

Uitsnede uit groepsfoto van Dirk Witte.Als hij in de mobilisatie bij dezelfde eenheid als bij eerste opkomst in 1905 en herhalingsopkomst in 1912 zat, maar nu als Landweer (25 LWI), dan kan hij gelegerd zijn geweest in de forten van De Kwakel t.e.m. Abcoude, Diemerdam of Durgerdam. Waarschijnlijker is dat hij als ziekendrager in een stadje of dorp in het zuidfront was gelegerd, voor het vervoer van zieken. Gelukkig zijn dat nooit veel ernstig gewonden of doden geweest en in alle andere gevallen was aspirine voldoende. Misschien is er nog bij een kleinkunst-instituut een brief van hem waarin hij over zijn militaire bestaan schrijft, dat opheldering kan geven?

Het bekendste lied van Dirk Witte is 'Mensch durf te leven' dat voor het eerst door Jean Louis Pisuisse werd gezongen, maar de meesten van ons kennen de latere versie van Ramses Shaffy. Witte zat klem tussen een bestaan als gedegen houthandelaar en een leven van muziek en cabaret. Dat was wellicht de inspiratie voor het lied, maar zelf lijkt hij er niet naar geleefd te hebben.

Dirk Witte was 47 jaar oud toen hij op tragische wijze om het leven kwam. Hij rust nog immer op de Naardense begraafplaats, die vanwege de verboden kringen in de gemeente Bussum lag. Na een bezoek aan het graf, stootte ik mijn scheenbeen tot bloedens toe tegen een hardstenen schamppaal bij het toegangshek. Tegen de pijn heb ik maar een aspirine genomen...

Ziekendrager Witte (nieuw)
Dirk Hermanus Witte op website Huygens ING
'Aspirine' door Pisuisse op YouTube
'Mens durf te leven' door Pisuisse op YouTube

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. Activiteiten zoals rondleidingen worden mogelijk door andere partijen georganiseerd en de verantwoordelijkheid voor inhoud, uitvoering e.d. ligt geheel bij de betreffende partij. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven.

 

Stelling van Amsterdam op Twitter Stelling van Amsterdam op Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Alle rechten voorbehouden, o.a. gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
'Kennismaken met de Stelling van Amsterdam' is een gratis interactief e-book over de Stelling. (Advertentie)
 
 
 
Fort Resort Beemster herbergt een van de meest luxueuze wellnessresorts met hotel van Nederland. In de karakteristieke sfeer van het fort beleeft u wellness zoals u nog nooit heeft ervaren. (Advertentie)