Sluit [X]   
 

Bureau Stellingcommandant in 1914: "Verbod van uitvoer uit de Stelling van: steenkolen, cokes, briquetten,...

© 1999-2019, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 19-8-2019

Nieuwsbrief

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 479

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
Een nieuwsbrief over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
21ste jaargang, nummer 479, 11 september 2019

 

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

Beste lezer,

-

Lees deze nieuwsbrief op: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2019/nieuwsbrief-479/
Overig kort nieuws op het Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/

[De volgende nieuwsbrief zal waarschijnlijk op 9 oktober verschijnen.]
[Het is niet bekend wanneer de volgende nieuwsbrief zal verschijnen.]

Veel leesplezier!
René Ros
http://doccentrum.stelling-amsterdam.nl/

Tip: houd de cursor boven elke afbeelding om een beschrijving te zien.

 

Dienstberichten

- Was je 17 juli jl. op vakantie en heb je de nieuwsbrief van die dag gemist? Ga die alsjeblieft toch eerst nog even lezen, onder andere vanwege het artikel 'De toestand in 1921'.
Nieuwsbrief 478

- Op zoek naar een lekkere lunch of diner? In een mooie omgeving? Naast een torenfort? Goede prijs-kwaliteitverhouding? En gezellig personeel? Kom dan eens naar onze nieuwste sponsor: Paviljoen Uit & Meer op Fort Uitermeer!
Sponsors

- Alle archiefstukken die als bronvermelding op de website stonden, zijn daar verwijderd en in de interne database geplaatst. Mogelijk dat de gegevens in de toekomst weer op de website verschijnen maar voorlopig moet je contact opnemen voor tips en adviezen m.b.t. archiefonderzoek. Uit de database blijkt nu dat voor het onderzoek 2000 dossiers in 270 archieven bij 32 archiefdiensten zijn geraadpleegd.
Bronvermelding

- Wij gaan op 19 oktober as. een dag nóg verder terug in de geschiedenis dan 1881-1922: de Slag om Grolle in 1627. Wie gaat er mee?
Slag om Grolle (Groenlo)

 

Militaire Drinkwatervoorziening

Tekst en foto: René Ros.
Met dank aan: Gemeente Amsterdam, Monumenten en Archeologie.

De Militaire Drinkwatervoorziening is speciaal voor de Stelling van Amsterdam gebouwd om in geval van beleg de beschikking over voldoende drinkwater te hebben. In 2003 is de eerste aanzet gegeven om dit unieke complex een status als gemeentelijk monument te geven.

Het blijkt nu dat in december 2018 door het stadsdeel Nieuw-West, gemeente Amsterdam besloten is een deel van het complex die status te geven. Luchtverkeersleiding Nederland was de enige partij die met een zienswijze bezwaar maakte tegen de aanwijzing. In 2015 is de procedure daardoor opgeschort maar uiteindelijk doorgezet. De eigenaar Rijksvastgoedbedrijf en de gebruikers zijn nu vergunningsplichtig en mogelijk instandhoudingsplichtig.

De drie woningen zijn gemeentelijk monument geworden evenals, als ik het goed lees, het machinegebouw en het eerste ontijzeringsgebouw. Helaas hebben de filterbassins en reinwaterkelders die status niet gekregen.
Toch is de status als gemeentelijk monument een goede stap en hopelijk leidt het tot een beter onderhoud van de gebouwen.

Militaire Drinkwatervoorziening

 

Bussumer militairen

Tekst en foto: René Ros.
Met dank aan: Otto Bodemijer (Doc.centr. StvA), Raymond Gaveel (Doc.centr. StvA).

Begin 2019 kon een register van de gemeente Bussum uit 1903 aangeschaft worden. Het is een mooi tijdsdocument over een deel van de militaire administratie. En gehoopt werd dat er veel namen in stonden en onderzoek naar hun militaire carriere mooie verhalen zou opleveren.

Helaas stonden er maar 18 namen in het register. De gegevens van hen werd door Otto Bodemijer gedigitaliseerd. Hierna gebruikte Raymond Gaveel de gegevens om in het Nationaal Archief de controlelijsten van hen te vinden. Het archief van de controlelijsten van de Landmacht begint echter in 1904 zodat die poging strandde.

Van alle personen was de geboortedatum vermeld en werd de overlijdensdatum on-line gevonden. Helaas is de informatie per persoon te gering om zelfs maar een korte biografie aan de website toe te voegen. Daarom is gekozen voor een nieuwe webpagina met algemene informatie en een lijst van namen.

Register Landweer Bussum 1903

 

Luipaards Hulp

Tekst en foto: René Ros.

Het Britse parlementsgebouw aan de Thames in Londen.Na enkele jaren werken en laten rusten, is er weer een meerjarig project afgerond met een publicatie. Deze keer naar aanleiding van de zoektocht naar informatie over het Britse standpunt over de Nederlandse waterlinies. Het resultaat is een PDF-document van 30 pagina's over het Britse Northern Neutrals Committee.

Op basis van documenten van het Northern Neutrals Committee, wordt een beeld geschetst van de vier noordelijke neutrale landen, en met name Nederland, in de periode 1914-1918. Wat waren de Britse standpunten over diverse kwesties waar Nederland als neutraal land tijdens de Eerste Wereldoorlog mee te maken kreeg? En zouden de Britten ('luipaard') de gehoopte militaire steun verlenen als Duitsland ons land zou binnen vallen?

De auteur heeft geprobeerd om de informatie uit de vergaderverslagen en de besproken memoranda tot een lopend, op zichzelf staand verhaal in het Nederlands te maken. Voor zover bekend voegt het nieuwe informatie toe op wat al bekend was over dit deelonderwerp van de Eerste Wereldoorlog.

Luipaards Hulp

 

Op verkenning naar Antwerpen

Tekst en foto's: René Ros.
Met dank aan: Stichting Militair Erfgoed.

Machineruimte van Fort Ertbrand, Antwerpen.Onze zuiderburen zijn wat minder proper en het hoeft daar allemaal niet zo netjes als bij ons. Als je van verlaten-forten-met-spinnenrag houdt, moet je tegenwoordig een paar uur naar bijvoorbeeld Antwerpen rijden. Deze keer bood de prima geregelde excursie van Stichting Militair Erfgoed op 13 juli jl. een mooie gelegenheid.

De wekker ging vroeg en na de wagen volgeladen te hebben met mede-expeditieleden, reden we richting de havenstad aan de Schelde. Op slechts 1800 meter van de Nederlandse grens is het Fort Ertbrand het noordelijkste fort van de Stelling van Antwerpen. Dat was ooit het Nationaal Reduit der Belgen en daarmee komt het overeen met onze Stelling van Amsterdam. Gedurende deze dag zouden we zien dat dat de enige overeenkomst is.

De 'traditore' (keelkazemat) steekt in de gracht en is tevens de toegang tot het Fort Ertbrand. Boven de ingang is het jaartal 1912 weergegeven en de gids vertelde dat het fort van de '2e orde' was.
Het verschuifbare brugdeel met een waterval eronder is een eigenaardig stuk oorlogstuig. En in het licht van de zaklantaarns zagen we plaataffuiten waarmee het geschut feitelijk aan de wand hing. Een poterne vormde de verbinding met het hoofdgebouw. In beide betonnen gebouwen was geen glas meer aanwezig, modder en enig puin bedekte de vloer. Het fort is het domein van vleermuizen maar die waren weg of hielden zich schuil. Buiten is het fraai begroeid en op een paar punten zijn de gebouwen voor de geschutskoepels te zien. Deze zijn met gangen verbonden met de gebouwen; volgens de gids met voldoende stahoogte maar ik heb een andere beleving.

Deelnemers in het Loopgravenpad.Na twee uur verplaatsten we ons naar een verscholen taveerne waar we buiten koffie/thee en een heerlijke punt appeltaart met ijs/slagroom nuttigden. Om de dag optimaal te benutten was er geen lange bourgondische lunch en aten we onderweg een boterhammetje.

Het Loopgravenpad bij Kapellen lag jarenlang op privé-grond en is daardoor een nog vrijwel volledig loopgravenstelsel. Het is onderdeel van een in 1917 door de Duitse bezetter aangelegde linie van loopgraven en verschillende soorten bunkers. De gids sprak vooral tegen de voorste deelnemers en in een smalle loopgraaf kost het moeite om dat anders te doen. In het naastgelegen Mastenbos zagen we een opmerkelijke sluisbunker uit het Interbellum. Het beveiligde een stuw in de antitankgracht.

Exterieur van Fort Oelegem.Tenslotte reden we naar een fort ten oosten van Antwerpen: Fort Oelegem. Volgens de gids was het fort van de '1e orde' met meer geschut en meer manschappen en daardoor groter dan '2e orde'. De indeling is hetzelfde maar alles is wat groter en de gangen langer maar niet hoger. In de winter is het fort van maar liefst 1500 vleermuizen.
Het verval, zoals de modderige plassen in de gangen, was echter hetzelfde. Pijn aan je hoofd door de stalactieten en pijn aan je tenen door de stalagmieten. Het was heerlijk uitputtend om door deze ruige forten te struinen.
Tenslotte nuttigde een deel van deelnemers een lang bourgondisch diner in een nabijgelegen restaurant. Om moe maar voldaan terug te rijden en rond middernacht thuis te komen.

De twee bezochte forten zijn onderdeel van de tweede gordel van forten die van 1906 tot en met 1913 werd gebouwd. Het bestond uit 12 forten en 12 tussenliggende schansen waarvan een deel is verdwenen.
Wat mij vooral opviel is dat, terwijl wij het zware geschut buiten de kleine forten plaatsten, de Belgen kozen voor grote forten met zeven (2 orde) of 10 (1e orde) pantserkoepels met 7,5, 12 en 15 cm geschut! Een aantal koepels is nooit geplaatst en helaas is de rest afgevoerd. Desalniettemin indrukwekkende forten en, zeker in goed gezelschap, een bezoek meer dan waard!

Stichting Militair Erfgoed (in herbouw)
Fortengordels Antwerpen
Ertbrandbos
Fort van Oelegem

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. Activiteiten zoals rondleidingen worden mogelijk door andere partijen georganiseerd en de verantwoordelijkheid voor inhoud, uitvoering e.d. ligt geheel bij de betreffende partij. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven. Zie ook de privacy verklaring.

 

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Op zoek naar kantoorruimte? SKEPP! (Advertentie)
 
 
 
Maas+deNatris verrichten militair-historisch onderzoek op het snijvlak van defensie en samenleving en vertalen dat naar gedrukte en digitale media. (Advertentie)