Sluit [X]   
 

Sergeant Jacob Olie jr. in 1901: vader fotografeert militaire oefening op Fort bij Vijfhuizen

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 2-8-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 362

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
12de jaargang, nummer 362, 15 december 2010

Een nieuwsbrief over de website Stelling van Amsterdam met informatie over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

Beste lezer,

Tenzij er iets belangrijks en urgents gebeurd, is dit de laatste nieuwsbrief van 2010. Uw redacteur had nog een paar artikelen erin willen hebben maar wegens tijdgebrek is dat er nog niet van gekomen. Daarom beperkt deze nieuwsbrief zich tot:

De Marechaussee in Amsterdam en met name een villa nabij het Vondelpark komen aan bod in het eerste artikel en op de aangevulde pagina's over de Marechaussee. Het tweede artikel gaat over het verlies van zicht op het Fort bij Edam.
De laatste drie artikelen gaan in op de resultaten van de onlangs gehouden enquete over deze nieuwsbrief.

Later volgt uiteraard meer informatie, maar noteer zaterdag 14 mei maar alvast in de agenda met de tekst 'Mega Dagexcursie'.

Uw redacteur wenst alle lezers prettige kerstdagen en een goede jaarwisseling!

Prettige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar!

Bekijk de nieuwsbrief op: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2010/nieuwsbrief-362/
Overig kort nieuws op het Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/nieuw/

De volgende nieuwsbrief zal waarschijnlijk op 3 januari 2011 verschijnen.

Met vriendelijke groet,
René Ros

 

Dubbele villa Van Eeghenstraat

Met dank aan: Fred Warmer (lid raad Korpstraditie van Stichting Bijzondere Vrijwillige Landstorm en het Korps Nationale Reserve).

Villa van Eeghenstraat te Amsterdam.Wat doet een "bestektekening ontwerp dubbele villa hoek Eeghenstraat bij Vondelpark, Amsterdam" in een Defensie-archief? Dankzij een uitgave van de actiegroep Onkruit, de Wikileaks van de jaren 1970-1980, bleek dat de Provinciaal Militair Commandant er toen in gehuisvest was.
Uit onlangs gevonden archiefstukken van het Natres Museum te Harskamp zijn enkele brieven uit de jaren 1990 opgedoken met alle gebouwen waar de Koninklijke Marechaussee gehuisvest was of is. Vaak met het aantal medewerkers. Dat leverde een aantal na-oorlogse panden op die nog niet op de website werden genoemd, zoals het kantoor aan de Honthorststraat aan het Museumplein in Amsterdam.

Maar de Marechaussee was ook een dekmantel van Operaties (later Organisatie B), een van de twee Stay Behind organisaties die tijdens de Koude Oorlog het verzet bij een Warschau-Pact inval zouden starten. In de fraaie villa heeft de Staf 5e Marechaussee Divisie gezeten maar ook, onder de naam 'historisch studiegenootschap stichting Hendrik van Borselen', de staf van Operaties. Helaas is niet bekend gedurende welke perioden. Volgens een betrokkene zou de bovenverdieping ingericht zijn geweest als safe-house.
Ook 'Post Fort Uithoorn' komt op de lijst voor maar zonder een omschrijving en aantal werknemers te noemen. Het was al bekend dat dat fort als depot of werkplaats door Operaties is gebruikt.

Koninklijke Marechaussee: http://www.stelling-amsterdam.nl/bunkers/marechaussee/
Villa van Eeghenstraat: http://www.stelling-amsterdam.nl/bunkers/amsterdam-villavaneeghenstraat/
'Stay Behind organisaties in de forten' in Nieuwsbrief 279: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2007/nieuwsbrief-279/

 

Zichtlijn om zeep

Tekst: Jan Willem Luger (Stichting Tussen Fort en Sluis).
Foto's: resp. René G.A. Ros en Stichting Tussen Fort en Sluis.

Zeesluis te Edam.Gaat het wel goed met de Stelling van Amsterdam? Dat valt over het algemeen best mee. Maar in Edam wordt er toch hinderlijk aan gepeuterd. 
Hier, in de aan het IJsselmeer gelegen noordelijke afsluiting van de Stelling, probeert een groepje inwoners, verenigd in de Stichting Tussen Fort en Sluis, aantasting van een belangrijke zichtlijn op het fort te stoppen. Een taai gevecht tegen de schijn van ambtelijk voorkeursbeleid, ambtelijke inconsequentie, en voldongen feiten.

Het Fort bij Edam wordt aan de zuidzijde afgebakend door de Zeevangszeedijk, met aan één kant stolpen, kleine huisjes en een voormalige uitspanning van monumentale allure. Aan de andere kant Zeesluis en haven. Vanaf de weg heb je een fraai uitzicht op het half weggedoken fort en de weidse polder.
Toen de stolp op nummer 14 (tevens boerenbedrijf) na het overlijden van de bewoner aan de kinderen toeviel, wilden zij daar een nieuw, iets ruimer opgezet huis neerzetten. De gemeente Edam-Volendam stak daar een stokje voor, wijzend naar een oud en een geactualiseerd (voorgenomen) bestemmingsplan. In beide is sprake van ‘extensieve agrarische bebouwing’ aan de Zeevangszeedijk. Nieuwbouw mocht, maar uitsluitend in de vorm van een stolpboerderij. De erfgenamen haakten af en verkochten de boel.

De nieuwe eigenaar had een héél ander plan. Een landhuis dat aan alle kanten twee keer zo groot moest worden als de stolp en hoog uittorenend boven de buren. Plus een vier meter hoge muur langs de straat. De bouwaanvraag werd gehonoreerd. De eigenaar wist met een artikel 19-procedure tussen het oude en het voorgenomen bestemmingsplan door te zeilen. Hij liet ondanks de bezwaren van de buren - hup - het zaakje platwalsen.

Zichtlijn naar het Fort bij Edam.De stichting heeft het akelige gevoel dat hier met twee maten gemeten wordt. Waarom mochten de erfgenamen van de boer uitsluitend een stolp bouwen, notabene met nagenoeg de bestaande bescheiden maten? Waarom gold dat niet voor de nieuwe grondeigenaar?
En dat terwijl andere bewoners aan de Zeevangszeedijk op hun bouwaanvragen voor vergroting van huis of bijgebouw, worden afgepoeierd met verwijzing naar onheldere regelgeving. En geen ontsnapppingsmanoeuvres via artikel 19. Twee maten, zo stelt de stichting spijtig vast. Dat heet rechtsongelijkheid. Het druist bovendien in tegen het gemeentelijk voornemen boerderijen te beschermen binnen en buiten de stad.

Misschien heeft alle heisa van bij gemeente en rechtbank ingediende bezwaren, de bouwheer ontmoedigd. Hij wil er in elk geval niet meer wonen en biedt de grond ter verkoop aan. Inclusief bouwvergunning en bouwtekening.
Als een nieuwe eigenaar ook landjonker wil spelen, blijft de kans op een megalomane steenstapeling met gevangenismuur bestaan. Weg uitzicht op fort en polder. De stichting ijvert voor herbouw van een stolp (‘extensieve agrarische bebouwing’) en daarmee handhaving op deze plek van de zichtlijn op het Fort bij Edam.

Stichting Tussen Fort en Sluis: http://www.stichtingtussenfortensluis.nl/
Fort bij Edam: http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/edam/

 

Enquête: de lezers

Meningen noteren.Er zijn 216 enquêtes ingevuld, verzonden en ontvangen. Als we de recentste 20 abonnees even dispenseren, had verwacht mogen worden dat 920 abonnees zouden reageren. Er is dus door 23% van de abonnees gereageerd, een hoog percentage maar erg laag t.o.v. de 46% van vijf jaar geleden.
Ook aardig is het tempo waarmee de enquêtes binnen kwamen. Aan het eind van de eerste dag was 62% ontvangen.

Een aantal respondenten wonen ver buiten de Stelling: van Nieuwolda tot Maastricht en van Hendrik Ido Ambacht tot Hengelo. De meest genoemde woonplaats is, met stip gestegen, Amsterdam (10%) en daarna Haarlem en Hoofddorp (elk 6%). Iets minder dan de helft, 47% (-9) woont buiten de Stelling.

De jongste abonnee is 16 jaar, de oudste 87 maar de meesten zijn tussen de 40 en 60 jaar met een gemiddelde leeftijd van 54,7 jaar (+3,2). Daarvan heeft maar liefst 58% (-3) hoger of wetenschappelijk onderwijs gevolgd. De cijfers, van hoog naar laag, zijn:

  1. Middelbaar onderwijs (40%)
  2. Hoger onderwijs (37%)
  3. Wetenschappelijk onderwijs (20%)
  4. overig (2%)
  5. Lager onderwijs (0,5%.)

Grafiek van leeftijd abonnees.De aanleiding om abonnee te zijn en de interesse in de Stelling is vrijwel gelijk met vijf jaar geleden. Voor slechts 4% uitsluitend vanwege het beroep, persoonlijke interesse is voor 84% de aanleiding en voor 14% zowel beroep als interesse.
Veldonderzoek is gestegen naar de eerste plaats in de lijst van de belangrijkste interesses:

  1. veldonderzoek (27%)
  2. archiefonderzoek (26%)
  3. activiteiten (21%)
  4. excursies (12%)
  5. beleid (9%)
  6. bezoekverslagen (4%)
  7. wijzigingen aan de website (1%)

40 respondenten (18%) geven aan dat ze 'Vriend van de Stelling van Amsterdam' zijn, wat grappig is want er staan er 25 in de administratie van Stichting Cultureel Erfgoed Noord-Holland. Op de Stelling Koerier van dezelfde stichting is 17% ook geabonneerd. En 20% heeft een account op het Stelling Forum.

Conclusie: De lezers blijken een gevarieerd publiek dat wat betreft opleiding een doorsnede van de bevolking is. Maar wat betreft leeftijd aan de hoge kant zit, alhoewel indirect via hen hun kinderen te bereiken zijn. En de meeste tieners worden vanzelf veertigers...
Wat betreft het informatieaanbod voldoet dat goed aan de interesses behalve mogelijk het archiefonderzoek.

 

Enquête: de nieuwsbrief

Maar liefst 56% (-3) van de respondenten geeft aan alle nieuwsbrieven te lezen. Van de nieuwsbrieven die worden gelezen, leest 55% (-8) de nieuwsbrief helemaal.

Grafiek beoordeling door abonnees.Voor 79% (+3) is de titel van een artikel de belangrijkste reden om een artikel wel of niet te lezen. De foto's zijn voor 8% (-5) het criterium, gemeente voor 9% en artikellengte voor 4%.
Tweederde van de respondenten leest de nieuwsbrief het liefst op de website, de rest per e-mail.

Wat betreft het aantal artikelen per nieuwsbrief vindt 96% (+8) het aantal 'goed'. 2,3% vindt het aantal 'weinig' en 2% noemt 'veel'.
Maar liefst 95% (+2) vindt dat de lengte van de artikelen goed is. Van de overigen vinden 10 mensen (5%) de artikelen lang en slechts 1 (0,5%) kort.

Lezers die de nieuwsbrief met minder dan een 5 waarderen zijn er niet, die zijn of blijven geen abonnee. Gemiddeld wordt een 8,3 gegeven wat een een mooi cijfer is.

Conclusie: Er heerst onder de respondenten (en hopelijk dus bij alle abonnees) blijkbaar grote tevredenheid over de inhoud. Het aantal abonnees is de laatste maanden stabiel maar onduidelijk is waarom mensen hun abonnement opzeggen en er zo weinig aanmeldingen zijn. Is de nieuwsbrief 'te aardig' geworden?

 

Enquête: de opmerkingen

De commandant van Fort bij Nigtevecht leest een nieuwsbrief.Er werden 82 opmerkingen van verschillende aard gegeven. 35 Stuks waren in de 'ga door' en 'niet stoppen' categorie. Alle opmerkingen zijn gelezen en worden ter harte genomen, maar slechts een deel kan hier aan bod komen (tussen aanhalingstekens) met in een aantal gevallen een reactie van uw redacteur erachter.

"De vorm van de website zou aantrekkelijker gemaakt kunnen worden, de leesbaarheid is te verbeteren." Geheel mee eens, maar de prioriteiten liggen de komende jaren vooral op de inhoud.

"Ik zal het waarderen wanneer er af en toe ook iets in de nieuwsbrief te lezen is over de technische uitdagingen van de restauraties van de forten."
"Graag specifiek aandacht besteden aan het (historisch) functioneren van de forten. Bijv. onderwerpen als vuurleiding, functioneren van de hefkoepels..."
Ook deze opmerkingen zijn terecht maar voorlopig onhaalbaar vanwege andere prioriteiten. Andere personen zijn uiteraard welkom om een bijdrage leveren!

"deze fortengordel, hoe mooi ook, is militair-historisch niet zo interessant omdat de Stelling nooit daadwerkelijk onder gevechtsomstandigheden is 'getest'". Als je vindt dat een verdedigingswerk is gebouwd om te strijden, dan is de constatering juist. Uw redacteur is echter van mening dat verdedigingswerken zijn bedoeld om oorlog te voorkomen. En dat levert al ruim voldoende interessant materiaal op.

"De nieuwsbrief mag van mij iets vaker verschijnen" was een opmerkelijke opmerking omdat er 25 nieuwsbrieven per jaar verschijnen terwijl de redactie uit slechts één persoon bestaat.
"Ik heb veel waardering voor de onbetaalde inzet van de redactie. Eigenlijk zou de provincie dit enige echte goede communicatiemiddel over de Stelling moeten subsidiëren".
Dit subsidie-idee is al eerder geopperd (zie Nieuwsbrief 126), maar subsidie schept ook verplichtingen. Vroeger nam de provincie en gelieerde partij tegen betaling foto's af en dat was een leuke bijdrage in de onkosten. Maar sinds ze gratis foto's zoeken en vinden is dat helaas voorbij.

Een aantal abonnees op dagexcursie.Verder een paar andere leuke opmerkingen:
"Ik kijk toch wel regelmatig uit naar de nieuwsbrief, het is dan ook een van de aangename vullingen van mijn mailbox. Het blijft me verbazen dat na al die jaren de actualiteit en kwaliteit zo hoog blijven"
"... boeiend dat er veel variatie is aan berichten, [...] Het ene kan wat boeiender zijn dan het andere, maar van alle leer je gelijk ook weer wat."
"Misschien is het uitgeven van een periodiek blad over de Stelling te overwegen"
"Alles werkt perfect en je kunt vinden wat je zoekt. Zeer tevreden over de website en de nieuwsbrief."

En tenslotte, zouden de schrijvers van de volgende reacties a.u.b. contact met de redacteur willen opnemen?
"ben geïnteresseerd geraakt door vooral een afstudeeronderzoek naar een historische kwestie betreffende de Stelling"
"...hoofdzakelijk passief gebruiker van de SvA site. Dat spijt me zeer want ik ben een oudgediende; jaren voordat de [Stelling] werelderfgoed werd [...] was ik al eenzaam met het onderwerp bezig"

'Hoe lang nog?' in Nieuwsbrief 126: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2004/nieuwsbrief-126/

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven. Zie ook de privacy verklaring.

 

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Wijnimport J. Bart levert ruim 800 gastronomische wijnen uit 17 landen exclusief aan de horeca en zakelijke markt vanuit o.a. Fort benoorden Purmerend. (Advertentie)
 
 
 
Bekijk en bestel onze luchtfoto's van de forten digitaal, als afdruk of puzzel. (Advertentie)