Sluit [X]   
 

Vliegkamp Schiphol in 1916: in gebruik genomen met oefening in de Stelling

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 15-9-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsgierig? Lees deze nieuwsbrief maar!Nieuwsbrief 360

Nieuwsbrief Stelling van Amsterdam
12de jaargang, nummer 360, 17 november 2010

Een nieuwsbrief over de website Stelling van Amsterdam met informatie over militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam.
http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/

Inhoud

In deze nieuwsbrief:

 

Inleiding

Beste lezer,

Het jaar 2010 nadert haar einde, nog een enkele nieuwsbrief voor het kerstreces. Deze nieuwsbrief begint met de stand van zaken over de snelweg A8-A9 die bij Heemskerk de Stelling moet gaan doorkruisen. Geheel toevallig maar toepasselijk, sluit een artikel over de gevolgen van een nieuwe brug over de Elbe daarop aan.
Ten derde een artikel over plannen voor een nieuw 'Stelling-festival' en vervolgens enige informatie over de Nederlandse voordrachten voor de Lijst van het Werelderfgoed. Maar ook een informatief artikel over de samenwerking tussen forten en vestingen in de Gooi- en Vechtstreek.
Daarnaast wordt hulp gevraagd en een leuke klus aangeboden betreffende deze website. En tenslotte is in Spaarndam een boekje over de civiele en militaire woningen in het dijkdorp verschenen.

Uw redacteur is verheugd dat hij deze keer slechts de (foto)redactie en twee artikelen heeft hoeven verzorgen. Hartelijk dank aan allen die hebben bijgedragen!
A propos, gisteren is het aantal bezoeken aan de website door het record van 2009 heen gegaan.

Bekijk de nieuwsbrief op: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2010/nieuwsbrief-360/
Overig kort nieuws op het Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/nieuw/
Reageren kan o.a. in het gastenboek: http://www.stelling-amsterdam.nl/algemeen/gastenboek/

De volgende nieuwsbrief zal waarschijnlijk op 8 december verschijnen.

Met vriendelijke groet,
René Ros

 

Stichting Menno van Coehoorn en de klankbordgroep A8 – A9

Tekst: Rob Verhoef (correspondent Noord-Holland Zuid van Stichting Menno van Coehoorn).
Foto: René Ros.

De afgelopen twee jaar heb ik meegewerkt aan de klankbordgroep verbinding A8-A9. Deze mogelijke snelwegverbinding loopt van Zaanstad richting Heemskerk en kruist de Stelling van Amsterdam ongeveer tussen Fort bij Veldhuis en Fort aan Den Ham.

Gestart was met een acht-tal varianten waarvan uiteindelijk de Heemskerkvariant is overgebleven. De minister heeft echter aangegeven om nogmaals te kijken naar de Golfbaanvariant, waarschijnlijk omdat het Rijk daar in het verleden al veel grond heeft aangekocht voor een dergelijke verbinding.
Beide varianten gaan straks uitgewerkt worden in een planstudie en daarna volgt dan het inspraaktraject. De regio heeft zijn voorkeur uitgesproken voor de Heemskerkvariant en het Rijk heeft kennelijk een voorkeur voor de Golfbaanvariant.
Ik zal proberen om de consequenties van beide varianten te beschrijven als het gaat om de Stelling.

Kaart A8-A9 varianten.

De Heemskerkvariant is wat betreft cultuurhistorie geoptimaliseerd op de ligging van de twee forten van de Stelling. Het tracé loopt waar de schootsvelden van Fort bij Veldhuis en Fort aan Den Ham elkaar net niet raken.

De Golfbaanvariant doorsnijdt de dubbele dijk van de Stelling en loopt binnen de schootscirkel van het Fort bij Veldhuis. De Rijksdienst Cultureel erfgoed geeft in de “State of Conservation of the World Heritage site of the Defence Line of Amsterdam” van januari 2010 aan de Golfbaanvariant als niet wenselijk te zien, vanwege de vele doorsnijdingen van fysieke onderdelen en de verstoring van het schootsveld van Fort Veldhuis en Fort Aagtendijk.
Het College van Rijksadviseurs (RCA) spreekt uit voor de inpassing juist kansen te zien, gelet op het behoud van de openheid van het Nationaal Landschap Laag Holland. Bij deze variant zal de inpassing van de StvA op een bijzondere wijze moeten plaatsvinden. Ook RCA benadrukt het belang van de continuïteit van de Stelling en dat impliceert naar de mening een kruising van de liniedijken waarbij de route over de dijk voor het langzame verkeer wordt gecontinueerd en aan de buitenzijde van beide dijken een natte voet wordt gerealiseerd.

De locatie van de doorsnijding voor de Heemskerkvariant.De kostenraming van de Golfbaanvariant valt hoger uit dan die voor de Heemskerkvariant. De verklaring hiervoor is dat voor de Golfbaanvariant wordt uitgegaan van een volledige verkeersknooppunt en hogere kosten voor de dubbele passage van de Stelling.

We moeten niet vergeten dat elke variant altijd de Stelling zal doorsnijden en schade toe brengt aan het Werelderfgoed, maar de schade zoveel mogelijk beperkt moet worden. Een dubbele doorsnijding bij de Golfbaanvariant heeft dus zeker niet mijn voorkeur. Gezien de inzet op kostenbesparingen van het huidige kabinet denk ik dat we ondertunneling wel kunnen vergeten.

Op dit moment moeten we wachten op de reactie van de minister en de daarop volgende planvorming. Zoals de plannen er nu uitzien, er van uitgaande dat de weg er gaat komen, gaat mijn voorkeur uit naar de Heemskerkvariant met een onderdoorgang door de dijk. Ik blijf bij het inspraaktraject betrokken en sta open voor suggesties en ideeën.

Stichting Menno van Coehoorn: http://www.coehoorn.nl/
Fort bij Veldhuis: http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/veldhuis/
Fort aan Den Ham: http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/ham/
'Verbindingsweg tussen A8 en A9 tast Stelling zeker aan' in Nieuwsbrief 298: http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/2008/nieuwsbrief-298/
'Verbindingsweg tussen A8 en A9 zeker nodig' op Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/viewtopic.php?f=3&t=396

 

Van de Werelderfgoedlijst geschrapt

Tekst: Cor Wagemakers (vm. secretaris Stichting Stelling van Amsterdam).
Foto's: Cor Wagemakers en Wikipedia Commons.

Gezicht op Dresden en de Elbe.In 1996 is de Stelling van Amsterdam op de werelderfgoedlijst geplaatst. De Nederlandse regering had de Stelling aan de Unesco aangeboden om op de lijst te plaatsen. Nadat er een inspectie plaats gevonden had, is het object op de lijst geplaatst.

Een werelderfgoed is een cultureel en natuurlijk erfgoed dat wordt beschouwd als onvervangbaar, uniek en eigendom van de hele wereld en waarvan het van groot belang geacht wordt om het te behouden.
Het land moet daarom regels stellen om het te beschermen.

Bij de Stelling is dat wel een probleem; op welk moment wordt de Stelling structureel aangetast? "In een boom zo vol beladen met 42 fortjes, daar mist men een twee fortjes niet".
De voormalige Stichting Stelling van Amsterdam heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat elke aantasting er een te veel is, ofschoon zij wel erkende dat de wereld niet stil kan staan sinds 1922. Doorsnijdingen door de Geniedijk moesten en zijn er gekomen.
De Stichting heeft steeds het zwaard van Damocles boven de regering laten hangen wanneer er weer een aantasting dreigde, door te dreigen dat de Stelling wel eens van de lijst gehaald zou kunnen worden. Dat zou een blamage voor Nederland betekenen.

De brug over de Elbe nog in aanbouw.Na Robbeneiland en Anghor Wat en andere werelderfgoederen bezocht te hebben, heb ik in september Dresden bezocht, dat in 2004 op de lijst kwam. Dresden is een prachtige stad, bijna volledig hersteld na het verwoestende bombardement aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Het is inderdaad van 'outstanding universal value'.

De vallei van de Elbe, waar Dresden aan ligt, was het te behouden erfgoed. Totdat door de gemeente besloten werd om een brug aan te leggen in de vallei bij de stad. De UNESCO vond dat een substantiële aantasting van het erfgoed en heeft de gemeente gevraagd voor een andere oplossing te zorgen.
De gemeente heeft overwogen en uiteindelijk besloten dat er toch een bovengrondse rivierovergang zou komen. Daarop heeft de Unesco in 2009 Dresden van de lijst geschrapt.

Lijst van het Werelderfgoed: http://whc.unesco.org/
Werelderfgoed op Stelling Forum: http://forum.stelling-amsterdam.nl/viewforum.php?f=30

 

’Op de bres’ trekt rond Pinksteren publiek naar de forten

Tekst: Peter Schat (voorzitter Stichting Mega).
Eerder verschenen in: De Gooi- en Eemlander, Haarlems Dagblad.
Foto's: René G.A. Ros.

Tekenen en schilderen op de Kustbatterij bij Diemerdam.Rond Pinksteren komt er een festival ’Op de bres’ om werelderfgoedmonument de Stelling van Amsterdam onder de aandacht van het publiek te brengen. In 2011 vallen Muiden en Weesp de eer te beurt toneel te zijn voor de eerste editie van dit culturele evenement.
In de jaren die volgen kan het zwaartepunt van het festival achtereenvolgens rond de forten in de Beemster komen te liggen en die van het westfront tussen Haarlem en Uitgeest.

Organisator van ’Op de bres’ is Cultureel Erfgoed Noord-Holland. Dat denkt momenteel aan starten op de woensdagmiddag voor Pinksteren met een kinderactiviteit. Donderdag 9 juni is de officiële opening en de rest van de dagen tot en met tweede pinksterdag 13 juni worden gevuld met laagdrempelige activiteiten met culturele inslag. Dat zijn toneelvoorstellingen, bus- en fietstochten en tekenhappenings als ’campaign for drawing’. Op luilakmorgen wordt iets verzonnen voor ’vroege vogels’.
Tot inspiratie van ’Op de bres’ zullen tegengestelde begrippen dienen, die nauw samenhangen met 135 kilometer lange verdedigingswerk, dat in een wijde boog rond Amsterdam loopt van Muiden tot Edam. Gedacht wordt aan aanval/verdediging, licht/donker, land/water, vriend/vijand, wij/zij enzovoort.

Zingende Drijvende Diva op keelgracht van Fort bij Vijfhuizen.Beoogde locaties voor de eerste editie van ’Op de bres’ zijn de Kustbatterij bij Diemerdam, het Forteiland Pampus voor de kust van Muiden en het Fort aan de Ossenmarkt in Weesp. De andere stellingforten zijn vrij in te haken op het thema, doch de provincie Noord-Holland subsidieert volgend jaar alleen de activiteiten in Muiden en Weesp. Er is de komende drie jaar budget voor ’Op de bres’ bij de provincie.

De betrokkenheid bij ’Stellingmaand’ september blijft, al wordt de aftrapbijeenkomst geschrapt. Dit jaar was er voor het eerst een publieksopening op het Fort bij Vijfhuizen. Die trok echter relatief weinig belangstellenden.
Ook ’De groene stelling’, een scala aan activiteiten in het voorjaar op de Stellingforten, krijgt een andere opzet. Hiervan zal eigenlijk alleen een startmoment resteren, dat markeert dat her en der de forten weer opengaan voor publiek.

Stichting Cultureel Erfgoed Noord-Holland: http://www.ce-nh.nl/

 

Negen kandidaten op Voorlopige Lijst Werelderfgoed

Bron: persbericht Commissie Herziening Voorlopige Lijst Werelderfgoed
Foto: collectie projectbureau NHW.

Luchtfoto van Fort bij Honswijk en omgeving.De Commissie Herziening Voorlopige Lijst Werelderfgoed onder voorzitterschap van mevr. J.M. Leemhuis- Stout heeft een advies uitgebracht over potentiële kandidaten namens het Nederlands Koninkrijk voor de UNESCO Werelderfgoedlijst. Negen kandidaten zijn van uitzonderlijke en universele waarde, zijn in staat en bereid om het erfgoed te behouden en te beheren en dragen bij aan het verhaal van het Nederlands Koninkrijk aan de rest van de wereld.
De negen kandidaten die de Commissie Herziening Voorlopige Lijst Werelderfgoed voordraagt als kandidaat zijn:

  • Bonaire Marine Park
  • Koninklijk Eise Eisinga Planetarium
  • Maatschappij van Weldadigheid
  • Nieuwe Hollandse Waterlinie (als uitbreiding op de Stelling van Amsterdam)
  • Noordoostpolder
  • Plantagesysteem West Curaçao
  • Sanatorium Zonnestraal
  • Teylers Museum
  • Van Nellefabriek

N.B. Citaat uit het rapport:
Geadviseerd wordt om de Nieuwe Hollandse Waterlinie als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam aan Unesco voor te dragen voor plaatsing op de Werelderfgoedlijst. Met deze uitbreiding verandert het totaal aantal Werelderfgoederen vanuit Nederland niet.

Commissie Voorlopige Lijst Werelderfgoed: http://www.voorlopigelijst.nl/
Volledig persbericht: http://forum.stelling-amsterdam.nl/viewtopic.php?f=30&t=993

 

Samenwerking in het meest diverse fortengebied van Nederland!

Tekst: Bas Kreuger (directeur Vestingmuseum Naarden).
Foto's: resp. coll. Vestingmuseum Naarden en René Ros.

Luchtfoto Vestingmuseum Naarden.In 2008 leek het erop of Naarden, Muiden, Bussum en Weesp één gemeente gingen vormen. Voor sommigen een grote bedreiging, voor anderen een grote kans. Hoe je daar ook over denkt, feit is dat die gemeenten samen een bijzonder en uniek fortengebied vormen: waar elders komen drie verdedigingslinies samen? De Oude Hollandse Waterlinie, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam.

Waar tref je zo'n diversiteit aan fortificaties aan? Een middeleeuws kasteel (Muiderslot), een 17e eeuwse vestingstad (Naarden), twee 19e eeuwse vestingsteden (Muiden en Weesp), een forteiland (Pampus), een serie Waterlinieforten (Ossenmarkt, Uitermeer, Ronduit), een bijzonder 'droog' fort (Werk IV), kleinere werkjes als het Pannekoekenfort en 20e eeuwse kazematlinies dwars door het gebied.

Kortom, een gebied waarin het loont om samen te gaan werken. En zo geschiedde. De forten, vestingen en kastelen sloegen de handen ineen om gezamenlijke producten en promotie te ontwikkelen en met enthousiaste ondersteuning door het Gewest Gooi en Vechtstreek resulteerde dat in 2009 in een serie fiets- en wandelroutes, een website, een online fortenspel, voucherboekje en veel enthousiasme om het gebied te promoten als “de grootste vestingstad van Nederland”. Wat dat betreft jammer dat de fusie van de vier gemeenten voorlopig in de ijskast staat.

Gedeputeerde Rinske Kruisinga onthult informatiebord in Muiden.In 2010 zijn de forten voortgegaan op de ingeslagen weg met vaararrangementen tussen Muiden en Naarden, gezamenlijke promotie binnen het nieuwe Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) en het openstellen van al onze vestingen, forten en kastelen voor de regionale "Dag van de Mantelzorg" op 10 november 2010. Vooral het feit dat het RBT de "Grootste Vestingstad van Nederland" als speerpunt voor gebiedspromotie heeft opgenomen in haar programma stemt de forten zeer tevreden.

Wat willen de forten verder? Vooral het aan elkaar knopen van de forten, vestingen en kastelen door middel van routes en arrangementen blijft centraal staan. Het gebied is zo compact dat je op de fiets, in de kano of te voet veel moois kan ontdekken, met tussendoor heerlijke happen & sappen en snuffelen in winkeltjes in al die mooie plaatsjes.

Fortenwijzer: http://www.fortenwijzer.nl/
Ga naar Gooi en Vechtstreek: http://www.ganaargooienvechtstreek.nl/

 

On-line vrijwilliger(s) gezocht

Welkomscherm van de website.Ben je vertrouwd met veel aspecten van het Internet? Ben je bekend met sociale netwerken zoals Hyves en maak je daar graag gebruik van?
Voor de website 'Stelling van Amsterdam, een stadsmuur van water' kan je dan mogelijk een nuttige rol gaan vervullen om de online bekendheid van die website te vergroten. En daarmee meer mensen bekend maken met de Stelling van Amsterdam en ander militair erfgoed.
Je zou dan de volgende werkzaamheden, in onderling overleg met de auteur van de website, kunnen uitvoeren:

  • Suggesties doen voor verbeteren online aanwezigheid,
  • actief nieuwsberichten uit online media vermelden op het Stelling Forum en Forten Info,
  • actief bijdragen aan de Stelling-pagina's op Hyves en Facebook en
  • actief aanvragen van links/verwijzingen of banners bij andere websites.

Als je een of meer van deze werkzaamheden zou willen uitvoeren, of meer inlichtingen wenst, dan ben je van harte welkom om te reageren via de Vraagbaak. En meer handen maken licht werk dus meerdere personen kunnen ook samen het werk doen.

Vraagbaak: http://www.stelling-amsterdam.nl/algemeen/vraagbaak.html

 

Spaarndam, een ratjetoe aan huizen

Met dank aan: Historische Werkgroep Spaarndam.

Spaarndam, een ratjetoe aan huizenTer gelegenheid van het 725-jarig bestaan van het dijkdorp Spaarndam heeft de Historische Werkgroep Spaarndam een tentoonstelling, boek en website(uitbreiding) 'Spaarndam een ratjetoe aan huizen' verzorgd.
Ook een vijftal woningen die voor het Ministerie van Oorlog zijn gebouwd, komen in het boek voor*:

  • Lageweg 1
  • Visserseinde 24
  • Boezemkade 3
  • Ringweg
  • Zijkanaal C weg 11

De fortwachterswoning van Fort bezuiden Spaarndam (Boezemkade 3) wordt bijvoorbeeld als volgt beschreven:
"Witgeschilderde houten fortwachterswoning uit het begin van de twintigste eeuw als onderdeel van de Stelling van Amsterdam. [...] Bij de woning heeft, naast de genieloods, ook nog een troepenloods gestaan. De regenput, midden in het veld, markeert de zuidzijde van deze loods. Later heeft het gehele terrein aan het Boezemkanaal gefunctioneerd als stormbaan."

* Mogelijk nog niet op hun website opgenomen.

Spaarndam 725 jaar: http://www.historischewerkgroepspaarndam.nl/spaarndam725/spaarndam725.asp
Fort bezuiden Spaarndam: http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/spaarndam-zuid/

 

Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam. De redacteurs en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid, op welke wijze ontstaan, door het gebruik van de inhoud van de website, nieuwsbrief of andere publicatie, door welke persoon en voor welk doel dan ook. Bij gebruik als bron voor publicaties en andere uitingen is bronvermelding verplicht en tevens wordt deskundige begeleiding, door bijvoorbeeld de redacteur of auteur, aanbevolen. In de nieuwsbrieven weergegeven meningen zijn een deel van een column of strikt persoonlijk tenzij expliciet anders is aangegeven. 'Majoor Van Hall' en 'Soldaat Troelstra' zijn fictieve militairen uit het verleden die dienen als pseudoniemen voor verschillende personen. De inhoud van een nieuwsbrief wordt na publicatie niet meer gewijzigd en kan later onjuist zijn gebleken of niet meer van toepassing zijn. De auteursrechten berusten bij René G.A. Ros tenzij anders is aangegeven. Zie ook de privacy verklaring.

 

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Maas+deNatris verrichten militair-historisch onderzoek op het snijvlak van defensie en samenleving en vertalen dat naar gedrukte en digitale media. (Advertentie)
 
 
 
Bekijk en bestel onze luchtfoto's van de forten digitaal, als afdruk of puzzel. (Advertentie)