Sluit [X]   
 

Peuter Henk Hioolen in 1914: ontvangt Officier in de Orde van Oranje-Nassau

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 10-5-2017

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief 65

Nieuwsbrief Website Stelling van Amsterdam, nummer 65
(29 juli 2002)

Beste lezer,

Bij deze een nieuwe nieuwsbrief over de website Stelling van Amsterdam; een onafhankelijk particulier initiatief zonder winst-oogmerk.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/>

Deze nieuwsbrief is, met meer verwijzingen, ook te vinden op: <http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/>
Daar is ook meer informatie over deze nieuwsbrieven, het aanmelden en het archief te vinden.

Heb jij informatie die via deze nieuwsbrief aan geïnteresseerden gezonden kan worden? Stuur de informatie dan aan <e-mail adres vervangen door formulier>.

Tip: stuur de nieuwsbrief door aan anderen en vraag ze ook abonnee te worden.

INHOUD
In deze nieuwsbrief:

GENIEDIJK HAARLEMMERMEER
Sinds ik in 1998 begon met het systematisch bezoeken van alle onderdelen van de Stelling heb ik diverse malen delen van de 10,5 km lange Geniedijk Haarlemmermeer bezocht. Behalve een aanvankelijke beperking van 18 foto's per dag met de eerste digitale camera zat het weer ook altijd tegen. Als het niet regende dan had het net geregend. Zo heb ik al eens lopen modderworstelen bij de snelweg A4.
Op 16 juli jongstleden was alles echter anders. Technisch gezien kan ik ruim 700 foto's per dag maken, het was mooi weer en er ligt nu overal een asfaltpad langs de dijk! Samen met David Ross (geen familie, maker van de website Forten en Vestingen in Noord-Brabant) ben ik onder die omstandigheden de hele geniedijk langs geweest. Waar nodig was vantevoren toestemming gevraagd en gekregen voor het betreden van de terreinen.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/haarlemmermeer/>
<http://www.forten-brabant.nl/>

We begonnen op de Aalsmeerderweg waar we over de Geniedijk naar de sluizen en het Fort bij Aalsmeer liepen. Ook hier wordt het fietspad aangelegd en is een dubbele rij bomen aan de keelzijde geplant. Het fietspad gaat eenmaal door de dijk heen waardoor de betonnen nevenbatterij buiten het zicht ligt. De brug over het voorkanaal was al in aanbouw. Over deze brug zal het fietspad over de dam tussen de beide fortgrachten naar de ringdijk lopen zodat het fietspad niet langs de keelzijde van het fort gaat. Er zijn verschillende verklaringen in omloop - en misschien wel allemaal waar - maar deze dag hoorden we dat het brandweeroefencentrum liever geen oploopje heeft als er brandweerwagens met sirene naar een oefenbrandje racen. Verbeterd wel de realiteit van de oefening zou ik zeggen.
De dubbele schutsluis lag er net zo beroerd bij als altijd. Bij de ondersluis was echter grond weggegraven waardoor water door de sluis lekte en het geheel op een Alpen-beekje leek. Om de bomvrije gebouwen heen lopend was er niet veel gewijzigd. De twee hefkoepelgebouwen liggen er net zo intact bij als voorheen, in het linker exemplaar was wel veel water te zien.
Het Fort bij Aalsmeer is het eerste fort dat ik, als 12-jarig jochie op verkenners-kamp, betreden heb; we slopen 's avonds langs de woonboten het donkere fort in. Ruim twintig jaar later lijkt het fort veel kleiner en is het geheel verandert.
We gingen met een medewerker van het in het fort gevestigde Centrum voor Brandweer en Bedrijfshulpverlening Nederland door de lokalen gelopen.Het frontgebouw is in gebruik voor brandweeroefeningen in cellen. De twee oudere leslokalen in het hoofdgebouw zijn gewoon wit en recht ingericht. Het nieuwe derde lokaal benadert met bruine houten tafels en stoelen samen met de koperen lampen meer de sfeer van het fort. Wellicht worden de lege keuken en de twee oudere lokalen ook zo ingericht - het is nogal druk sinds Enschede en Edam...
De keuken is opgeknapt en de wasemkap, waterpomp en stenen werktafel zijn als nieuw. De rechter keelkazemat is ook opgeknapt en daarbij zijn de tabellen overschildert, deze tabellen worden later weer aangebracht. Bij de leslokalen is een van de drie plaatsen waar het dak lekt. De garantie van de dakbedekking is er nog, maar dan moet de eigenaar (gemeente) wel eerst de grond er vanaf halen!
Enkele houten tussenwanden zijn nog aanwezig, soms in de originele kleur. Maar de kantine heeft meer brandweer-rood.
Het deel van het hoofdgebouw, links van de linker keelkazemat en de kazemat zelf, zijn ook in gebruik als oefenruimte en de lokalen zijn daar van metalen tussenwanden en klinker-verhogingen voorzien. Alle lokalen zijn geheel zwart beroet en bij thuiskomst werd mij gevraagd of ik naar een barbecue was geweest...
Een andere oefenruimte heeft een smal Amsterdams trappetje naar beneden. Daartoe is een gat in de vloer gemaakt naar het waterreservoir. Dit was de eerste keer dat ik in een waterreservoir kon, want er stond geen water in. Het was goed te zien dat het reservoir 'drijft' en waar de buizen voorheen in de bak kwamen.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/aalsmeer/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/aalsmeer-sluis/>
<http://www.europrolis.nl/CBBN.htm>

Eenmaal buiten liepen we over de benedensluis weer naar de geniedijk waar we enkele aarden traversen en een betonnen nevenbatterij bekeken. We kwamen terug bij de aarden Batterij aan de Aalsmeerderweg. Omdat er later een pompstation voor een defensiepijplijn heeft gestaan is alleen de buitenwal nog in goede staat.
We staken de Aalsmeerderweg echter over en zagen dat het stuk naar de snelweg A4 nu ook voorzien is van een asfaltweg. Evenals het stuk aan de andere kant van de snelweg zal het waarschijnlijk nooit in gebruik komen als fietspad omdat de fietsbrug over de snelweg er nooit komt?
We liepen echter zeer comfortabel naar de mitrailleurkazemat Slotertocht Zuid uit 1934. De deuren zijn weg dus we konden door het schietgat de snelweg zien. Er stonden nog waxinelichtjes van een gezellig samenzijn. Tegen de snelweg aan zijn de restanten van de bomvrije damsluis in de Slotertocht. Het dak en de aarden dekking is gesloopt en de rest ziet er uit alsof het morgen in elkaar zakt. De afslag naar de nieuwe snelweg A5 begint er en de snelweg is dus nog dichter naast de sluis gekomen.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/aalsmeer-weg/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/slotertocht/>

De Batterij aan de Sloterweg was helaas weer dichtgelast en niet toegankelijk. We reden maar door naar Hoofddorp. Ook hier zijn op enkele stukken dijk nieuwe fietspaden aangelegd, met wildroosters vanwege de tamme schapen. Op deze manier konden we nu eenvoudig de nevenbatterij van dichtbij bekijken.
Bij het Fort bij Hoofddorp bestond de mogelijkheid dat we bij toevallige aanwezigheid wel naar binnen konden maar er was helaas niemand aanwezig. Daarom maar op het glacis gelopen en de gietijzeren caponniere bekeken.
Een stukje verder is de doorsnijding voor de spoorweg Hoofddorp - Alphen aan de Rijn te vinden. Twee ongewapend grindbetonnen wanden met sponningen voor schotbalken splijten de geniedijk. Bovenop de dijk is de fundering van het gebouwtje voor de schotbalken ook nog te zien en over het voorkanaal zijn de bruggenhoofden van de spoorbrug nog aanwezig.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/nevenbatterij/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/hoofddorp/>

Van de Batterij aan de IJweg is nog steeds niet veel meer te zien dan een bult met een kunstwerk erop. Met de nieuwe prikstok (dank aan Hans Baas) konden wel de randen op de hoek van het frontgebouw en de poterne afgetast worden. Ook aan de keelzijde werden enkele stukken muur gevoeld. Het idee bestaat dat de vleugelmuren wel gedeeltelijk zijn gesloopt of beschadigd maar de rest van het gebouw nog intact onder de grond zit. Het dak van het frontgebouw ligt over een groot gebied onder slechts vijf centimeter gras dus sloop tot halverwege de muren is waarschijnlijk niet gebeurd. Ik zou zo graag eens een proefsleuf graven... :-)
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/ijweg/>

Even verderop ligt de bomvrije damsluis in de IJtocht en deze is nog wel intact. Helaas is er een weg door de dijk gemaakt en verbindt een brug nu de geniedijk. De sluis is met dak echter nog in redelijk tot goede staat en biedt een mooie gelegenheid om die krioelende massa in de Floriade te bekijken.
Vlak bij het Fort bij Vijfhuizen, tegenover het oude station, liggen twee artilleriebatterijen in de dijk alhoewel ook elders in de dijk nog aarden traversen te herkennen zijn. Van de twee batterijen is er één met een betonnen nevenbatterij terwijl de andere geheel van aarde is. Niets nieuws over te vertellen (gelukkig!?).
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/vijfhuizen/>

Het Fort bij Vijfhuizen konden we door ziekte van de beheerder onverwachts niet in. Maar na een diner in Hoofddorp bleek de persoon met de noodsleutel thuis gekomen te zijn en bereidt de sleutel af te staan. Deze sleutel kreeg slechts twee van de vier sloten open waardoor het interieur van de rechter helft van het hoofdgebouw ontoegankelijk bleef. Bovendien konden we nergens de hoofdschakelaar vinden! Maar een echte fortoloog heeft ook overdag een zaklantaarn mee en draagt ook bij 30 graden een lange broek vanwege de brandnetels! En dat kwam nu goed uit...
Binnen was er eigenlijk nog niets verandert maar het was leuk om weer eens rustig over en in het fort te lopen. Binnen is wel te zien dat er een verdediging tegen indringers en jeugdige vandalen is aangebracht. Dit is vooruitlopend op de aanstaande verbouwing tot Kunstfort Vijfhuizen.
<http://www.kunstfort.nl/>

In totaal zijn er ruim 300 foto's gemaakt en deze keer met mooier weer dan bij de oudere foto's. Hierdoor konden vele foto's op de website vervangen worden. Alles bij elkaar heeft dat drie avonden van 20.00 tot 02:00 uur gekost, dus geniet ervan! :-)

KRUITPAD 16
Door het Historisch Archief Muiden (niet te verwarren met de Historische Kring Stad Muiden) is een boek van 204 pagina's in A4 formaat uitgegeven met de titel 'Kruitpad 16'. Dat is het adres van de kruitfabriek in Muiden. Zoals bekend binnen de Stelling van Amsterdam gelegen.
Het boek geeft een overzicht van het begin als kruitmolen in Amsterdam tot en met de huidige veiligheidsprocedures en inspraakavonden.Op zich leest het best lekker door en er wordt veel interessante informatie aangedragen. Er is mijn inziens toch veel op de vorm en vooral inhoud aan te merken.
Zo worden de teksten over de periode vanaf 1925 geïllustreerd met krantenartikelen en de daarbij behorende foto's. Het is echter niet aan te raden om de krantenartikelen te lezen. Het is namelijk dubbele informatie want de gewone teksten bevatten heel veel citaten uit die artikelen. Gezien de ethiek van veel journalisten en de korte verhaaltijd van artikelen is een kritisch gebruik van deze bronnen onvermijdelijk maar dat lijkt niet te zijn gebeurd. Bovendien worden er soms meerdere artikelen over dezelfde gebeurtenis bijgesloten en moet de lezer zelf de verschillen opmerken. Iets dat - volgens mij - de taak van de schrijver is. Ik heb dan ook sterk de indruk dat de artikelen er zijn bijgeplaatst omwille van de afbeeldingen. Echter, nergens krijg ik een aanwijzing dat er auteursrechtelijk iets is geregeld met de makers van deze en andere afbeeldingen.
De hoofdstukken tot 1952 leunen zeer sterk op het boek "Buscruytmaeckers. Ervaringen en lotgevallen van een merkwaardig bedrijf in Holland" dat in 1952 ter gelegenheid van het 250 jarig bestaan van de fabriek verscheen. Ik heb een exemplaar en bepaalde teksten in het nieuwe boek kwamen me zeer bekend voor maar zin in een gedetailleerde vergelijking had ik niet.
Zeker vanaf 1947 worden eigenlijk alleen de explosies en de gevolgen daarvan behandeld. Daarbij is ook het enig duidelijk merkbare eigen werk te ontdekken. Er zijn namelijk diverse gesprekken met ooggetuigen gevoerd en die geven een idee van de situatie en worden kritisch binnen de realiteit gehouden. De teksten worden hier ook geïllustreerd met foto's van grafstenen.
Over de recente jaren wordt geleund op de activiteiten en informatie van Jan Bovenlander, een inwoner van de "Klapwijk", en zijn website Muideninfo <http://www.muideninfo.nl/> die allerminst objectief genoemd kan worden. Daarbij worden recente calamiteiten van de vuurwerkramp in Enschede, de 11 September aanslagen, de zelfmoordaanslag op een kunstmestfabriek in Toulouse en de explosie van een munitieopslag in Lagos genoemd. Zonder dat de verschillen of overeenkomsten (die ik niet kon bedenken) tussen kruit en vuurwerk, kerosine, kunstmest en munitie worden besproken. Ik ontken niet dat er in Muiden geen gevaren meer zijn en een gezonde discussie is nodig. Zelf woon ik op slechts twee kilometer afstand van de fabriek.

Er is echter zeer weinig informatie over de ontwikkelingen en de voortgang van het bedrijf. Gebouwen komen vaak alleen aan bod als ze ontploft of beschadigd zijn. Iets over de nog aanwezige gebouwen en het terrein mis ik zeer. Een historische inventarisatie van de provincie ken ik wel van titel en maar ik heb zelf nog geen kopie gevonden.
En ook de plaats en geschiedenis binnen de Stelling worden niet aangestipt. De twee zaken die ik het leukst vond, waren de plattegrond van de gesloopte Kazemat B van Muiden en het feit dat er naast Ouderkerk en Muiden een derde terrein in Kollumerwaard (Fr.) is (geweest?).

Kort samengevat kan ik het boek het beste een 'niet-geauthoriseerd biografisch werkstuk' noemen - met zijn eigen waarde. Voor 27 euro (60 gulden!) is het boek te koop bij boekhandel Primera aan de Sluisstraat 9 in Muiden. Tevens bij het Historisch Archief Muiden zelf.

Binnenkort zal het boek nogmaals door mij gelezen worden en informatie die een aanvulling is op de website opnemen.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/muiden-krijgsman/>

FORT BIJ UITHOORN
Op Open Monumentendag (14 en 15 september) zijn er overal diverse activiteiten. Bovendien is de maand september ook Nationale Fortenmaand.
Op het Fort bij Uithoorn - ik weiger het Fort Amstelhoek te noemen - worden er op 14 september ook dit jaar vele activiteiten verzorgd: rondleidingen, re-enactment met soldaten, tentoonstelling van de opgravingen, rondrit in oude bus door de polder, mode-van-vroeger, oude landkaarten, rondvaart op de gracht, antiek en curiosa, proeverij, theater, concert en nog een paar van dat soort dingen. Vorig jaar waren er 2000 bezoekers en hopelijk komen er deze keer minstens net zo veel. Bovendien begint de Monumentennacht op het fort.
Maar ook de website wordt in het fort gepresenteerd. Net als vorige jaren zullen enkele computers opgesteld worden. De bezoekers kunnen dan even zonder telefoontikken op de website surfen en de aanwezige begeleider kunnen wat tips geven of vragen beantwoorden. Er zijn al enkele van deze begeleiders, nl. het vaste promotie-team, maar extra hulp is van harte welkom! Denk niet, dat doet een ander wel want de ervaring leert dat er weinig mensen zich aanmelden. Maar het is zo leuk en gezellig om te doen! Mocht je vinden dat je te weinig kennis hebt om begeleider te zijn, kom dan helpen op het fort want dan krijg je begeleiding van ondergetekende. Wellicht dat de meer ervaren personen een van de onderstaande evenementen willen verblijden met hun aanwezigheid?
<http://www.openmonumentendag.nl/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/uithoorn/>
<http://www.fort-akademie.nl/>

KUNSTFORT VIJFHUIZEN
De Stichting Kunstfort Vijfhuizen is druk bezig met het uitvoeren van hun plannen voor het Fort bij Vijfhuizen. Eind van dit jaar moet begonnen worden met de bouw en verkoop van de woningen waarmee geld wordt verkregen voor de restauratie van het fort.
Van 1 september tot en met 3 november 2002 (ook de nabijgelegen Floriade is dan nog open) wordt door de stichting de kunstmanifestatie HELP! georganiseerd om een begin te maken met de artistieke werkzaamheden. Zeven kunstenaars zullen werk exposeren of maken dat te maken heeft met het fort en zijn vroegere en/of toekomstige functie. In het fort zal een kleine tentoonstelling te zien zijn over de ontwikkeling van het fortterrein, de woningbouw en de Stelling van Amsterdam. Tevens is er een educatief en theater programma.
Voor deze manifestatie worden vrijwilligers gezocht als gastheer/gastvrouw en toezichthouder. Heb jij zin om mee te helpen en tevens de Stelling te promoten?
Meer informatie is te vinden op de website.

DE GROENE GOLF
Ook het informatiecentrum De Groene Golf (van Rijkswaterstaat, Provincie Noord- Holland en Gemeente Haarlemmermeer) zoekt een deskundige. Op Open Monumentendag (14 en 15 september) wil men graag een deskundige hebben (minstens één per dag) die bezoekers wil vertellen over de Geniedijk Haarlemmermeer (deze valt onder het project Haarlemmerméér Groen). Je hoeft uiteraard niet in het gebied te wonen om er wat vanaf te weten en met een beetje kennis weet je al vaak meer dan de bezoeker. Het zal vast een leuke ervaring zijn.
Als je liever een of meerdere computers met de website daar opgesteld wilt hebben waarbij je assistentie verleent in het gebruik, neem dan eerst even contact met ondergetekende op.
<http://www.groene-golf.nl/>
<http://www.openmonumentendag.nl/>

SEEADLER EN ENKELE ANDERE DUITSE ZAKEN
De restanten van de Funkmessstellung Seeadler - een Duits radar station - liggen in de Bloemendalerpolder tussen Weesp en Muiden. Een gebied dat formeel uit het Groene Hart is gehaald en met plannen voor woningbouw. In de afgelopen week is het kleinste van de vier gebouwtjes spontaan (?) omgevallen.
Verschillende mensen hopen dat Seeadler behouden kan blijven tussen of naast de woonwijk - als oorlogsmonument ter ere van de geallieerde vliegers.
Over Seeadler vond ik onlangs een - zeer het lezen waard - ingezonden stuk op de website Muiden Info: http://www.muideninfo.nl/ingezonden/minfo-ingez-020130-seeadler.html

De schrijver van het ingezonden stuk, Gerlof Langerijs, deelde me ook twee andere zaken mee.
Ten eerste dat de Duitse bunker bij het Museumplein waarschijnlijk al in 1938 is gebouwd. Het gebouw van het huidige Amerikaans consulaat was toen het Duitse consulaat. En bij alle Duitse diplomatieke posten werden al voor 1938 oorlogsvoorbereidingen getroffen. De bunker heeft dan ook ongetwijfeld te maken gehad met de stroomvoorziening of communicatie. Een Duits bunker van voor 10 mei 1940, da's apart!

Ten tweede blijkt het Fort in de Laander en Westbijlmerpolder (ook Sectorpark Ouderkerk, afd. Munitie of 'Fort Bijlmer') als executieplaats gebruikt te zijn. Niet door de Duitse bezetter maar door de na-oorlogse Nederlandse justitie. Er zijn in 1948 zeven oorlogsmisdadigers geëxecuteerd waaronder een SD-er die bij de arrestatie van de familie Frank was.
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/duits/>
<http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/bijlmerpolder/>

OVERIG
- Er is inmiddels een dam en drijvende brug voor zandwagens gemaakt bij de Kustbatterij bij Diemerdam. Het is de voorbode van een weg die naar IJburg wordt aangelegd. Voor zover mij bekend komt deze in het schootsveld tussen de batterij en de Kringenwetboerderij Zeehoeve te liggen. <http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/diemerdam/>
- De grondwerkzaamheden bij de lunet aan het Nieuwe Meer (oorspronkelijk behorende tot het Fort aan Het Nieuwe Meer lijken beëindigd. Het terrein is nu opgehoogd en weer waterpas. De bakstenen schuilplaats, volgens mij van Duitse makelijk, is niet meer te vinden. <http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/nieuwe-meer/> en <http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/duits/>
- De Stelling website staat al zes weken in de Internet Top 100! Deze Top 100 wordt ook wekelijks in het Algemeen Dagblad afgedrukt. <http://www.internet100.nl/>
- Gevonden: een portaal site over Pampus. <http://www.pampus.info/>
- Iemand schreef mij dat ze vermoedde dat de foto van Koningin Wilhelmina niet de echte was maar van actrice Anne-Wil Blankers. Volgens mij is dat niet het geval, maar ik kan in dit geval niet meer met zekerheid de bron van de afbeelding herleiden. Daarom zijn er enkele andere foto's opgenomen. <http://www.stelling-amsterdam.nl/stelling/mensen/koningin.htm>
- De nieuwe weg over het voormalige mobilisatiecomplex in Mijdrecht zal 'Genieweg' gaan heten. Aardig, maar deze naam werd meestal aan wegen gegeven die aangelegd en beheerd werden door de Genie. 'Landmachtweg' vind ik een toepasselijker naam en een leuk woordgrapje. <http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/magazijnen/>

Met vriendelijke groet,
René Ros

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
ReneRos.biz voor ontwikkeling, advies & expertise en opleidingen voor Filemaker database-toepassingen. (Advertentie)
 
 
 
'Kennismaken met de Stelling van Amsterdam' is een interactief e-book over de Stelling. (Advertentie)