Fort bij Uithoorn

(Werken aan de Mijdrechtse Zuwe, Fort beoosten Uithoorn, Fort bezuiden Uithoorn, Fort aan de Mijdrechtse Zuwe bezuiden Uithoorn, Fort op de Mijdrechtse Zuwe; volksmond: Fort De Zuwe, Fort Amstelhoek)

Tevens:

Depot Operaties / Organisatie B

Historie:

1885 aardwerk
1894 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus 1897, Stbl. 197)
1909-1911 bomvrije gebouwen (G.J. van Slingerland)
1917 oprichting Luchtafweerafdeeling? (11 april 1917)
1926 vestingwerk van de derde klasse (K.B. 28 mei 1926, Stbl. 156)
1944-1945 gebruikt t.b.v. Vordere Wasserstellung
1945 ongeval handgranaat, 1 dode (juni 1945)
1951 vestingwerk van geene klasse (K.B. 25 oktober 1951, Stbl. 463)
1958-1960 opslag diversen MAAP/MGDM/Mundepcie (ca. 1958-1960)
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 19 februari 1959, Stbl. 39)
1960 fortwachterswoning vervangen (ca. 1960)
1975-1992 gebruik door Operaties / Organisatie B (≥1975-ca. 1992)

Locatie:

Het fort ligt in de noordelijke hoek van de Polder de Bedijking der Mijdrechtsche Droogmakerij bij Amstelhoek. Tussen dit fort en het Fort bij Kudelstaart ligt de Linie Kudelstaart - Uithoorn. (117.460/471.250)

Doel:

Afsluiting en verdedigen van de (voormalige) spoorwegen Uithoorn - Alphen aan de Rijn en Uithoorn - Nieuwersluis-Loenen, de westelijke en oostelijke hoeken van de Tweede Bedijking en de Mijdrechtse Zuwe en ook bescherming van de (voormalige) inundatiesluis ten westen van het fort.
Zie ook Fortmanoeuvres 1912.

Bezetting:

321 (1911), 266 (1920), 5 off. en 20 onderoff. en 340 mansch. = 365 tevens 75 logies in bergloods (1924); commandant Kapt. Jhr. Herwijn (1915);
3de Compagnie, 1ste Bataljon, 2de Regiment Vesting Artillerie (1915)
Zie Aannemer Van Slingerland, Genieofficier Dudok, Kanonnier Gaveel, Korporaal Thijssen, Fortwachter Boortman en Fortwachter Uidam.

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Model B, onversterkt beton en regelmatige vorm. Het interieur is relatief intakt. De bergloods bevindt zich aan de keel van het fort.

Volgens een verzetsgroep (Groep Albrecht) kwam er op 23 juni 1944 een Duitse bezetting van ongeveer 100 Marine-manschappen (jong maar met geoefende indruk) in de omgeving van het fort aan.
"Het fort is weer geheel geopend en is in camouflage-kleuren geverfd."
In augustus 1944 waren de Marine-manschappen nog aanwezig (geschat 300) in het fort en in het dorp Uithoorn. Op 11 september 1944 zijn het fort en de gevorderde huizen verlaten.

Volgens een andere verzetsgroep (Bureau Inlichtingen Londen) werd het fort in april 1945 door de Duitse bezetter gebruikt voor de legering van 20 manschappen van Armeense afkomst met waarschijnlijk de opslag van munitie als taak.
Andere rapporten melden dat het fort (of Fort aan de Drecht?) in april 1945 door de Duitse bezetter werd gebruikt voor de legering van manschappen ten behoeve van de veldstelling in de Linie Kudelstaart - Uithoorn als onderdeel van de Vordere Wasserstellung.

Op de rand van een houten raamkozijn in het frontgebouw staat met potlood geschreven:
"Hier temt men leeuwe en apen
maar geen goozers van het zware wapen"

In de jaren zestig en zeventig zou in het fort door 'Operatieën' onder meer wapens, munitie en springstoffen verpakt zijn om elders in het land in caches begraven te worden. Na de vondst van enkele caches zouden de caches leeggehaald zijn en de Marechaussee de kisten centraal opgeslagen hebben; als dat daadwerkelijk is gebeurd mogelijk in dit fort.
Een medewerker zou als fortwachter vanuit de woning een oogje in het zeil hebben gehouden.
Als 'Post Fort Uithoorn' functioneerde de Koninklijke Marechaussee waarschijnlijk als dekmantel. Zie Villa van Eeghenstraat voor bureel en meer informatie over 'Operatieën'.

Zie Situatieplannen Fort bij Uithoorn.
Zie ook Thema-nieuwsbrief 'Stay Behind organisaties in de forten'.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden: open polderlandschap en de infrastructuur.

Flora & Fauna:

Waardevol terrein m.b.t. natuur en landschap.

Gemeente:

De Ronde Venen, Ut

Eigenaar:

Staatsbosbeheer (erfpacht Fort Amstelhoek)

Gebruiker:

Fort Amstelhoek, Brandweer Games

Gebruik:

Evenementen, opslag, natuur
Zie bezoekinformatie over dit fort op de website Stelling van Amsterdam Recreatie.

Monument status:

Rijksmonument (grotendeels); Lijst van Werelderfgoed UNESCO

Onderhoud:

Originele staat, constructie is redelijk goed.