 Diversen
Van de volgende objecten is nog te weinig informatie bekend. Deze objecten hebben daarom geen eigen informatie pagina.
Foto's: © René Ros tenzij anders aangegeven. |
 Bastion Haarlem
Van de 26 bastions (of bolwerken) van de Vesting Amsterdam (derde uitleg van 1613-1663) is alleen bastion Haarlem nog zeer duidelijk te herkennen. De saillant en de twee facen van het bastion hebben een bakstenen kademuur aan het water. Tegenwoordig het Eerste Marnixplantsoen.
 Locatie (120.500/488.325)
|
Bushuizen Amsterdam
In Amsterdam gebouwd ten behoeve van de stadsmuur van de Vesting Amsterdam die tussen circa 1613 en 1663 werd aangelegd. Vandaar het Amsterdamse wapen aan de gevels?
Van onderstaande bushuizen of arsenalen is niet bekend of zij ten tijde van de Stelling nog door de krijgsmacht werden gebruikt. Van twee andere bushuizen is dat wel bekend, zie Arsenaal Waterlooplein en Militiegebouw.
|
|
 Brouwersgracht
Locatie (ca. 121.020/488.240) |
|
 Lijnbaansgracht
Locatie (ca. 120.650/488.440) |
Buskruitfabriek Sollenburg
De Sollenburg fabriek was één van de drie langst in gebruik zijnde buskruitfabrieken van Nederland. Het lag twee kilometer ten zuiden van Ouderkerk aan de Amstel, op de oostoever van de Amstel.
In 1758 als Kruydmolen de Sollenburg aan de Amsterdamse Overtoom ontploft en bij Ouderkerk aan de Amstel herbouwd.
In 1848 is het nog in bezit maar niet in bedrijf. Mogelijk werd het als magazijn gebruikt, zoals de oudere kruitfabriek in Nieuwendam nog in 1848/1867 als magazijn gebruikt werd. De gebouwen zijn tussen 1848 en 1902 gesloopt en in 1902 is er een boerderij op het terrein gebouwd. Op een luchtfoto zijn enkele funderingen van kleine gebouwen te herkennen evenals het terrein waar het kruithuis stond.
Zie Buskruitmakers.
Locatie hoofdgebouw (120.450/476.700)
Locatie kruithuis (121.160/476.350) |
Calamiteitenhandcentrale Amsterdam
Naast een schuilhandcentrale in een 'beschermde ruimte' in Den Haag werd in december 1968 voor het PTT-noodnet opdrachten verstrekt voor het inrichten van een schuilhandcentrale in Maastricht, een calamiteitenhandcentrale Amsterdam en een calamiteitenhandcentrale Rotterdam. Deze zouden schokvrij en EMP-beveiligd opgesteld worden.
Waarschijnlijk is Calamiteitenhandcentrale Amsterdam inderdaad ingericht en wel in de kelder van het Hoofdpostkantoor aan de Nieuwezijds Voorburgwal.
Locatie (121.155/487.420) |
Commandantshuis, Amsterdam
Gebouwd in 1775, gesloopt in 1912. Stond in Amsterdam op de plaats waar nu het Nationaal Monument op de Dam staat.
Functie onbekend, mogelijk:
Commandant van een halve brigade der gewapende burgerwacht in wijk 55 (1764 - 1798)
Schuttersraad en schutterij van Amsterdam, Bureau van de Commandant-Kolonel (1817 - 1833)
|
Garnizoenscommando Amsterdam |
| |
De Lairessestraat (1940)
In mei 1940 was het kantoor van de garnizoenscommandant gevestigd in de De Lairessestraat te Amsterdam. Het huisnummer is onbekend. |
| |
Brouwersplein
Tot 1 mei 1950 hield de garnizoenscommandant kantoor in J.W. Brouwersplein 11 te Amsterdam. |
| |
 De Lairessestraat
Per 1 mei 1950 tot na 13-11-1962 hield de garnizoenscommandant kantoor in De Lairessestraat 41 te Amsterdam.
Locatie (ca. 120.200/485.320) |
Kameradschaftshaus "Erika" / CADI - Club "Prinses Irene", Amsterdam
Voormalig Clubgebouw IJsclub Amsterdam aan de Van Baerlestraat te Amsterdam.
CADI = Cantine dienst
Tijdens de bezetting als Kameradschaftshaus "Erika" gebruikt door de Duitse bezetter. Officieren en soldaten van de Kommandantur gebruikten hier de lunch en diner. Was ook toegankelijk voor NSB'ers, NSDAP'ers en Duits civiel personeel.
In juni 1945 werd Amsterdam een verlofcentrum voor Canadese soldaten uit Duitsland. In Duitsland mocht men zich niet verbroederen met de bevolking.
Van september 1945 tot september 1946 werd het gebouw gebruikt als recreatie-ruimte door Canadese troepen.
Het gebouw is gesloopt.
Locatie (ca. 120.450/485.520) |
Kruitmakerij De Munnik
Kruitmakerij De Munnik was sinds 1666 of 1668 gevestigd te Purmerend. In 1701 en 1775 of 1776 ontploft.
Was in ieder geval in 1787 in gebruik, er werd door Amsterdam kruit van afgenomen vanwege de Pruisische aanval op de stad (zie Patriotten 1787). Gesloopt in 1832 of 1833.
Locatie (ca. 124.930/501.754) |
Magazijn Bijlmerpolder
De voormalige Post nummer 9 op de Ringdijk van de Bijlmermeerpolder. Bouw op "Terrein in den (zuidpunt van de) Bijlmerpolder" ving aan in december 1939 (in januari en februari geen werkzaamheden vanwege vorst) met laatste maandrapport van 7 mei 1940.
Gebouwen en een brug zijn aangelegd. In gebruik als magazijncomplex tot circa 1968. In 1949 is er sprake van het installeren van een C.V.-installatie in het magazijn Weesperkarspel, mogelijk worden deze magazijnen bedoeld - of Fort Uitermeer? |
Magazijn Osdorperweg
De voormalige Post nummer 11 aan de Slimmeweg bij Sloten. Bouw op "Terrein aan den Osdorperweg bij Sloten" ving aan in december 1939 (in januari en februari geen werkzaamheden vanwege vorst) met laatste maandrapport van 7 mei 1940. Op 1-12-1950 in gebruik als buskruitmagazijn. |
 Magazijn Ouderkerk (-Zuid)
De voormalige Post nummer 11 aan de Amstel etc.; aan de oostzijde van de Amstel, ten zuiden van Ouderkerk a.d. Amstel en tegenover Schietkatoenfabriek De Oude Molen.
In gebruik vanaf 1938 of eind 1939 tot na 1980/1983 en op 1-12-1950 als uitrustingsmagazijn. Het zou gebruikt zijn voor de opslag van zwaar kaliber granaten.
In 1940 bestond het uit vijf magazijnen en één woning welke allen nog aanwezig zijn.
Tegenwoordig buiten gebruik. |
 Magazijn/Werkplaats Papaverweg
Aan de Papaverweg, en mogelijk in de voormalige Fokker-fabriek, waren loodsen in gebruik als magazijn.
In de jaren 1960 werd hier door het 490 Verzorgings Commando 4e en 5e echelons onderhoud aan voertuigen uitgevoerd. 2de en 3de Echelon onderhoud vond o.a. op het Sectorpark Sloten, afd. Materieel plaats.
In ieder geval in de periode van ongeveer 1970 tot 1975 was het in gebruik bij het 150 depot compagnie voor niet-gangbare goederen. Het magazijn voor gangbare goederen was in Utrecht.
Het terrein van de Fokker-fabriek is geheel herbouwd met bedrijfspanden.
Zie ook Barak Papaverweg. |
 Magazijn Venserpolder
Het voormalige kruitmagazijn nabij het voormalige Sectorpark Ouderkerk, afd. Munitie te Amsterdam Zuid-Oost. Waarschijnlijk gelijk aan een nog bestaand Kruitmagazijn bij Spaarnwoude.
Gebouwd circa 1893 en in gebruik tot voor 1-1-1968 en op 1-12-1950 als retourmagazijn.
Tegenwoordig gesloopt.
Locatie (125.150/481.200) |
 Magazijn Vierhuizen
De voormalige Post nummer 19 bij Vierhuizen aan de Weespertrekvaart nabij Diemen.
Bouw op "Terrein Vierhuizen nabij Diemen" ving aan in december 1939 (in januari en februari geen werkzaamheden vanwege vorst) met laatste maandrapport van 7 mei 1940. Op 1-12-1950 in gebruik als buskruitmagazijn.
Er zijn nog twee militaire loodsen (op buitendijks en een binnendijks perceel). Een derde magazijn (geschutloods?) werd in 2000 gesloopt.
Tegenwoordig buiten gebruik. |
Marine Hospitaal Overveen
Het katholieke bejaardentehuis Huize Duinrust uit 1911 werd tussen 1940 en 1945 uitgewoond door achtereenvolgens de Kriegsmarine en door gevangenen (zie Bewaringskampen Politieke Delinquenten).
Van 1948 tot 1990 was het in gebruik als marine hospitaal met 159 bedden. Vanaf 1967 waren de werkzaamheden minder op verpleging en meer op gezondheidszorg gericht. Gesloten in 1990.
Locatie (101.400/488.980 ?) |
 Marine Sociaal Medische Dienst, Driehuis
De Sociaal Medische Dienst van de Koninklijke Marine is sinds 1973 gevestigd in het voormalig Missiehuis in Driehuis.
In 1948 t.e.m. 1973 was het gevestigd in de vm. Kweekschool voor Zeevaart te Leiden.
Locatie (103.780/495.350) |
Militaire Bloedtransfusiedienst, Amsterdam
Tot 2002 aan de Albert Plesmanlaan 125 te Amsterdam, bij het Centraal Laboratorium Bloedbank (opgericht in 1943) van het Rode Kruis.
Locatie (ca. 116.480/484.900) |
Ministerie van Oorlog
"Het ministerie van Oorlog was in de laatste fase van het koningschap van Lodewijk [Napoleon] gevestigd aan de Oude Turfmarkt in Amsterdam".
Van mei 1809 t.e.m. maart 1810 was Ingenieur Krayenhoff de minister.
Locatie onbekend. |
 Nederlandse Spoorwegen, bunker Rayon Amsterdam
Beschermd onderkomen voor het Rayon Amsterdam van de Nederlandse Spoorwegen. Geheel ondergronds gelegen op het emplacement Watergraafsmeer.
Bovengrondse delen en mogelijk hele bunker verwijdert voor bouw treinwerkplaats en bijbehorende sporen.
Zie Koude Oorlog - Transport.
Locatie (125.200/485.225) |
Noodbegraafplaats Gerbrandypark
Volgens een gerucht zou het Gerbrandypark in Amsterdam tijdens de Koude Oorlog aangewezen zijn geweest om te dienen als massa-begraafplaats in geval van een oorlog met veel slachtoffers.
Wie kan het bevestigen?
(Locatie: 117.000/487.950) |
Noodhospitaal KIT
Een mogelijk noodhospitaal onder het Koninklijk Instituut voor de Tropen te Amsterdam, met een bovengrondse opvangruimte. Was gepland in 1965 maar het is waarschijnlijk niet gerealiseerd.
(Locatie: 123.335/486.185) |
Provinciaal Militair Commando Noord-Holland
Tot 1970 Territoriaal Commando Noord-Holland (T.C.N.H.) genoemd. Hieronder viel onder andere het Garnizoenscommando Amsterdam. Zelf viel het onder het Territoriaal Commando West in Gouda.
Het P.M.C. Noord-Holland werd in 1970 ingesteld en in november 1995 ging het op in het Regionaal Militair Commando (R.M.C.) West. De negen P.M.C.'s gingen op in drie R.M.C.'s die allen onder het Nationaal Commando (Natco) in Gouda vielen.
Het RMC West is gevestigd in Utrecht waaronder ook het Garnizoen Amsterdam valt. De taken en verantwoordelijkheden van de garnizoens-commandanten waren minder dan die van de PMC.
Voor 1967 was Kolonel Taets van Amerongen de commandant.
In 1987 was Kolonel A.G.A. Ligteringen-Verstegen de Provinciaal Militair Commandant. Kolonel C.G.C.T. Wagemakers was van 1992 tot 1995 de laatste.
Het commando was na 1945 gevestigd op verschillende locaties:
Zie ook bunker Provinciaal Militair Commando.
|
 Redoute Zeeburg
In 1649 door Amsterdam gebouwd op de samenkomst van de St. Anthoniesdijk en Diemerzeedijk. Van de drie verdiepingen had de begane grond schietgaten voor geschut . Een overhangende bovenste verdieping was voor de nabijverdediging met stenen, vuurpotten e.d. Gesloopt in 1669 waarna er nog lang een herberg Zeeburg heeft gestaan.
De St. Anthoniesdijk heet nu Zeeburgerdijk, in het stadsdeel Zeeburg en het later aangelegde eiland Zeeburg ligt ervoor in het IJ.
Locatie (125.700/486.600) |
 Regenwaterkelders Amsterdam
In de 18de-eeuw zijn, als nooddrinkwatervoorziening, een aantal regenwaterkelders onder pleinen in Amsterdam aangelegd.
Onder de Noordermarkt in Amsterdam is nog een dergelijke regenwaterkelder aanwezig. Ook nabij de Schinkelkade/Amstelveenseweg is zo'n kelder aanwezig (geweest?).
Volgens het boek "De geneeskundige dienst in de Amsterdamsche Linie" door H.A. Zegers uit 1873, zijn er 32 "stads-regenbakken" met een gezamenlijke inhoud van 46.839 m3 in het "oude gedeelte der stad".
In 1892 zijn er - voor zover bekend - twee regenwaterkelders onder gebouwen aangelegd als voorziening t.b.v. de Stelling: Paleis van Justitie en Rijksmuseum. |
Rijksverkeersinspectie
De Rijksverkeersinspectie was tijdens de Koude Oorlog verantwoordelijk voor de coördinatie van (militaire) transporten middels de zogenoemde Vervoersnoodwet. Verdeeld over Nederland waren diverse kantoren van de RVI aanwezig.
In Amsterdam was zij gevestigd op Egelenburg 75 in de wijk Buitenveldert, in het lage deel van het gebouw. Het is niet bekend of een beschermd onderkomen bij het kantoor behoorde.
Locatie (119.298/482.382) |
Schuilplaats Beatrixbrug
Onder de Beatrixbrug in Zaandam zou een schuilplaats aanwezig zijn.
Locatie (116.760/494.865?) |
Schuilplaats Coentunnelweg
Onder het viaduct van de Coentunnelweg (snelweg A8) in Koog aan de Zaan zou een schuilplaats aanwezig zijn.
Locatie (115.650/497.509) |
 Schuilplaats Leidsebosje
Een openbare schuilplaats die in de periode 1939-1945 is gebouwd in het Leidsebosje ("Leidscheboschje") te Amsterdam. Dit is een parkje bij de kruising Stadhouderskade en Leidseplein, waarschijnlijk was de schuilplaats in de noordhoek van de kruising gebouwd.
In december 1945 wordt deze schuilplaats genoemd om te behouden, terwijl tientallen andere schuilplaatsen in die periode worden opgeruimd. Anno 2009 is er geen schuilplaats herkenbaar.
Locatie (ca. 120.450/486.300) |
 Schuilplaats Vaart en Duin
Aan de zuidrand van het landgoed Vaart en Duin, Korte Zijlweg 14 te Overveen (nabij Haarlem) liggen de restanten van een schuilplaats. De schuilplaats van wit baksteen is waarschijnlijk in de jaren 1930 gebouwd voor de bewoners van de woningen op het landgoed.
Locatie (ca. 101.750/490.000) |
Schuilplaats De Wetering
De parkeergarage van appartementengebouw 'De Wetering' aan de Wetering te Blaricum was ingericht als massaschuilplaats voor 4.500 personen. Het is opgeleverd in april 1981 en was gas- en luchtdicht (overdruk) en voorzien van toiletten, wasgelegenheden, luchtbehandelingsapparatuur, nooddrinkwaterreservoirs met een recirculatie- en ontsmettingsinrichting en voldoende zit- en ligaccommodatie.
Locatie (146.635/477.750) |
Stormschool Bloemendaal
De Stormschool Bloemendaal verzorgde, als 6e Koninklijke Infanterie Depot, van 1945 tot 1949 de kaderopleidingen en gevechtstraining aan manschappen voor uitzending naar Nederlands-Indië.
Het maakte gebruik van het voormalig bejaardentehuis "Wildhoef". Mogelijk dat het oorspronkelijke gebouw nog bestaat aan de Kennemerweg 24.
Locatie (ca. 103.000/491.500) |
 Tanklosplaats Muiden
Vanaf de bouw van de brug in 1975, werd de kade onder de nog bestaande verkeersbrug van de A1 over het Amsterdam-Rijnkanaal gebruikt als los- en laadplaats voor tanks.
Schepen met tanks uit Duitsland werden haaks in het kanaal gelegd, vanuit de lucht onzichtbaar onder de brug. Het oostelijke brughoofd was voorzien van een rijbrug en in de bergruimte van de brug lag materiaal hiervoor.
Hier gingen de tanks op opleggers om naar de Tank Werkplaats Amersfoort gereden te worden.
Behalve de andere vorm van het oostelijk brughoofd en roestige aanhechtingspunten van een metalen constructie is er niets meer opmerkelijks te vinden.
Locatie (129.700/482.780) |
|
|
|
