Voor de verdediging tegen luchtvaartuigen is observatie en herkenning altijd van belang geweest. Alhoewel vliegtuigen pas tijdens de Eerste Wereldoorlog een grote opbloei doormaakten waren er al luchtschepen (zeppelins) in gebruik bij de strijdkrachten. Voor de observatie waren luchtalarmposten ingericht op bestaande hoge gebouwen. In de jaren 1930 kwam de term 'luchtwacht' en 'luchtbescherming' in gebruik. Op deze pagina worden enige woorden besteed aan de luchtalarmposten tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Iedere post had onder andere de beschikking over kijkers, kompas en peilapparatuur. Elke post was met de rijkstelefoon verbonden om direct contact te leggen met het Centraal Luchtwacht Bureau in Amsterdam.
Er waren continu twee mensen op de post die ieder een hoek van 180 graden bestreken. Er werden vaste herkenningspunten gebruikt om deze hoek in het veld duidelijk te maken, bijvoorbeeld waarnemer 1 keek van een bepaalde schoorsteen tot een ophaalbrug. Bij voorkeur werden er hoog gelegen gebouwen gebruikt.

Zie Luchtwachtdienst en Korps Luchtwacht Dienst voor een soortgelijke systemen van observatieposten in andere perioden.

In een schrijven van 25 april 1916 werden de onderstaande posten genoemd.

Foto's: © René Ros.

Aalsmeer

Toren N.H. Kerk in Aalsmeer.
Waarschijnlijk de Dorpskerk uit 1549, aan de Kerkstraat.

 Locatie (111.230/476.020)

Edam

Torentje Raadhuis in Edam.

Raadhuis ook gebruikt als Groepsstafkwartier.

 Locatie (132.075/502.790)

Haarlem

Nieuwe Kerk in Haarlem.
Waarschijnlijk de Hervormde Nieuwe Kerk, aan de Nieuwe Kerksplein.

 Locatie (103.415/487.980)

Marken

Woning dicht bij het Rijkstelegraaf kantoor in Marken.

 Locatie (ca. 135.925/497.000)

Monnickendam

Oude Raadhuistoren in Monnickendam.

 Locatie (131.210/496.790)

Oosthuizen

Plat dak op het huis van de heer Paardekooper in Oosthuizen.

 Locatie (ca. 128.600/509.650)

Purmerend

Toren N.H. Kerk in Purmerend.
Waarschijnlijk de Koepelkerk uit 1853, aan de Kaasmarkt.

 Locatie (125.075/502.515)

Wormerveer

Fabriek de Vlijt in Wormerveer.

Anno 2009 het bedrijf Meneba. Op daken van gebouwen, gebouwd voor 1916, zijn geen restanten van mogelijke voorzieningen voor de luchtwachtpost meer aanwezig.

Zie ook Schuilplaatsen Wessanen.

 Locatie (114.695/501.650)